Policia e Korçës po heton ngjarjen e rëndë të ndodhur sot (26 korrik) në Pogradec.
Sipas informacioneve dhe banorëve jas...
BOTA
Brenda burgut të Kamerunit që u bë një "qytet brenda qytetit" falë muzikës
Piranjat NewsPërditësimi i fundit 26 Korrik 2026, 15:33
New Bell-një burg famëkeq në Douala, Kamerun — është një qytet brenda një qyteti.
Objekti ka “taksitë” e veta (të burgosur që vrapojnë nëpër korridore të mbushura me njerëz për të shpërndarë mesazhe), “policinë” e vet (të burgosurit e rëndë që ndihmojnë oficerët korrektues të mbingarkuar me punë të mbajnë rendin) dhe tregun e vet: një sërë tezgash ku të burgosurit blejnë dhe shesin mallra të tilla si maniokë të skuqur dhe beignet të ëmbla.
Shkurt, të burgosurit e New Bell i kanë përshtatur rregullat e buta të burgut për të punuar në avantazhin e tyre. Shembulli më i spikatur i kësaj fryme është Jail Time Records , një studio muzikore dhe shtëpi diskografike brenda burgut që i kthen të burgosurit më të talentuar në yje të rinj.
Empereur , kreu i frikshëm i bandës brenda dhe jashtë burgut, ka grumbulluar 24,000 shikime në YouTube me një videoklip të xhiruar tërësisht brenda burgut.
Këngët nga të burgosurit kanë fituar fansa deri në Afrikën e Jugut, SHBA-në dhe Argjentinën, ndërsa në fillim të këtij viti Jail Time Records organizoi një koncert të madh në oborrin e New Bell për vetë të burgosurit.
“Është një mjet rezistence... përmes të cilit ne mund të ndajmë vërtet miqësi, dashuri dhe të na dëgjohet zëri”, thotë ish-i burgosuri Steve Happi, bashkëthemelues i Jail Time Records, për programin Talking Movies të BBC-së.
"Ne nuk mendojmë më për katër muret. Ne gjejmë liri."
Studioja e Jail Time Records është bazike: një kabinë regjistrimi e vogël dhe e ngjeshur pranë një dhome me një kompjuter të vetëm.
Megjithatë, është gjithashtu një vend i katarsisit dhe kreativitetit të madh, siç paraqitet në dokumentarin e fundit, fitues të çmimeve, që mban emrin e studios.
Dokumentari u drejtua nga Happi dhe artistja italiane Dione Roach , bashkëthemeluese e Jail Time Records, dhe u xhirua në New Bell gjatë një periudhe gjashtëvjeçare.
Muajin e kaluar fitoi tre çmime, përfshirë atë për dokumentarin më të mirë me metrazh të gjatë, në Festivalin e Filmit Tribeca në Nju Jork.
Në film, një i burgosur i quajtur Stone troket në mikrofonin e një studioje:
"Zemër guri, është luftë. Shqisat e mia thyhen si xham i thyer."
"Jam i mbyllur dhe i ngushtë si dera e një qelie. Nuk ka tokë të fortë, po rrëshqas si një peshk."
Stone, një ish-ushtar në gardën presidenciale të Kamerunit, u dënua me 10 vjet burg në New Bell për grabitje dhe posedim të paligjshëm të armëve. Ai këmbëngul se është i pafajshëm.
Filmi dokumenton përpjekjet e tij — shpesh të pasuksesshme — për të komunikuar në telefon me vajzën e tij të vogël, Maira.
"Ka kaluar shumë kohë. Ajo ka nevojë të dëgjojë zërin tim herë pas here, që të mos e harrojë të atin", thotë ai në një mesazh audio drejtuar një të afërmi, pasi edhe një herë nuk i flet.
Videoklipi për këngën “ Heart of Stone” është një nga karakteristikat e Jail Time Records. Prodhimi është me cilësi të lartë, rrëfimi i historisë është bindës dhe dhjetëra të burgosur të tjerë marrin pjesë si aktorë dhe anëtarë të ekipit.
“Muzika që del prej andej është e mrekullueshme”, thotë regjisori neozelandez dhe fituesi i çmimit Oscar, Taika Waititi, i cili së bashku me gruan e tij, këngëtaren Rita Ora, ishin producentë ekzekutivë të dokumentarit.
“Nëse e shikoni fuqinë e artit në lidhje me shpengimin dhe çfarë mund të nënkuptojë kjo për dikë që mund të jetë në burg gjithë jetën e tij… të kesh një rrugëdalje është diçka tepër e fuqishme dhe njerëzore”, vëren ai.
Jail Time Records u themelua në vitin 2018, kur Roach u bë vullnetar për një organizatë joqeveritare që organizonte evente brenda New Bell.
Gjatë një ore vallëzimi për të burgosurit, një grup reperësh morën mikrofonin dhe filluan të kërcenin në stilin e lirë. E impresionuar nga performanca e tyre, ajo u kërkoi autoriteteve të burgut leje për të ngritur një studio.
Personat përgjegjës reaguan pozitivisht dhe kështu Roach punësoi Happi-n për të marrë përsipër prodhimin dhe inxhinierinë e zërit.
Sipas Happi-t, ai përfundoi në New Bell pas një mosmarrëveshjeje familjare mbi atë që duhej bërë me trupin e babait të tij të vdekur.
Gjatë konfliktit, tezja e tij - një gjyqtare e gjykatës së lartë - dyshohet se organizoi burgosjen e tij me akuzën e vrasjes së babait të tij. Ai u lirua nga akuzat dy vjet më vonë, sipas Jail Time Records.
Në vitin 2022, Happi, Roach dhe Inmates publikuan albumin Jail Time Vol 1. Siç është zakon me produksionet e Jail Time Records, gjysma e të ardhurave nga shitjet shkuan për artistët dhe pjesa tjetër u riinvestua në label.
Mbijetesa e studios është jetike për shumë artistë, veçanërisht duke pasur parasysh mjedisin e ashpër të New Bell.
Në vitin 2022, Human Rights Watch raportoi se New Bell strehonte 4,700 të burgosur brenda mureve të saj që po shkatërroheshin, katër herë më shumë se kapaciteti i saj.
Mbipopullimi, i kombinuar me kushtet johigjienike, kontribuoi në përhapjen e shpejtë të kolerës gjatë një shpërthimi katër vjet më parë, sipas grupeve të të drejtave të njeriut. Të paktën gjashtë të burgosur vdiqën nga sëmundja.
New Bell ka gjithashtu një reputacion për dhunë. Në vitin 2008, rojet qëlluan dhe vranë 16 të burgosur gjatë një përpjekjeje masive arratisjeje.
Të burgosurit sulmojnë dhe frikësojnë njëri-tjetrin — dokumentari regjistron Empereur, i cili po vuan një dënim me 10 vjet burg për vepra të shumta penale, duke shantazhuar një të burgosur të ri të tmerruar duke i kërkuar një zinxhir në qafë dhe një palë shapka.
Kur u pyet nëse programi Jail Time Records mund ta idealizonte Empereur - djalin e një kryetari tradicional të Doualës - dhe kriminelë të tjerë që kanë kryer krime të dhunshme, Roach i tha BBC-së:
"Procesi që ndjekim është një proces restaurues. Ne hyjmë në burg pa asnjë paragjykim dhe kjo është e vetmja mënyrë për t'iu qasur një pune si kjo."
"Muzika, si çdo proces krijues, është gjithashtu një mënyrë për të zbuluar veten… një mënyrë për t'u përballur me atë që ke bërë dhe, me shpresë, për të ndryshuar për mirë."
Autoritetet e burgut duket se e ndajnë këtë mendim.
"Ata e mbështetën vërtet programin. Kameruni është një vend jashtëzakonisht muzikal… të gjithë e duan muzikën", thotë Happi, duke shtuar se drejtori i burgut mori pjesë në koncertin e këtij viti dhe madje kërceu me artistët.
Me mbështetje zyrtare, Jail Time Records arriti të rritej, duke u ofruar mundësi më shumë të burgosurve, përfshirë ato në seksionin e grave të New Bell.
Jeje , artistja e parë femër në Jail Time Records, debutoi në vitin 2022 me këngën melankolike Afrobeat “ Show Me The Way” .
"Askush nuk më tregoi rrugën, askush nuk më tregoi rrugën, e bëra të gjithën vetë", këndon Jeje, e cila u burgos pasi vodhi para dhe iku nga një xhaxha i cili, sipas saj, e abuzoi me të.
Jail Time Records e ka zgjeruar punën e saj përtej New Bell dhe Kamerunit.
Roach dhe Happi ngritën një studio tjetër në vitin 2023, rreth 1.600 milje larg, në burgun qendror të kryeqytetit të Burkina Fasos, Ouagadougou.
Jail Time Records shpreson të përsërisë suksesin e studios origjinale në New Bell, duke krijuar një shtëpi diskografike përkatëse, një ekip prodhimi videosh muzikore dhe tani një dokumentar të vlerësuar me çmime.
Filmi përfundon me një seksion "në kujtim" kushtuar gjashtë të burgosurve që vdiqën gjatë funksionimit të programit Jail Time Records.
“New Bell” mund të duket pafundësisht e errët, por sipas Happi-t, muzika u ofron të burgosurve “një dritë drejt një të ardhmeje më të ndritur”.
«Para kësaj, ata kishin këtë mentalitet të ashpër: ‘janë ata kundër gjithë botës’», thotë ai.
"Tani ata ndihen të rëndësishëm — ata ndihen sikur kanë një vend në shoqëri."/BBC-Piranjat News
