Forcimi i Lekut, rreziku i kursit të këmbimit për borxhin publik ra për të katërtin vit radhazi

Rreziku i kursit të këmbimit për borxhin publik pësoi rënie të mëtejshme vitin e kaluar. Sipas të dhënave nga Ministria e Financave, raporti i borxhit në monedhë të huaj ndaj totalit të borxhit publik për vitin 2025 zbriti në 40%, nga 41.9% që ishte një vit më parë.

Ulja e këtij rreziku në vitet e fundit është mbështetur kryesisht nga forcimi i Lekut në kursin e këmbimit, që ka ulur vlerën e borxhit në valutë të huaj dhe peshën e tij specifike, pavarësisht se qeveria shqiptare ka zgjeruar huamarrjen në valutë, sidomos përmes emetimit periodik të Eurobondeve në tregjet ndërkombëtare. Megjithatë, një zhvlerësim i mundshëm i Lekut në kursin e këmbimit me Euron do të sillte automatikisht një rritje të peshës së borxhit në valutë.

Ndërkohë, vitin e kaluar u shënua një rritje e lehtë në treguesin e rrezikut të rifinancimit të borxhit publik. Vlera e borxhit të brendshëm që maturohet brenda një viti ishte 39.2%, nga 39% që kishte qenë në fund të vitit 2024. Sidoqoftë, ky tregues ngelet shumë afër niveleve më të ulëta historike.

Në dekadën e fundit, Ministria e Financave ka ndjekur një strategji të zgjatjes graduale të maturitetit të borxhit publik, me qëllim kryesor uljen e rrezikut të rifinancimit, por edhe përfitimin nga cikli i normave të ulëta të interesit.

Në fundin e vitit 2025, maturiteti mesatar i instrumenteve të borxhit të brendshëm u rrit në 2.8 vjet, nga 2.6 vjet që kishte qenë në fund të vitit të kaluar. Kjo rritje dëshmon pikërisht përdorimin më të madh të instrumenteve me maturim afatgjatë edhe gjatë vitit të kaluar.

Në strategjinë afatmesme të menaxhimit të borxhit, 2025-2029, Ministria e Financave vlerëson si të nevojshëm vazhdimin e masave të ndërmarra për reduktimin e mëtejshëm të ekspozimit ndaj rrezikut të rifinancimit, duke pasur si objektiv rritjen e përqendrimit të titujve afatmesëm dhe afatgjatë në portofolin e borxhit të brendshëm.

Sipas vlerësimeve të këtij institucioni, kushtet ekzistuese në tregjet financiare vlerësohet se vijojnë të ofrojnë mundësinë e zgjatjes së maturitetit mesatar të borxhit dhe balancimit të profilit të maturitetit, së bashku me uljen e peshës së borxhit afatshkurtër në totalin e portofolit të borxhit të brendshëm.

Edhe rreziku i normave të interesit, i shprehur si përqindja e borxhit që rifiksohet brenda një viti kundrejt totalit të borxhit publik zbriti në 39.2%, nga 39.3% që kishte qenë në të njëjtën periudhë të një viti më parë./Monitor