Detet e Europës “po ziejnë”, Mesdheu thyen rekordin e temperaturave

Edhe detet e Europës nuk i kanë shpëtuar valës së të nxehtit që ka përfshirë kontinentin këtë verë, me Detin Mesdhe që ka regjistruar temperatura rekord.

Në korrik, temperatura mesatare e Mesdheut arriti në 27 gradë Celsius, niveli më i lartë i regjistruar ndonjëherë për këtë muaj. Ndërkohë, në fillim të gushtit, pranë ishullit të Majorkës, temperatura e ujit arriti deri në 33 gradë Celsius.

Sipas një analize të grupit World Weather Attribution (WWA), ndryshimet klimatike të shkaktuara nga aktiviteti njerëzor kanë shtuar rreth 2 gradë Celsius në temperaturën e Mesdheut dhe rreth 1.4 gradë Celsius në temperaturat e deteve të Europës Perëndimore.

Shkencëtarët paralajmërojnë se temperaturat e pazakonta mund të ndryshojnë në mënyrë të thellë ekosistemet detare, nga të cilat komunitetet bregdetare varen për ushqim dhe të ardhura. Ato mund të ndikojnë gjithashtu në përkeqësimin e fenomeneve ekstreme të motit në tokë.

Sipas analizës së WWA, temperaturat rekord të regjistruara këtë vit në pjesët lindore dhe perëndimore të Mesdheut, si dhe përgjatë Gjirit të Biskajës dhe brigjeve të Gadishullit Iberik, do të ishin “pothuajse të pamundura” pa ndikimin e ndryshimeve klimatike të shkaktuara nga njeriu.

Në Detin Keltik, mes Britanisë dhe Irlandës, temperaturat më ekstreme të regjistruara këtë vit do të priteshin vetëm rreth një herë në shekull në një botë pa ngrohjen globale të shkaktuar nga aktiviteti njerëzor.

Detet më të ngrohta rrisin lagështinë dhe temperaturat gjatë natës në zonat bregdetare, ndërsa mund të kontribuojnë edhe në formimin e stuhive më të fuqishme gjatë pjesës së dytë të vitit.

Sipas Organizatës Botërore Meteorologjike, emetimet e gazeve serrë, kryesisht nga djegia e lëndëve fosile, kanë bërë që temperatura mesatare globale të jetë rreth 1.4 gradë Celsius më e lartë se në periudhën paraindustriale.

Rritja e temperaturës bazë të planetit bën që sistemet atmosferike me presion të lartë, të cilat lidhen me valët e të nxehtit, të sjellin temperatura edhe më ekstreme.

Ngrohja e shpejtë e deteve mund të shkaktojë ngordhje masive të specieve, përfshirë koralet, dhe të çrregullojë burimet ushqimore për shpendët dhe gjitarët detarë, duke krijuar pasoja në të gjithë zinxhirin ushqimor.

John Bruno, ekolog detar në Universitetin e Karolinës së Veriut, tha se disa specie po zhvendosen drejt veriut në kërkim të ujërave më të freskëta, por jo të gjitha kanë aftësinë të përshtaten.

Sipas tij, shumë specie po i afrohen me shpejtësi kufijve biologjikë të përshtatjes.

Analiza e WWA tregon gjithashtu se rreth 90 për qind e Gjirit të Biskajës dhe 80 për qind e Mesdheut Perëndimor kanë përjetuar këtë vit kushte të valëve të të nxehtit detar. Pa ngrohjen globale, kjo përqindje do të ishte rreth 40 për qind.

Shkencëtarët paralajmërojnë se rekordet e temperaturave të deteve nuk janë vetëm një tregues i ndryshimeve klimatike, por edhe një kërcënim në rritje për ekosistemet detare dhe komunitetet që varen prej tyre.