Një tjetër tentativë e negociatorëve për të bindur 35-vjeçarin të dorëzohet është zhvilluar pak minut...
AKTUALITET
Vendimi që ndan mësuesit dhe zhvlerëson diplomat e vjetra, Lama: Ligji po prodhon paga të pabarabarta
PiranjatPërditësimi i fundit 15 Dhjetor 2025, 09:53
Çështja e diplomave, në fakt, po na merr prej gati një viti e gjysmë mundime, pa u ndarë. I jemi drejtuar fillimisht Ministrisë së Arsimit me qëllim që të sqaronim problematikën në themel, pasi kjo, në fakt, u soll nga VKM-ja e qershorit, konkretisht më 26 qershor 2024, VKM nr. 425. Por problemi i diplomave të mësuesve ka nisur më herët. Ka nisur me ligjin nr. 80/2015, ligjin e arsimit të lartë.
Ligji i arsimit të lartë i kategorizon diplomat e mësuesve. Problemi realisht ka lindur në vitin 2015, pra me ligjin e arsimit të lartë. Neni 124 i ligjit nr. 80/2015 i kategorizon pa të drejtë diplomat e mësuesve që kanë përfunduar shkollimin e tyre para sistemit të Bolonjës. Kjo kategori mësuesish ka përfunduar arsimin e lartë trevjeçar, por është titulluar mësues: mësues i arsimit fillor, mësues i edukimit fizik ose mësues i arteve.
Çfarë bëri ligji i arsimit të lartë? Këto diploma trevjeçare i quajti sipas sistemit të Bolonjës, duke i konsideruar si arsim i papërfunduar ose bachelor. Në vitin 2018 u përpoqëm të bënim një korrigjim në ligjin e arsimit parauniversitar, por ky korrigjim u bë vetëm për efekt page dhe jo për efekt diplome.
Në fakt, është një problematikë e mbartur prej vitesh dhe për këtë arsye iu drejtuam fillimisht Gjykatës Kushtetuese, pasi ka shkelje të të drejtave të fituara më parë dhe ka diskriminim, sepse për të njëjtën punë dy mësues paguhen jo në mënyrë të barabartë. Nga ana tjetër, Gjykata Kushtetuese nuk na dha një zgjidhje, pasi trupa gjykuese prej tetë anëtarësh u nda katër me katër.
Si një situatë e pazakontë, ne iu drejtuam, nëpërmjet deputetes Ina Zhupa, Kuvendit të Shqipërisë. Iu drejtuam Kuvendit me qëllim që ta zgjidhim problemin aty ku buron, sepse buron te ligji. U hartua një projektligj në Kuvend. Një grup i Sindikatës së Bashkuar të Arsimit Shqiptar është konsultuar në mënyrë të vazhdueshme me deputeten Ina Zhupa, të cilën e falënderoj shumë për mbështetjen që po na jep. Ne pretendojmë që ky projektligj të kalojë në Parlament, pasi është një problem i krijuar nga ligjvënësi.
Ligji është i shkruar keq dhe kushdo që sot ulet dhe e shikon me vëmendje problematikën, e kupton se nga buron dhe se duhet zgjidhur. Ne kemi kërkuar të shtojmë vetëm një pikë: nenit 124 t’i shtohet një pikë ku të përcaktohet që sistemi i Bolonjës të mos jetë vlerësues për diplomat e marra para hyrjes në fuqi të këtij sistemi. Sepse sot sistemi i Bolonjës, arsimi trevjeçar ose bachelor, nuk të titullon, pra nuk të bën mësues. Nuk kemi pse t’i quajmë bachelor diploma me titull, të cilat janë titulluar si mësues dhe e kanë këtë efekt. Në fakt, mësuesit janë të indinjuar edhe moralisht.
Numri i mësuesve të prekur nga kjo padrejtësi është gati një e treta e mësuesve të sistemit. Shpeshherë përpiqen të flasin për 6.000 mësues, por jo, janë rreth 11.000. Duhet të flasim edhe për mësuesit e arsimit parashkollor, të cilët varen nga bashkitë. Arsimi është i ndarë në disa pjesë, disa “çudira shqiptare”. Arsimi parashkollor varet nga bashkitë dhe edhe ata kanë të njëjtin problem. Janë mbi 4.000 mësuese.
Kemi gjithashtu arsimin 1–5, pra mësuesit e arsimit fillor, që përbëjnë një numër të konsiderueshëm. Përveç tyre, kemi edhe mësues që sot punojnë në gjimnaze dhe që kanë përfunduar mastera profesionalë me 60 dhe 90 kredite. Edhe ata kanë probleme me pagën e grupit, sepse paga jonë ndahet në katër komponentë: paga e grupit, paga sipas kategorisë, paga sipas vjetërsisë dhe paga e pozicionit. Pra, paga e grupit ka prekur edhe mësues që sot janë në sistem, punojnë në arsimin e mesëm të lartë, por diplomat e tyre të masterit janë 90 kredite.
