Flash:
AKTUALITET

Kartolina e fundit e një Shqipërie normale: Aleksandër Xhuvani, Musine Kokalari dhe ëndrra e dijes

Piranjat Përditësimi i fundit 24 Gusht 2026, 07:58

Kartolina e fundit e një Shqipërie normale: Aleksandër Xhuvani,

Ka dokumente që vlejnë më shumë se një arkiv i tërë. Një kartolinë e vogël, e shkruar me dorë më 11 nëntor 1940 nga Aleksandër Xhuvani për Musine Kokalarin, është një prej tyre.

Në pak rreshta, gjuhëtari i madh i shkruan me ngrohtësi ish-studentes së tij në Romë. E njofton se i ka dërguar një vëllim të “Teodorit” dhe i kërkon një ndihmë fare të thjeshtë: të gjejë në bibliotekat e Romës veprën e albanologut Gustav Meyer, sepse nuk di nëse mund ta sigurojë përmes librarive. Në fund, si çdo mësues që shkruan me dashuri për nxënësen e vet, e mbyll me fjalët: “Me shëndet. Të fala. A. Xhuvani.”

Është një korrespondencë e zakonshme vetëm në pamje të parë. Në të vërtetë, ajo flet për një Shqipëri tjetër. Për një kohë kur profesorët u besonin studentëve më të mirë një mision shkencor; kur Musine Kokalari nuk ishte ende “armikja e popullit”, por një e re që studionte në Romë dhe shihej si shpresë për kulturën shqiptare.

Edhe kartolina ka simbolikën e saj. Në anën e përparme shfaqet një burim karakteristik i maleve shqiptare dhe, mbi pullën postare, portreti i Skënderbeut. Sikur vetë kartolina të bashkonte tri shtylla të identitetit shqiptar: natyrën, historinë dhe dijen.

Ironia e historisë është e dhimbshme. Vetëm pak vite më vonë, ajo vajzë të cilës Aleksandër Xhuvani i kërkonte ndihmë për kërkime shkencore do të përfundonte në bankën e të akuzuarve, më pas në burg dhe internim, ndërsa një pjesë e elitës intelektuale shqiptare do të heshtte ose do të zhdukej bashkë me të.

Kjo kartolinë nuk është thjesht një kujtim filatelik. Është dëshmia e një Shqipërie që mund të kishte qenë ndryshe. Një Shqipëri ku një profesor i madh dhe një studente e talentuar komunikonin për libra, kërkime dhe gjuhën shqipe, jo për dosje hetimore, procese politike dhe internime.

Ndoshta, në fund, vlera më e madhe e kësaj kartoline nuk është ajo që thuhet në disa rreshta me bojë. Është ajo që historia na detyron të lexojmë mes rreshtave.

Artikuj te sugjeruar

video

Si u tentua të shantazhohej me 100 mijë euro shefi i kabinetit të Përparim Ramës përmes mediave

Si u tentua të shantazhohej me 100 mijë euro shefi i kabinetit të Përparim Ramës përmes mediave

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

Gruaja me dy identitete që premton “shërim” me ujin e kufomave në Pejë

A ka Shqipëria një Nicola Gratteri?

Katër nëna në kërkim të fëmijeve/ Bisedat që zbuluan rrjetin e errët

Flamur Gjuzi, i dënuar për"shpërdorim detyre" sot drejtor i Policisë Bashkiake, sërish shkel ligjin?

Pallatet u zhytën“Durrës Marina" dhe Autoriteti Portual bëjnë veprimin e papritur përballë skandalit

Ekskluzive/ Nicola Gratteri çmonton skemën e pastrimit të parave të ndërtimit në Tiranë

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 15

Enkel Demi duke luftuar paragjykimet për shqiptarët. (kamera e fshehtë)

Milva Ekonomi i firmosi miliona euro Vilma Nushit, kjo e fundit i investoi te kulla e Ervin Matës

Ajo çfarë mund të na mësojë Kosova.

Laboratorë “copy-paste”/ I njëjti mjek firmos analiza në disa pika, skema që ngre pikëpyetje

Rrjeti i ‘errët’ i vajzave të zhdukura! Bisedat tronditëse si funksiononte grupi.

Bleu 300 m2 tokë në vitin 2004, kthehet nga emigrimi dhe gjen aty vilë 3-katëshe.

“Na detyruan nga Dubai”/ Konstruktori i Durrës Marina zbulon pse u zhytën pallatet

Drejtori që tregon sjellje të pahijshme me nxënësen: Jam i fortë edhe në parti

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 14

Turisti zemërgjerë nga Italia dhe patatinat falas

Aksidentet “pushtojnë” oborrin e familjes në Klos, banori: Një ditë do ndodhë tragjedi

Lidhja jashtëmartesore që përfundoi në makth /32-vjeçarja rrëfen shantazhin me video intime

Sherr në terminalin e Peshkopisë, shoferi: Mos më vidh pasagjerët! Shko ha bukë te pjesa jote

Artisti dhe Frika

Si u kthye në urrejtje dashuria mes ish-bashkëshortëve dhe ‘lufta’ për 200 mijë euro!

14-vjeçare me dr*gë dhepro*titucion, rrjeti i errët i minoreneve të zhdukura

Zhytja e pallateve te Alabarit/ IKMT pranon anomalitë në “Durrës Marina”: Janë zhytur 28 cm

"Ederlezi", festa e veçantë e komunitetit rom.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 13

Do t’i fus duart edhe nëse bërtet, motra e 13 vjeçares rrëfen tmerrin e mesazheve që mësuesi ia çon

“Inspektori gjobëvënës” i bashkisë terrorizon qytetarët

Pagat e mohura të druvarëve në Navaricë! Miliona lekë për të marrë dhe kërcënime

Rruga Thumanë–Kashar/ 1 miliard euro dhe “5 lekëshi” që po merret nga xhepat e qytetarëve

Me viza turistike ose kontrata futbolli drejt Europës/ Kush fshihet pas skemës së trafikimit?

Nënat denoncojnë ikjet nga shtëpia dhe jetën e dyshimtë të adoleshentëve

Për mediat dhe fëmijët

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 12

Muzikanti i rruges “vjedh” koleget. Banka e fundit

Dajak për 50 metra rrugë në Dibër, kushërinjtë në ’luftë’ për pronën.

Fisnik Syla, “BAMIRËS” apo shantazhues

A janë "idiotë "shqiptarët e Maqedonisë së Veriut? Çfarë do të thoshte Arbën Xhaferraj?

Presidenti i FSHP reagon për deklaratat e Erkand Qerimaj: Lajthita atëherë, tani kam reflektuar

Nga jetimorja te humbja e kujdestarisë. Rrëfen nëna që kërkon bashkimin me vajzën pas 13 vitesh

Tigrat e Vlorës: energjia që prodhohet 6 herë më shtrenjtë se sa shitet.

Skandali i zhytjes së pallateve në Durrës Marina / Ndërhyn IKMT.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 11

Dhjetëra punonjës fasonerie pa marrë pagat: Blerimi mori lekët dhe u zhduk! Pronari premton zgjidhje

Hapet filial i bankës turke në “zemër” të Bllokut, reklamat vendosen pa leje

Energji për brezin tim

Nga ‘Viola’ tek Dorina: Si përfundoi në borxh një histori dashurie në distancë

Firma “Trade Minerals Al” po shkatërron mjedisin dhe infrastrukturën e fshatit Gjegjan në Kukës

SHKO NE YOUTUBE
Na ndiqni edhe në
KONTAKT TE DHENAT PERSONALE COOKIES