Përpjekja disavjeçare për ta paraqitur ish-presidentin iranian si një aset të inteligjencës kulmoi me një përpjekje dramatike për ta çuar atë në një shtëpi të sigurt izraelite në ditët e para të luftës. Por plani dështoi.
Në fillim të vitit 2024, rektori i një universiteti në Budapest mori një kërkesë të habitshme nga një zyrtar i lartë i qeverisë hungareze.
Zyrtari i tha rektorit, Profesor Gergely Deli, se Universiteti i Shërbimit Publik Ludovika duhet të mbajë një konferencë për ndryshimet klimatike dhe t'i bëjë një ftesë një mysafiri të papritur: Mahmoud Ahmadinejad, ish-presidenti i Iranit, i përfolur gjerësisht.
Edhe më tronditëse ishte arsyeja. Zyrtari i tha z. Deli se konferenca ishte thjesht një fasadë për z. Ahmadinejad për të zhvilluar diskutime sekrete në Budapest me agjentë të inteligjencës nga Izraeli, armiku i betuar i z. Ahmadinejad.
Z. Deli e dinte se ftesa mund të dëmtonte si reputacionin e tij ashtu edhe atë të universitetit. Por, tha ai në një intervistë, besonte se mund të luante një rol në shpëtimin e jetëve.
«Ke dy armiq dhe, nëse këta armiq duan të flasin me njëri-tjetrin, atëherë është më mirë të bësh çmos që t’i bësh të flasin», tha ai.
Vizita e zotit Ahmadinejad në universitet në vitin 2024 dhe një e dytë vitin pasardhës ishin pjesë e një përpjekjeje shumëvjeçare izraelite për ta përgatitur atë si një aset të inteligjencës, i cili, kur të vinte koha, mund të instalohej si udhëheqësi i ri i Iranit , sipas zyrtarëve amerikanë dhe iranianë të njohur me operacionin, të cilët folën me kusht anonimiteti për të përshkruar informacione të ndjeshme të inteligjencës.
Rekrutimi i z. Ahmadinejad ishte një prioritet i tillë për Izraelin, saqë shefi i atëhershëm i spiunazhit të vendit, David Barnea, madje udhëtoi për në kryeqytetin hungarez në vitin 2024 për t'u takuar personalisht me z. Ahmadinejad, sipas ish-zyrtarëve amerikanë. Menjëherë pas kësaj, thanë ata, Mossad, shërbimi i inteligjencës së jashtme të Izraelit, njoftoi CIA-n se kishte qenë në kontakt me z. Ahmadinejad.
Vendimi i Izraelit për të ndërtuar një plan ndryshimi regjimi rreth zotit Ahmadinejad është një kthesë e jashtëzakonshme në sagën e marrëdhënieve të vendit me ish-presidentin, i cili ishte i njohur për përshpejtimin e programit bërthamor të Iranit, thirrjet e rregullta për shkatërrimin e Izraelit dhe mohimin e Holokaustit.
Në vitet e fundit, sipas zyrtarëve amerikanë, Izraeli i pagoi fshehurazi para zotit Ahmadinejad për strehim dhe udhëtime, dhe agjentët izraelitë e takuan atë jashtë vendit në disa raste, përfshirë edhe gjatë udhëtimeve të tij në Budapest.
Përpjekja kulmoi në fund të shkurtit të këtij viti - gjatë ditëve të para të luftës SHBA-Izrael kundër Iranit - me një operacion të guximshëm për të zhvendosur ish-udhëheqësin, i cili kishte jetuar nën mbikëqyrje të rreptë në Teheran. Qëllimi: të vihej në lëvizje plani për të rrëzuar regjimin aktual dhe për të instaluar z. Ahmadinejad.
Plani dështoi.
Më 28 shkurt, një sulm ajror izraelit goditi kompleksin e zotit Ahmadinejad, duke synuar ndërtesën e truprojave të tij dhe automjetin e tij të blinduar. Pas sulmit, sipas katër zyrtarëve të lartë iranianë, një makinë e zezë Peugeot mbërriti, mori zotin Ahmadinejad dhe e largoi me shpejtësi të lartë nga skena kaotike.
Zyrtarët amerikanë dhe iranianë me njohuri për operacionin thanë se makina ishte drejtuar nga operativë të Mossadit, të cilët e çuan zotin Ahmadinejad në një shtëpi të sigurt sekrete në Iran.
Ai përfundimisht u largua nga shtëpia e sigurt në rrethana që janë ende të paqarta. Z. Ahmadinejad nuk u pa më në publik deri të hënën e kaluar, kur bëri një paraqitje të shkurtër në procesionin mortor të udhëheqësit suprem të vrarë, Ajatollah Ali Khamenei.
Statusi i tij aktual mbetet i pasigurt. Por katër zyrtarë të lartë iranianë thanë se zoti Ahmadinejad ishte nën kujdestarinë e krahut të inteligjencës së Gardës Revolucionare Islamike, nën arrest shtëpiak tani që Irani ka mësuar për shumë nga ndërveprimet e tij me Izraelin.
Zyrtarët izraelitë nuk kanë komentuar publikisht rreth planit për të instaluar zotin Ahmadinejad si udhëheqës të Iranit, i cili ishte pjesë e një përpjekjeje më të gjerë për të rrëzuar qeverinë në Teheran. Një element tjetër përfshinte armatosjen dhe trajnimin e forcave opozitare kurde iraniane me bazë në Irakun verior për të kaluar në Iranin perëndimor, për të mbajtur territorin atje dhe përfundimisht për t'u zhvendosur drejt kryeqytetit Teheran, një përpjekje që nuk u manifestua kurrë.
Plani i ndryshimit të regjimit përfshinte një “sekuencë operacionesh speciale, shumë, shumë unike, që supozohej të ndodhte”, tha Tamir Hayman, një ish-kreu i inteligjencës për Forcat e Mbrojtjes Izraelite, në emisionin e PBS “Firing Line” në maj, pasi The New York Times zbuloi për herë të parë detajet e rolit të z. Ahmadinejad në plan. “Dhe Ahmadinejad ishte pjesë e asaj sekuence.”
Zyrtarët e Mossadit nuk iu përgjigjën kërkesave për koment.
Ali Akbar Javanfekr, një zëdhënës i zotit Ahmadinejad, nuk pranoi të komentojë.
Një ndryshim pas-presidencial
Si president i Iranit nga viti 2005 deri në vitin 2013, zoti Ahmadinejad ishte politikani më i shquar i vijës së ashpër në vend. Ai foli për eliminimin e Izraelit dhe, nën sundimin e tij, Irani rifilloi një program për pasurimin e uraniumit, duke ngritur dyshime se po ndiqte një program sekret të armëve bërthamore. Zoti Ahmadinejad urdhëroi shtypjen e dhunshme të një kryengritjeje mbarëkombëtare që kundërshtonte rizgjedhjen e tij në vitin 2009 dhe, nën sundimin e tij, gjyqësori kreu ekzekutime masive të disidentëve dhe burgosi kundërshtarë e rivalë.
Por në vitet pas largimit nga presidenca, zoti Ahmadinejad i zbuti pikëpamjet e tij dhe i zbuti retorikën anti-Izrael që kishte karakterizuar kohën e tij në detyrë. Ai shpesh ishte i etur të tregonte anën e tij të moderuar të sapokrijuar, duke dhënë intervista dhe duke mbajtur fjalime në të cilat shprehte mendimin e tij mbi kulturën e muzikës pop të Iranit, duke kritikuar forcat e sigurisë së vendit për goditje të ashpra dhe duke akuzuar klasën sunduese për korrupsion financiar.
Ai hoqi dorë nga xhaketa e tij karakteristike ngjyrë kaki dhe filloi të vishte kostume të qepura me porosi. U rregullua me mjekrën e çrregullt, u shfaq për të bërë trajtimin e Botox dhe filloi të mësonte anglisht.
Në zyrën e tij në Teheran, ai mbante takime publike njëorëshe çdo mëngjes për të dëgjuar ankesat e njerëzve të zakonshëm, disa prej të cilëve vinin tek ai duke kërkuar ndihmë për të përballuar burokracinë qeveritare. Herë pas here, ai u shkruante letra ministrive qeveritare duke u rekomanduar peticionerëve kredi. Ai udhëtonte rregullisht në të gjithë vendin, duke u takuar me mbështetës si në qytete ashtu edhe në provinca rurale.
Marrëdhënia e zotit Ahmadinejad me qeverinë iraniane ishte e ndërlikuar. Udhëheqës të lartë e margjinalizuan atë dhe i kufizuan lëvizjet, megjithatë i lejuan një vend së bashku me zyrtarë të tjerë të lartë në një këshill të nivelit të lartë që këshillon udhëheqësin suprem. Ai mori pjesë në takimin e këshillit në shkurt, disa ditë para se të fillonte lufta.
Shumë njerëz në Iran panë motive cinike politike në transformimin e zotit Ahmadinejad, të cilin e konsideruan si një përpjekje për të shkëlqyer kredencialet e tij populiste dhe për t'u distancuar nga zyrtarët në pushtet. Ai ruajti një bazë mbështetjeje midis iranianëve të klasës punëtore dhe këshilltarët e tij ishin të sigurt se qëllimi i tij ishte që një ditë të kthehej në pushtet.
“Ahmadinexhadi nuk do ta bënte këtë për para. Ai ka para; ai ka një rrjet të gjerë ekonomik. Ai do ta bënte për pushtet. Ai dëshiron të jetë në krye të pushtetit”, tha Abdolreza Davari, një ish-bashkëpunëtor i ngushtë dhe këshilltar i lartë i z. Ahmadinexhad, në një intervistë telefonike. Të dy burrat patën një grindje disa vite më parë.
Z. Ahmadinejad u tregoi një grushti bashkëpunëtorësh dhe njerëzish të besuar të tij rreth ambicieve të tij për t'u bërë udhëheqësi i ardhshëm i Iranit me ndihmën e fuqive të huaja, sipas një bashkëpunëtori në rrethin e tij të ngushtë, i cili foli me kusht anonimiteti për të përshkruar diskutimet private.
Z. Ahmadinejad u zhgënjye me sistemin e republikës islamike pasi u skualifikua për të kandiduar për president tri herë, tha bashkëpunëtori, dhe arriti në përfundimin se ai nuk mund të ngjitej në pushtet për sa kohë që sistemi aktual mbetej në fuqi.
Ai ishte i shqetësuar se, në rast të një lufte dhe ndryshimi të regjimit, amerikanët dhe izraelitët do të zgjidhnin ndonjë figurë të opozitës jashtë Iranit që nuk e njihte vendin dhe Irani do të destabilizohej, tha bashkëpunëtori. Ai e përshkroi veten para atyre përreth tij si dikush që mund të luante rolin e një reformatori, si ish-presidenti rus Boris Jelcin, dhe tha se nëse ai vinte në pushtet, Irani do ta njihte Izraelin dhe do të normalizonte marrëdhëniet si pjesë e Marrëveshjeve të Abrahamit të Presidentit Trump, tha bashkëpunëtori.
Agjencitë izraelite të inteligjencës po ndiqnin nga afër përçarjen që po zinte në zjarr midis zotit Ahmadinejad dhe regjimit iranian gjatë kësaj periudhe, sipas dy zyrtarëve izraelitë të mbrojtjes, të njohur me vlerësimet e inteligjencës në atë kohë. Me interes të veçantë, thanë zyrtarët, ishte pakënaqësia në rritje e zotit Ahmadinejad ndaj Ajatollah Khamenei dhe figurave të tjera të larta që e kishin skualifikuar zotin Ahmadinejad nga kandidimi përsëri për president.
Veprimet e zotit Ahmadinejad filluan të ngjallnin dyshime brenda degës së inteligjencës së Korpusit të Gardës Revolucionare të Iranit, e cila është përgjegjëse për mbrojtjen e republikës islamike nga ndërhyrjet e huaja. Ky dyshim u rrit, sipas dy anëtarëve të Gardës dhe një zyrtari të inteligjencës të njohur me rastin, pasi zoti Ahmadinejad filloi t'i dërgonte letra publike në vitin 2017 zotit Trump dhe më vonë Princit të Kurorës së Arabisë Saudite, Mohammed bin Salman. Zoti Trump i vlerësoi shumë të dy burrat.
Pas sulmit izraelit këtë vit që fillimisht e liroi zotin Ahmadinejad nga mbikëqyrja e Gardës, agjencitë e inteligjencës së Iranit filluan të hetonin dhe të zbulonin lidhjen e tij me Izraelin, sipas katër zyrtarëve.
Takime jashtë shtetit
Nuk është e qartë se kur agjentët izraelitë u përpoqën për herë të parë ta rekrutonin zotin Ahmadinejad. Zyrtarët iranianë thanë se pati të paktën njëfarë kontakti gjatë një udhëtimi të vitit 2023 që zoti Ahmadinejad bëri në Guatemalë për të marrë pjesë në një konferencë të fokusuar në mjedis. Ftesa erdhi nga qeveria e Guatemalës, një vend që ka lidhje diplomatike më të ngushta me Izraelin sesa shumica e vendeve në Amerikën Latine.
Z. Ahmadinejad gati sa nuk e bëri udhëtimin, pasi u ndalua në aeroportin e Teheranit nga forcat e sigurisë, të cilat refuzuan t'i jepnin një kartë hipjeje dhe ta lejonin të largohej nga vendi.
Ai organizoi një protestë ulur për një orë në aeroport, e cila u shndërrua në një spektakël publik, ndërsa bënte fotografi me udhëtarë të zakonshëm iranianë, stafin e aeroportit dhe të linjës ajrore dhe postonte përditësime në faqet e tij në mediat sociale.
Përfundimisht, autoritetet iraniane i lejuan zotit Ahmadinejad të hipte në aeroplan dhe të merrte pjesë në konferencë.
“Disa njerëz më thanë të mos udhëtoja për në Guatemalë; unë u thashë atyre se më ftoi vëllai im, ministri i mjedisit”, tha zoti Ahmadinejad në një nga videot e udhëtimit. “Ky është një vend shumë i rëndësishëm në Amerikën Latine.”
Vitin pasardhës, ai bëri udhëtimin e tij të parë në Hungari për të marrë pjesë në konferencën e Universitetit Ludovika, duke u takuar në Budapest me z. Barnea, i cili drejtoi Mossadin për pesë vjet, deri muajin e kaluar.
Hungaria, e cila në atë kohë drejtohej nga kryeministri i krahut të djathtë Viktor Orban, kishte ndoshta lidhje më të ngushta me Izraelin sesa çdo komb tjetër evropian, dhe zoti Orban dhe kryeministri Benjamin Netanyahu i Izraelit bënë udhëtime në vendet e njëri-tjetrit. Zoti Netanyahu mbajti një fjalim të tijin në prill 2025 në Universitetin Ludovika, i cili i dha atij një çmim për shërbim publik.
Dy muaj më vonë, zoti Ahmadinejad u kthye në Budapest, vetëm pak ditë para se Izraeli të niste një luftë në Iran, një vizitë që ishte një mbulesë për të për t'u takuar me operativët e inteligjencës izraelite.
Truprojat e tij iranianë nga njësia Ansar e Gardës, të cilët e shoqëruan z. Ahmadinejad në të gjitha udhëtimet e tij jashtë vendit, raportuan se, të paktën në dy raste, ai kishte arritur të çlirohej nga trupat e tij të sigurisë dhe të zhdukej për takime të gjata gjatë udhëtimit të qershorit 2025. Në një raport rreth udhëtimit, truprojat thanë se e kishin përballur z. Ahmadinejad në lidhje me zhdukjet e tij dhe se ai u kishte thënë atyre se ishte takuar me profesorë universiteti, sipas dy anëtarëve të Gardës Iraniane dhe një zyrtari të inteligjencës.
Në konferencën universitare, ish-presidenti iranian mbajti një leksion në anglisht, duke i habitur të pranishmit duke braktisur vargun karakteristik kuranor që dikur e kishte recituar në fillim të çdo fjalimi.
I veshur me një kostum të qepur me ngjyrë blu të errët, ai foli për “njerëzimin e përbashkët” dhe një “rend botëror në ndryshim”, duke ofruar pikëpamjet e tij se si mund të lindë një botë e re, sipas videove nga udhëtimi të postuara në faqen e tij në mediat sociale.
Ai i dhuroi z. Deli, rektorit të universitetit, një kopje të Librit të Mbretërve, nga poeti i lashtë iranian Ferdowsi. Z. Deli i dhuroi z. Ahmadinejad një emblemë të universitetit.
Në një intervistë muajin e kaluar, zoti Deli tha se, duke i bërë një ftesë zotit Ahmadinejad, ai kishte luajtur rolin e një “strohmann ” - që në gjermanisht do të thotë “lider i parë” ose “kukull”.
Deri javën e kaluar, zoti Ahmadinejad nuk kishte dalë në publik që nga fundi i shkurtit, kur u largua me nxitim nga shtëpia e tij në Teheran me makinën e zezë Peugeot.
Të hënën e kaluar, ai bëri një paraqitje të shkurtër dhe të papritur si pjesë e procesionit të varrimit të Ajatollah Khameneit. Videot e procesionit treguan zotin Ahmadinejad, të veshur me një xhaketë të trashë në vapën 37 gradë, me një maskë kirurgjikale të tërhequr deri në mjekër. Dy ish-presidentët e tjerë të gjallë të Iranit, Hassan Rouhani dhe Mohammad Khatami, nuk u ftuan dhe nuk u shfaqën në asnjë nga ceremonitë e varrimit.
Z. Ahmadinejad qëndronte me kokën ulur, pa folur, i rrethuar nga të gjitha anët nga ata që dukeshin si roje sigurie./The New York Times
Artikuj te sugjeruar
BOTA
13 Korrik12:32
“Nature”: Zbulim i jashtëzakonshëm në Tajlandë, gjendet një dinozaur gjigant me qafë 20 metra të gjatë
Paleontologët në Tajlandë kanë zbuluar një specie të re dinozauri nga fosilet e gjetura në provincën Kalasin, në ...
Piranjat News
BOTA
13 Korrik12:11
Si e shndërroi Putini Japoninë në një "strofull" agjentësh rusë?
Në javët pas pushtimit të Ukrainës nga Rusia , qeveritë perëndimore nisën një nga operacionet më të...
BOTA
13 Korrik12:04
Ish-kampioni i WWE humbet ndjenjat pas një shuplake të fuqishme, pamjet bëhen virale
Ish-kampioni i WWE, Jake Hager, i njohur për publikun e mundjes si Jack Swagger, është nokautuar brutalisht gjatë paraqitjes së tij t...
BOTA
13 Korrik11:35
E adoptoi qenin përmes Facebook-ut, 32-vjeçarja sulmohet brutalisht vetëm tri javë më vonë
Një 32-vjeçare në Britaninë e Madhe ka mbetur e plagosur rëndë pasi u sulmua nga qeni që kishte adoptuar vetëm tre j...
Piranjat News
BOTA
13 Korrik10:37
The New York Times: Si dështoi Trump të siguronte Ngushticën e Hormuzit në marrëveshjen e tij me Iranin
Presidenti Trump nënshkroi një marrëveshje që, sipas Iranit, i jepte atij kontrollin e rrugëve ujore - dhe furnizimeve globale me ene...
BOTA
13 Korrik09:34
Tajfuni “Bavi” godet Kinën, 1.7 milionë persona evakuohen pas përmbytjeve dhe shkatërrimeve masive
Një tajfun i fuqishëm ka goditur Kinën, duke detyruar autoritetet të evakuojnë rreth dy milionë persona nga zonat e rrezikuara n...
BOTA
13 Korrik09:28
Më shumë se dy javë nga tërmetet vdekjeprurëse në Venezuelë, rëndohet bilanci i viktimave, shkon në 4.490 numri i personave që humbën jetën
Bilanci i viktimave nga dy tërmetet shkatërruese që goditën Venezuelën më 24 qershor ka arritur në 4,490 të vdekur, nd...
BOTA
13 Korrik08:54
Sulm i ri ndaj impiantit energjetik të Kuvajtit, rritet alarmin për anijet në Gjirin Persik
Një sulm me dron ndaj një platforme nafte në det të hapur në Kuvajt ka rritur shqetësimet për sigurinë e infrastruktur...
BOTA
13 Korrik08:22
Ukraina sulm me dronë në Moskë, tre persona humbin jetën, plagosen pesë të tjerë
Një sulm me dhjetëra dronë ka goditur gjatë natës rajonin e Moskës, duke shkaktuar vdekjen e tre personave dhe plagosjen e pes&e...
BOTA
13 Korrik08:02
Konflikti në Lindjen e Mesme/ Sulm i ri ndaj impiantit energjetik të Kuvajtit, rrit alarmin për anijet në Gjirin Persik
Një incident sigurie në Gjirin Persik ka ngritur shqetësime të reja për komunitetin global detar, pasi një struktur&eu...
