16-vjeçari Arjon Xhezairi ka ndërruar jetë në Spitalin e Traumës në Tiranë, pasi nuk arriti t’u mbijetonte plagë...
BOTA
Dokumentet e deklasifikuara tregojnë se Mbretëria e Bashkuar ishte në dijeni të krimeve të luftës izraelite
Piranjat NewsPërditësimi i fundit 12 September 2026, 15:09
Diplomatët britanikë dënuan sjelljen izraelite në Bregun Perëndimor të pushtuar si një model të shkeljeve të të drejtave të njeriut në vitin 2002 - 24 vjet përpara se Londra të mbante një qëndrim më të ashpër ndaj Izraelit këtë javë.
Këto dënime dekadash të vjetra përmbahen në dosjet e Ministrisë së Jashtme të Mbretërisë së Bashkuar të shkruara gjatë administratës së ish-kryeministrit Tony Blair, ndërsa Izraeli ndërmori një ofensivë brutale në vitin 2002 në Bregun Perëndimor të pushtuar.
Dosjet, të publikuara në vitin 2024 dhe të raportuara në një hetim të kohëve të fundit nga faqja e internetit Declassified UK, regjistrojnë diplomatë britanikë që përshkruajnë një model abuzimesh nga një shtet që qeveria e tyre do të vazhdonte ta armatoste për dy dekadat e ardhshme.
Sot, Blair është anëtar i Bordit të Paqes që kryeson Gazën, ku shpërfillja e Izraelit për jetën e palestinezëve dhe rregullat e luftës është demonstruar në një shkallë gjenocidi, ndërsa udhëheqja e sapoemëruar e Mbretërisë së Bashkuar i referohet veprimeve të Izraelit si "një njollë në ndërgjegjen e botës".
Por çfarë dinte qeveria britanike tashmë për veprimet e Izraelit më shumë se 20 vjet më parë?
Çfarë thonë dosjet
Ky rekord fillon në mars të vitit 2002, kur kryeministri i atëhershëm izraelit, Ariel Sharon, nisi Operacionin Mburoja Mbrojtëse në hakmarrje për një valë sulmesh nga grupet e armatosura palestineze, përfshirë Hamasin.
Forcat izraelite depërtuan nëpër Bregun Perëndimor të pushtuar, duke vrarë 500 palestinezë në një muaj të vetëm, kryesisht civilë, dhe duke plagosur 1,500 të tjerë.
Zyrtarët britanikë ishin thellësisht të vetëdijshëm për shkallën e shkeljeve të kryera nga forcat izraelite.
Një zyrtar i Ministrisë së Jashtme shkroi në atë kohë se operacionet ushtarake izraelite në Bregun Perëndimor përfshinin një “model” të “shkeljeve të të drejtave të njeriut”.
Një oficer i lartë i ushtrisë britanike ishte më i drejtpërdrejtë, duke e quajtur ushtrinë izraelite një “forcë të dorës së dytë, të padisiplinuar, arrogante dhe ngacmuese”.
“Ata përdorin rregullisht forcë të tepruar, siç është të qëllojnë në ‘këmbët’ e atyre që hedhin gurë ose në ‘gomat e makinave’, me rrjedhën e pashmangshme të ambulancave që transportojnë të rinj në spital me plagë fatale nga plumbat në kokë dhe trup”, shkroi oficeri, emri i të cilit nuk u përmend në dosje.
Këto shqetësime iu paraqitën drejtpërdrejt qeverisë izraelite.
Lord Michael Levy, i dërguari special i Blair, e paralajmëroi ministrin e atëhershëm të Mbrojtjes, Binyamin Ben-Eliezer, se nuk kishte zgjidhje ushtarake dhe se fushata vetëm sa do të prodhonte më shumë bombardues vetëvrasës.
Shkeljet izraelite të përshkruara në dosje vetëm sa janë shumëfishuar, madje janë bërë rutinë në të gjithë territorin e pushtuar palestinez.
Zyrtarët shkruan gjithashtu për stafin e Kryqit të Kuq të kërcënuar me armë dhe për ambulancat e tyre që nuk lejohen të arrijnë tek të plagosurit. Sot, frikësimi dhe shënjestrimi i mjekëve është bërë procedurë standarde operative për forcat dhe kolonët izraelitë.
Organizata Botërore e Shëndetësisë ka dokumentuar 3,254 sulme izraelite ndaj kujdesit shëndetësor në të gjithë territorin e pushtuar palestinez gjatë 20 viteve, duke vrarë ose plagosur më shumë se 4,200 pacientë dhe staf mjekësor. Më shumë se gjysma e këtyre sulmeve - dhe më vdekjeprurëset prej tyre - kanë ndodhur në tre vitet e fundit.
Çfarë bëri më pas Mbretëria e Bashkuar E armatosur me njohuritë për shkeljet sistematike të të drejtave të njeriut nga Izraeli, qeveria e Blair veproi.
Në vitin 2002, ajo ndaloi fshehurazi eksportet e armëve në Izrael për një farë kohe, pasi konfirmoi se pajisjet britanike po përdoreshin në territorin e pushtuar në shkelje të garancive të dhëna.
Por që atëherë, asnjë qeveri e Mbretërisë së Bashkuar nuk ka shkuar aq larg sa ajo embargo e shkurtër.
Ndërsa dhuna e Izraelit u përshkallëzua, përgjigjja britanike ndaj saj është zvogëluar.
Kur, në vitet 2008-2009, Izraeli vrau rreth 1,400 palestinezë gjatë 22 ditëve të Operacionit “Plumb i Kapur” në Gaza, më shumë se tetë në 10 prej tyre civilë, kryeministri i atëhershëm Gordon Brown revokoi licencat për armë në anijet raketore të marinës izraelite.
Kur sulmi i Izraelit në Gaza në vitin 2014 vrau 2,251 palestinezë, midis tyre 551 fëmijë, qeveria e David Cameron identifikoi 12 licenca për pezullim. Ajo tha gjithashtu se do të vepronte nëse armiqësitë do të rifillonin; por nuk e bëri.
Kur fushata aktuale gjenocidale e Izraelit në Gaza kishte vrarë tashmë 40,000 njerëz deri në shtator 2024, qeveria e Keir Starmer pezulloi vetëm 30 nga 350 licenca armësh për Izraelin. Grupet e fushatës më vonë raportuan se mijëra municione kishin arritur gjithsesi në Izrael. Ky numër tani është 73,658 palestinezë të vrarë, përfshirë 21,500 fëmijë.
Ky është rekordi që qeveria e kryeministrit Andy Burnham la të kuptohej se mund ta thyejë më në fund, pasi Mbretëria e Bashkuar dhe 11 vende të tjera këtë muaj mbështetën kufizimet në tregtinë me vendbanimet e paligjshme izraelite në Bregun Perëndimor të pushtuar./BBC-Piranjat News
