Në moshën 14 vjeç, *Xiaomei, një studente me performancë të lartë nga një provincë bregdetare në Kinë, vendosi të merrte një mbidozë ilaçesh për kollën.
Ajo donte të bënte përshtypje te një djalë më i madh, i cili i tha se kjo do ta ndihmonte të relaksohej. Tabletat zakonisht ishin të disponueshme vetëm me recetën e mjekut, por ajo ia doli t’i blinte në internet.
Në fillim ajo vuri re se i shkaktonin pak marramendje. Por shpejt u bë e varur nga ndjesia e lehtë e mpirjes, e cila për të dukej si një pushim i shkurtër nga presioni i provimeve që po afronin. Kur merret në doza të mëdha, ilaçi mund të shkaktojë efekte anësore serioze, duke përfshirë halucinacione dhe koordinim të dëmtuar.
Përfundimisht ajo provoi ilaçe të tjera që i ishin rekomanduar në grupet e bisedave. Disa ishin për dhimbje ose kriza epileptike. Ndonjëherë merrte pesë tableta. Herë të tjera provonte më shumë se 10 për të ndjerë efektet e barnave të ndryshme.
Për dy vjet, ajo mori sasi të mëdha ilaçesh të ndryshme me recetë. Asnjëra prej tyre nuk iu dha me recetë asaj ose ndonjë anëtari të familjes së saj. Ajo i blinte të gjitha në internet.
"Kur ndieja shumë presion nga studimet e mia, ose nuk dilja mirë në provime, ose edhe kur grindesha me prindërit e mi, i merrja këto droga", i tha ajo BBC-së. "Po ikija nga realiteti."
BBC ka dëgjuar histori të ngjashme nga dhjetëra adoleshentë kinezë në dhomat e bisedave në platforma të ndryshme të mediave sociale. Pothuajse secili prej tyre dukej se po i shpëtonte të njëjtës gjë: presionit. Ata po e bënin këtë duke ndjekur atë që përshkruhet si një "efekt farmaceutik".
Një vajzë ndau një shënim zanor pasi kishte marrë doza të mëdha të një ilaçi kundër dhimbjeve neuropatike. Fjalët e saj ishin të paqarta dhe të vështira për t'u kuptuar: "Ndjej se trupi im nuk më përket mua. Jam shumë e trullosur."
«Thjesht fli», vjen këshilla. «Do të jesh mirë nesër».
Një djalë ofroi të përdorte recetën e vjetër të babait të tij për të falsifikuar një të re për të njëjtin ilaç.
Disa ofruan këshilla: "Nëse doni të keni halucinacione, mund të blini thjesht... nuk është kontrolluar ende", thotë një përdorues, duke sugjeruar një ilaç që përdoret nga njerëzit me sëmundjen e Parkinsonit për të kontrolluar dridhjet. Në doza të tepërta mund të shkaktojë konfuzion ose edhe delirium.
"Cilën fjalë kyçe duhet të përdor për ta kërkuar në platformat online?", pyet një përdorues tjetër.
Është e vështirë të vlerësohet shkalla e problemit, pasi ka pak shifra zyrtare.
Por është aq serioze sa qeveria nisi një fushatë të gjerë në të gjithë vendin dy vjet më parë kundër ilaçit që Xiaomei filloi të përdorte për të qetësuar kollën, duke e klasifikuar atë si një ilaç psikotropik që do t'u vihej në dispozicion vetëm pacientëve me recetë nga mjeku. Kjo ua vështirësoi shumë blerjet të rinjve në internet.
Pastaj, në prill të këtij viti, autoritetet vunë re se të rinjtë kishin kaluar në një ilaç tjetër dhe vendosën kontrolle më të rrepta mbi mënyrën e përshkrimit dhe shpërndarjes së tij në farmaci. Megjithatë, BBC-së iu ofrua ilaçi në një dhomë bisede online për vetëm 10 juanë kinezë (1.5 dollarë; 1.09 paund) për gram.
Substancat e parregulluara janë të lehta për t’u siguruar dhe edhe kur një drogë kontrollohet nga autoritetet, të rinjtë gjejnë shpejt alternativa, sipas një dokumenti të vitit 2025 të shkruar për Institutin e Parandalimit të Krimit në Ministrinë e Drejtësisë.
Në disa raste, BBC zbuloi se adoleshentët në internet po përdornin emra të ndryshëm për drogat për të shmangur zbulimin, gjë që u vu në dukje edhe në studimin e vitit 2025.
Ka gjithnjë e më shumë prova se të rinjtë në të gjithë botën po drejtohen te ilaçet me recetë për të luftuar presionin dhe ankthin .
Pra, qasja e lehtë në ilaçe të lira me recetë në Kinë ndoshta nuk është aq e habitshme duke pasur parasysh se ajo prodhon shumicën dërrmuese të përbërësve farmaceutikë në botë.
Kur Xiaomei donte të blinte ilaçin kundër kollës, mjaftonin vetëm disa klikime që një kuti e tërë me ilaç të dorëzohej në derën e saj, thotë ajo. "Mund të futje thjesht numrin tënd të identifikimit në platformat e blerjeve dhe ta blije direkt."
Dokumenti i identifikimit, i cili është një numër identifikimi kombëtar, përfshin moshën e saj, por ajo thotë se droga i shitej përsëri, pa bërë pyetje. Ishte gjithashtu e lirë - shpesh 50 tableta kushtonin më pak se një dollar.
Në letër, Kina po fiton luftën kundër drogave të paligjshme. Të dhënat zyrtare për vitin 2025 tregojnë një rënie dramatike - 41% - të përdoruesve të rinj të drogës nën moshën 35 vjeç.
Megjithatë, autoritetet janë detyruar të pranojnë se keqpërdorimi i barnave me recetë po bëhet një problem i përhapur. Komisioni Kombëtar i Kontrollit të Narkotikëve i Kinës paralajmëroi në një raport të kohëve të fundit se keqpërdorimi i tyre është veçanërisht në rritje tek të miturit.
Xiaomei thotë se shumë studentë në klasën e saj të kimisë po diskutonin mënyra për të marrë mbidozë nga ilaçet me recetë për të shmangur ndjesinë e "humbësve të plotë".
"Është shumë e vështirë të kalosh provimet dhe të qëndrosh në klasat elitare. Në shkollën tonë, klasat elitare funksionojnë me një sistem eliminimi; nëse rezultatet akademike bien, përjashtohesh nga klasa. Kur dështon, ndihesh si dështak, duke besuar se nuk ke asnjë shans në jetë."
Një pjesë e presionit vjen nga prindërit të cilët e shohin fëmijën e tyre si shpresën e vetme për të ardhmen, thotë sociologu i njohur kinez dhe drejtori i Institutit Max Planck për Antropologji Sociale, Xiang Biao.
Për shkak të politikës së një fëmije që përfundoi në vitin 2016 pas dekadash, shumë familje kanë vetëm një fëmijë, shton Biao, i cili i mban mbi supe të gjitha pritjet e tyre.
"Ajo që i bën adoleshentët kinezë të ndryshëm është mjedisi i tyre izolues. Ata kalojnë të paktën nëntë ose dhjetë orë në shkollë. Ata kanë shumë pak mundësi për të zhvilluar marrëdhënie shoqërore, shumë pak mundësi për të dëshmuar se si është jeta në të vërtetë."
Më shqetësuese është se ai sheh një lidhje midis abuzimit me ilaçe me recetë dhe një rritjeje të vetëlëndimit. BBC vuri re, për shembull, se në shumë nga dhomat e bisedave, të rinjtë e inkurajonin njëri-tjetrin të priteshin "për të ndjerë diçka".
Ndërsa po afrohej një provim pranimi në shkollën e mesme me një konkurrencë jashtëzakonisht të lartë, Xiaomei provoi një ilaç tjetër, duke kërkuar mënyra për të mpirë ankthin.
«Por kujtesa ime u përkeqësua me shpejtësi», thotë ajo. «Nuk mund të mbaja mend asgjë qartë dhe jetoja në një hutim të vazhdueshëm».
Ilaçi zakonisht përshkruhet për të ndihmuar në kontrollin e krizave epileptike dhe funksionon si ilaç për dhimbjet neuropatike. Kur Xiaomei shpjegoi efektet anësore në një nga grupet e saj të bisedave, ata sugjeruan një ilaç tjetër, i cili jepet si qetësues dhimbjesh. Ajo thotë se i dha njëfarë lehtësimi, por shpejt i nevojiteshin doza më të larta.
Muaj para se të jepte provimin e rëndësishëm, ajo shkoi shumë larg.
Ajo kishte marrë 50 tableta dhe filloi të panikohej. "Kisha frikë se mund të ndodhte diçka serioze, por nuk doja të më pompohej stomaku, kështu që doja të prisja para se t'u tregoja prindërve të mi."
Por ajo u sëmur aq shumë sa iu desh të rrëfehej.
Prindërit e saj vendosën ta dëgjonin atë që e panë si britmën për ndihmë të vajzës së tyre.
"Kryesisht shprehën sa zemërthyes ishte për ta të më shihnin në atë gjendje. Nuk më qortuan dhe as nuk më kritikuan. Qasja e tyre ishte e butë."
Për të, kjo ka bërë gjithë ndryshimin.
"Shumë fëmijë marrin shumë vëmendje, por lloji i vëmendjes që ata duan është t'u pyesin se si ndihen. A ndihen të vetmuar apo të stresuar? Shpesh në Kinë prindërit e injorojnë këtë dhe thonë se thjesht duhet të jesh më i fortë", thotë Biao.
"Në shoqërinë kineze po dëgjohet një alarm shumë i fortë. Të rriturit duhet të shqyrtojnë se si të jenë përgjegjës për një adoleshent. Të kesh një bisedë të hapur si familje - kjo është ndoshta pjesa më e dobishme e jetës."
Dhe këtu qëndron beteja e vërtetë, sipas ekspertëve. Në vend që të luajë rolin e një “sherifi” duke u përpjekur të shtypë shitjet online të barnave me recetë, qeveria duhet të përqendrohet në atë që mund të jetë një krizë e shëndetit mendor, thonë ata.
Në vitin 2023, një studim për Librin Blu të Shëndetit Mendor të Kinës zbuloi se gati 95 milionë njerëz vuajnë nga depresioni dhe më shumë se 30% ishin nën 18 vjeç.
Qeveria kineze e ka njohur nevojën për mbështetje të shëndetit mendor për adoleshentët. Këto plane përfshijnë dhoma këshillimi në çdo shkollë, shërbime psikiatrike në të paktën një spital në çdo qark dhe më shumë profesionistë të shëndetit mendor. Qëllimi është të ndërtohet një sistem mbarëkombëtar i mbështetjes psikologjike dhe ndërhyrjes në kriza deri në vitin 2030.
Deri më tani ato kanë qenë mjaft të suksesshme. Sipas Këshillit të Shtetit, 92% e shkollave fillore dhe 95% e shkollave të mesme të ulëta tani kanë një këshilltar. Shumë qytete të mëdha, përfshirë Pekinin, kanë filluar ta përfshijnë shëndetin mendor në kurrikulë.
Megjithatë, ende ka një mungesë të madhe të psikiatërve mjekësorë të specializuar në fëmijë dhe adoleshentë.
Një studim i vitit 2020 i botuar në revistën mjekësore britanike The Lancet pohoi se kishte vetëm 500 psikiatër të kualifikuar për fëmijë në vend, dhe shumë prej tyre ishin të vendosur në qytete të mëdha si Pekini dhe Shangai.
Kjo është një sfidë e madhe në një vend që ka kaluar tre dekada ndryshimesh të papara sociale dhe ekonomike.
Kina në të cilën u rritën prindërit e Xiaomeit është shumë e ndryshme nga e ardhmja që ajo po përballet. Prindërit e saj ndoqën një skenar të përcaktuar nga Partia Komuniste: puno shumë dhe do të shpërblehesh. Tani, edhe nëse të rinjtë kalojnë me nota të larta dhe marrin një diplomë universitare, një e ardhme e ndritur nuk është e garantuar.
Pas kufizimeve të ashpra të pandemisë, ekonomia kineze ka pasur vështirësi të rimëkëmbet. Mendohet se një në pesë të rinj po hasin vështirësi në gjetjen e një pune dhe familjet po shpenzojnë më pak.
"Njerëzit janë bërë më pesimistë në përgjithësi", pranon Biao. Dhe ankthi shtrihet edhe tek të rriturit, shton ai.
"Mendoj se prindërit ndihen të hutuar dhe të shqetësuar sepse shohin një problem tek fëmijët e tyre, por nuk shohin një alternativë. Nëse fëmija im ka një problem, është fundi i botës. Nëse fëmija im nuk shkon mirë në shkollë, është fundi i botës. Nëse fëmija im nuk më flet, është fundi i botës. Mendoj se duhet t'u kushtojmë më shumë vëmendje si prindërve, ashtu edhe fëmijëve."/BBC-Piranjat News
Artikuj te sugjeruar
BOTA
26 Gusht08:57
Zelensky thirrje Kinës: Na ndihmoni t’i japim fund luftës
Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelenskyy, i ka kërkuar Kinës të luajë një rol më të fuqishëm diplomatik në pë...
BOTA
26 Gusht08:52
Erdogan jep mesazhin për Sirinë dhe Izraelin: Ka nisur epoka e një Turqie të madhe dhe të fuqishme
Presidenti turk Rexhep Tajip Erdogan e cilësoi periudhën aktuale si fillimin e një epoke të re për Turqinë, duke e lidhur kë...
BOTA
25 Gusht23:42
Shkaktoi aksident me Lamborghinin 270 mijë paund, futbollisti rrezikon 2 vite burg
Raheem Sterling përfundon në telashe të rënda me drejtësinë angleze.
Futbollisti i njohur është akuzuar zyrtarisht p&eu...
BOTA
25 Gusht23:15
Arrestohet ish-presidenti i Armenisë
Ish-presidenti i Armenisë, Robert Kocharyan, dhe djali i tij i madh, Sedrak, janë arrestuar të martën.
Prokuroria e Armenisë ka nisur ...
BOTA
25 Gusht22:56
VIDEO/ E rëndë! 19-vjeçari hyn në kafazin e luaneshës, ajo e shqyen
Një video me pamje të rënda që po qarkullon gjerësisht në rrjetet sociale tregon një ngjarje tragjike të ndodhur në...
BOTA
25 Gusht22:44
Misteri i vizitës së shefit të CIA-s në Moskë, 6 skenarët që po shqyrtohen
Një vizitë e papritur e drejtorit të CIA-s, John Ratcliffe, në Moskë ka ngritur pikëpyetje të shumta mbi arsyen e udhëti...
BOTA
25 Gusht21:35
Nis rënia e paneleve diellore në Europë, falimenton centrali më i madh i Portugalisë
Kompania britanike Welink Energy Portugal 2 UK, e cila zotëron Solara4 - termocentralin më të madh diellor në vend - ka hyrë në pr...
BOTA
25 Gusht20:15
Eksperti “deshifron” bisedën e Trump me Melanian në videon që u bë virale: Lajme të mira në një moment të keq
Paraqitja e Donald dhe Melania Trump në një garë shpejtësie në Uashington ka shkaktuar një debat të madh në rrjetet soci...
BOTA
25 Gusht19:45
SHBA gati për revokimin më të madh të vizave në histori, rrezikojnë 200 mijë azilkërkues (edhe shqiptarë)
Administrata Trump njoftoi të hënën se po planifikon të anulojë vizat e biznesit dhe turizmit të 200 mijë shtetasve të h...
BOTA
25 Gusht19:20
VIDEO/ Gruaja gjendet e lidhur me zinxhir në krevat, mbahej peng nga ish-bashkëshorti
Një grua që rezultonte e zhdukur prej pesë ditësh raportohet se është shpëtuar në Águas Lindas de Goiás, B...
