The Guardian: Dua Lipa i quan “frymëzuese” protestat kundër qeverisë në Shqipëri

“Revolucioni i flamingove” në Shqipëri ka fituar mbështetësen më të njohur deri më tani, pasi ylli i muzikës pop Dua Lipa shprehu admirimin për lëvizjen protestuese kundër një resorti në shtetin ballkanik, të mbështetur nga familja Trump.

Ndërsa demonstratat kundër projektit të pasurive të paluajtshme me vlerë 1.6 miliardë euro hynë në javën e tyre të gjashtë, këngëtarja e lindur në Londër, e cila është rritur pjesërisht në Prishtinë, vendlindja e prindërve të saj emigrantë shqiptarë të Kosovës, e përshkroi revoltën qytetare si “frymëzuese”.

Duke folur për këtë çështje në një bisedë me akademiken dhe shkrimtaren shqiptare Lea Ypi, në podcastin e saj Service95 Book Club, Lipa tha: “Më duket kaq frymëzuese të shoh se sa shumë njerëzit kujdesen vërtet.”

Projekti, i cili parashikon pjesërisht ndërtime të gjera në Sazan, ishullin e vetëm të Shqipërisë, mbështetet nga investitorë të udhëhequr nga dhëndri i presidentit amerikan, Jared Kushner, dhe bashkëshortja e tij, Ivanka Trump. Në një podcast të publikuar në maj, Trump e përshkroi resortin e planifikuar si “masiv” dhe të bukur.

Projekti u përshpejtua pasi Parlamenti shqiptar ndryshoi në mënyrë të debatueshme, në dhjetor 2024, legjislacionin e rreptë për të lejuar ndërtimet në zona të ndjeshme mjedisore. Nuk ka asnjë provë që Kushner të ketë pasur ndonjë rol në këtë ndryshim.

Por ishte pikërisht kjo lëvizje e Parlamentit që, sipas Dua Lipës, 30 vjeçe, ngriti pikëpyetje mbi transparencën e perceptuar të qeverisë.

“Ajo që më duket vërtet shqetësuese është parimi se qeveria mundet thjesht të ndryshojë ligjin për të hequr mbrojtjen mjedisore pa asnjë lloj konsultimi publik”, u tha Lipa dëgjuesve.

Përveç zhvillimit në Sazan, projekti parashikon edhe ndërtimin e 10 mijë vilave përgjatë një brezi bregdetar me rërë të bardhë në gadishullin e Zvërnecit, përballë ishullit.

Të dyja zonat janë të pabanuara dhe konsiderohen rezervate natyrore që strehojnë ekosisteme jetike dhe zona të rëndësishme për shpendët dhe specie të tjera të rralla në Adriatik.

Eurodeputetët kanë paralajmëruar Shqipërinë, vend kandidat për anëtarësim në BE, se negociatat e anëtarësimit mund të rrezikohen nëse nuk respektohen standardet mjedisore. Shqipëria kishte shpresuar t’i bashkohej bllokut deri në vitin 2030.

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, e ka quajtur projektin – investimin më të madh që ka parë ndonjëherë vendi ish-komunist – “një dhuratë për Europën” dhe “një bekim” për një vend që, më shumë se 30 vjet pas përqafimit të demokracisë, mbetet ndër më të varfrit në Perëndim. Pavarësisht kundërshtimeve, socialisti veteran ka refuzuar me vendosmëri të tërhiqet.

Ndërhyrja e Dua Lipës u prit me entuziazëm në ditën e 45-të të protestave masive në Tiranë, kryeqytetin shqiptar.

Aleksandër Trajçe, i cili drejton organizatën kryesore të ruajtjes së natyrës në vend, Shoqatën për Mbrojtjen dhe Ruajtjen e Mjedisit Natyror në Shqipëri (PPNEA), i tha The Guardian se komentet e këngëtares ishin jo vetëm “fantastike, por edhe në momentin e duhur”.

“Ishte një deklaratë shumë e fuqishme. Shumë shqiptarë, veçanërisht të rinjtë, të cilët e shohin atë si një idhull, janë frymëzuar”, tha ai. “Kjo është dita e 45-të e protestave tona dhe nuk ka asnjë shenjë se ato do të ndalen.”

I pyetur nëse kishte ndonjë sinjal për një ndryshim qëndrimi në nivel zyrtar, Trajçe shtoi: “Qeveria tani po fillon të bëjë atë që duhej ta kishte bërë që në fillim, si për shembull kryerjen e një studimi të ndikimit në mjedis, por në [Zvërnec] dëmi tashmë është bërë; punimet janë kryer, ka ndodhur një krim mjedisor dhe njerëzit duhet të mbajnë përgjegjësi.”

Pavarësisht protestave, zhvilluesit e projektit thonë se do të ecin përpara në mënyrë të përgjegjshme, duke deklaruar se fokusi i tyre mbetet te “kujdestaria e përgjegjshme, përmirësimi i mjedisit, krijimi i vendeve të punës dhe krijimi i vlerës afatgjatë për komunitetet lokale”./The Guardian