Ar e metale të çmuara/ Grabitje spektakolare në Spanjë, zhduket thesari 3 mijë vjeçar i Villenës!

Një grabitje ka goditur ditën e sotme muzeun e qytetit të Villenës në Spanjë, ku ruhej një prej koleksioneve më të rëndësishme të Epokës së Bronzit në Evropë.

Objektivi ishte Thesari i Villenës, i njohur si “Tesoro de Villena”, një koleksion arkeologjik rreth 3 mijë vjeçar, i përbërë nga dhjetëra objekte prej ari, argjendi, hekuri dhe qelibari.

Alarmi i muzeut u aktivizua në orën 05:16. Guardia Civil dhe Policia Gjyqësore nisën hetimet për të rindërtuar mënyrën se si autorët hynë në muze dhe për të përcaktuar objektet e marra.

Autoritetet nuk kanë përcaktuar ende nëse grabitësit kanë marrë të gjithë Thesarin e Villenës apo vetëm një pjesë të koleksionit.

Kjo pikë përcakton edhe përmasat reale të grabitjes. Thesari përbëhet nga 59 objekte me një peshë totale prej afro 10 kilogramësh. Koleksioni përmban 11 kupa, 28 byzylykë dhe tri enë, krahas objekteve të tjera prej ari, argjendi, hekuri dhe qelibari.

Por pesha e arit nuk përcakton vlerën kryesore të këtij thesari.

Objektet datojnë rreth vitit 1000 para erës sonë dhe përbëjnë një dëshmi të rëndësishme të metalurgjisë së Epokës së Bronzit në Gadishullin Iberik. Pikërisht për këtë arsye, vlera arkeologjike dhe historike e koleksionit nuk mund të reduktohet në çmimin e metaleve që përmban.

Një thesar që u zbulua rastësisht në vitin 1963

Historia e Thesarit të Villenës nisi në vitin 1963 dhe zbulimi i tij erdhi nga një objekt që fillimisht nuk u identifikua si arkeologjik.

Në tetor të atij viti, mes dheut të transportuar nga Rambla del Panadero, në Sierra del Morón de Villena, u gjet një byzylyk.

Punëtorët nuk e kuptuan menjëherë se çfarë kishin përpara. Shefi i punimeve, Ángel Tomás, mendoi se objekti mund të ishte një pjesë mekanike e një kamioni dhe e la në një vend të dukshëm, në rast se dikush do ta kërkonte.

Objekti përfundoi më pas te argjendari vendas Carlos Miguel Escobre. Ai dyshoi se nuk bëhej fjalë për një pjesë mekanike dhe kontaktoi José María Soler, drejtuesin e atëhershëm të Muzeut Arkeologjik Bashkiak.

Byzylyku ndryshoi drejtimin e kërkimeve

Pas ekzaminimit të tij nisën gërmimet në Rambla del Panadero. Më 1 dhjetor 1963, Soler dhe bashkëpunëtorët e tij gjetën një enë të fshehur në shtratin e përroit. Brenda saj ndodheshin objektet që sot njihen si Thesari i Villenës.

Zbulimi e ktheu koleksionin në një pikë reference për studimin e Epokës së Bronzit dhe të punimit të metaleve në Evropën Perëndimore.

Më 27 gusht 2026, më shumë se 62 vjet pas zbulimit, i njëjti thesar është objekt i një hetimi penal.