Një studente e Mjekësisë, e cila i është bashkuar protestës përpara Ministrisë së Arsimit, ka ngritur shqetësi...
BOTA
Baku gati për Forumin Botëror Urban, pritet pjesëmarrje nga e gjithë bota në WUF13
PiranjatPërditësimi i fundit 14 May 2026, 14:45
Ka mbetur më pak se një javë deri në fillimin e ngjarjes madhore arkitekturore në Baku — Forumit Botëror Urban (WUF13). Nga data 17 deri më 22 maj, mijëra delegatë nga e gjithë bota do të mbërrijnë në kryeqytetin e Azerbajxhanit për të marrë pjesë në sesionin e 13-të të forumit, dhe Baku do t’u prezantohet atyre si një qytet mikpritës, por edhe si një model i gjallë i transformimit urban. Vendimi i Kombeve të Bashkuara për ta zhvilluar forumin këtu përbën një njohje të rrugëtimit unik të Azerbajxhanit.
Nuk është sekret se vitet e fundit, pas çlirimit fitimtar të Karabakut dhe Zangezurit Lindor, Azerbajxhani ka realizuar projekte të zhvillimit urban në përmasa të paprecedenta, duke rikthyer tokat e çliruara nga rrënojat dhe duke i shndërruar ato në vepra arti arkitekturore — hapësira të bukura që u shërbejnë realisht njerëzve.
Përgatitja e Azerbajxhanit për këtë ngjarje i ngjan funksionimit të një mekanizmi kompleks ore, ku çdo pjesë është e ndërlidhur me tjetrën. Në këtë kuptim, WUF13 të kujton COP29, i cili u zhvillua në Baku në vitin 2024, por me një fokus shumë më të fortë arkitekturor. Për më tepër, forumi tashmë është zgjeruar përtej vetë Bakusë, duke formësuar agjendën e zhvillimit urban në shumë qytete të ndryshme të republikës.
Në veçanti, evente promovuese dhe aktivitete informuese në kuadër të forumit janë zhvilluar në Guba, Gabala, Ganja, Mingachevir, Sheki, Lankaran dhe në zemër të Karabakut — Khankendi. Një tjetër aktivitet do të zhvillohet gjithashtu në Sumgayit, ndërsa rezultatet përfundimtare do të përmblidhen në Baku.
Aktivitetet e publike WUF13 u organizuan jo vetëm për të informuar publikun mbi objektivat, përmasat dhe programin e aktivitetit. Mesazhi i tyre ishte shumë më i gjerë — t’i shpjegonin publikut të gjerë, në mënyrë të kuptueshme dhe tërheqëse, sfidat dhe detyrat më të rëndësishme të planifikimit urban në epokën moderne. Përmes aktiviteteve interaktive, lojërave edukative, prezantimeve dhe diskutimeve publike, u trajtuan tema të tilla si zhvillimi urban i qëndrueshëm, mjediset urbane gjithëpërfshirëse, zgjidhjet inovative urbane dhe qytetet e së ardhmes.
E gjithë kjo, nga ana tjetër, kontribuon në rritjen e ndërgjegjësimit publik mbi çështjet e urbanizimit, qëndrueshmërisë dhe zhvillimit social, duke forcuar dialogun ndërmjet aktorëve të ndryshëm dhe duke nxitur forma të reja bashkëpunimi. Për Azerbajxhanin, e përsëris, kjo ka rëndësi vendimtare — sepse në sfondin e ringjalljes së Karabakut nga rrënojat dhe rindërtimit të Zangezurit Lindor, është hapur para nesh një hapësirë vërtet unike për zbatimin e ideve moderne arkitekturore dhe koncepteve të planifikimit urban.
Dhe me kalimin e çdo dite, kjo hapësirë po mbushet me përmbajtje të re arkitekturore — shtëpi të bukura dhe ndërtesa publike, rrugë të gjera dhe kryevepra arkitekturore që u shërbejnë njerëzve. Në këtë mënyrë, kjo pjesë e atdheut tonë, e cila për më shumë se 30 vjet kishte mbetur një shkretëtirë e djegur dhe e plaçkitur, po shndërrohet në një kopsht të lulëzuar, të mbushur me arkitekturë moderne dhe prirje inovative të zhvillimit urban.
Ne duhet të fillojmë që tani të diskutojmë mbi pamjen e ardhshme të qyteteve tona, sepse qytetet duhet të jenë pozitive dhe komode për banorët për sa i përket ekologjisë, transportit, aksesueshmërisë dhe standardeve sanitare, duke u shndërruar në vende ku arkitektura dhe planifikimi urban nuk janë koncepte të pajeta apo abstrakte, por i shërbejnë drejtpërdrejt mirëqenies së njerëzve. Ndër të tjera, kjo do të kontribuojë edhe në zhvillimin e qasjeve që synojnë tejkalimin e krizës globale të strehimit, e cila, fatkeqësisht, nuk e ka anashkaluar as Bakunë, ku apartamentet mbeten shumë të shtrenjta dhe të paarritshme për shumë njerëz. Ne kemi nevojë për zhvillimin e zgjidhjeve inovative në fushën e ndërtimit të banesave, uljen e kostove të strehimit, krijimin e oborreve dhe lagjeve të projektuara mirë, zgjerimin e hapësirave të gjelbra dhe shumë më tepër.
Këto nuk janë thjesht ide teorike, por çështje që prekin secilin — pikërisht për këtë arsye WUF13 është kaq relevant. Dhe përtej të gjitha sa u përmendën më sipër, ekzistojnë edhe çështjet e Smart Governance, i cili tashmë po optimizon flukset urbane, si edhe zgjidhjet inovative të mikromobilitetit që synojnë ta shndërrojnë metropolin në një hapësirë të përshtatshme për këmbësorët dhe transportin ekologjik, përdorimin e ujërave nëntokësore, energjisë diellore dhe asaj të erës, krijimin e mjediseve urbane rezistente ndaj klimës dhe shumë, shumë më tepër…
Një qytet nuk përbëhet vetëm nga muret, por edhe nga njerëzit. Sesionet interaktive të planifikimit urban dhe prezantimet e projekteve, eventeve promovuese dhe aktivitetet publike kanë treguar se parimet e UN-Habitat po zbatohen në praktikë në Azerbajxhan. Sot, Republika e Azerbajxhanit është një territor krijimi dhe progresi, një urë lidhëse ndërmjet Perëndimit dhe Lindjes, Veriut dhe Jugut. Në këtë drejtim, modernizimi i infrastrukturës së Bakusë, zgjerimi i hapësirave të gjelbra dhe përshtatja e mjedisit urban me nevojat e banorëve japin çdo arsye për të thënë me bindje: Baku është gati të bëhet kryeqyteti botëror i urbanizmit në vitin 2026.
WUF13 është një mundësi për vendin tonë që t’i deklarojë botës se ka ardhur koha për të ndërtuar në botë një shoqëri qytetesh dhe komunitetesh komode. Dhe pikërisht për këtë arsye është kaq frymëzuese që, pas vetëm pak ditësh, Baku do të bëhet vendi ku do të diskutohen rrugët e zhvillimit të ardhshëm të megaqyteteve të botës. Ne besojmë në suksesin e këtij misioni global, i cili do ta prezantojë edhe një herë Azerbajxhanin para komunitetit ndërkombëtar.
