Sandro Mazzola, simboli i Interit dhe legjenda e kombëtares italiane të futbollit, është ndarë nga jeta në moshën 83-vje&cc...
BOTA
“Eliminojeni pa lënë gjurmë”/ Historia e vrasjes së Georgi Markovit me çadrën e helmuar
PiranjatPërditësimi i fundit 17 Shtator 2026, 21:23
Një nga vrasjet më të pazakonta politike të Luftës së Ftohtë ndodhi në Londër më 7 shtator 1978, kur shkrimtari dhe disidenti bullgar Georgi Markov u sulmua me një çadër, në një atentat që dyshohet se lidhej me shërbimet sekrete bullgare dhe sovjetike.
Markov, 49 vjeç, po priste autobusin në urën Waterloo kur ndjeu një shpim në kofshë. Pas tij, një burrë kërkoi falje dhe u largua me një çadër. Katër ditë më vonë, Markov vdiq në spital. Fillimisht mjekët dyshuan për helmim të gjakut, por hetimet zbuluan një tjetër skenar.
Në trupin e tij u gjet një sferë e vogël metalike, jo më e madhe se koka e një gjilpëre, me katër vrima mikroskopike. Ekspertët britanikë dyshuan se ajo kishte shërbyer për të transportuar një sasi vdekjeprurëse ricine.
Rasti u bë edhe më i pazakontë pasi u zbulua se një tjetër disident bullgar, Vladimir Kostov, ishte sulmuar në Paris vetëm 10 ditë më parë. Kostov kishte ndier një dhimbje të fortë në shpinë dhe më vonë mjekët gjetën një sferë metalike të ngjashme me atë të zbuluar te Markov. Sipas analizave, ai kishte mbijetuar pasi sfera kishte përmbajtur një sasi më të vogël të toksinës.
Markov ishte arratisur nga Bullgaria komuniste në vitin 1969 dhe ishte vendosur në Mbretërinë e Bashkuar, ku punonte për BBC-në dhe Radio Evropën e Lirë. Në transmetimet e tij ai kritikonte hapur regjimin e Todor Zhivkovit, duke folur për korrupsionin, nepotizmin dhe mënyrën e funksionimit të elitës politike bullgare.
Familjarët e tij treguan më vonë se Markov ishte paralajmëruar për një komplot kundër tij. Vëllai i tij, Nikola, tha se kishte marrë një telefonatë në vitin 1977 nga një person anonim, i cili i kishte thënë se ishte marrë vendimi për eliminimin e Georgit dhe se një helm ishte sjellë tashmë në Evropën Perëndimore.
Hetimet britanike çuan në dyshime për përfshirjen e shërbimeve sekrete bullgare dhe sovjetike. Ish-oficerë të shërbimeve sekrete deklaruan për BBC-në se një operacion i tillë do të kërkonte një nivel të lartë organizimi dhe teknologjie.
Pas rënies së Bashkimit Sovjetik, u bë e ditur se KGB-ja kishte zhvilluar një mekanizëm të posaçëm në formën e një çadre, i aftë për të injektuar sfera të vogla me ricinë në trupin e viktimës. Dy ish-oficerë të KGB-së deklaruan gjithashtu se shërbimi sovjetik kishte ndihmuar në këtë lloj operacioni.
Megjithatë, vrasja e Georgi Markovit nuk është zbardhur përfundimisht. Askush nuk është akuzuar për atentatin dhe autoritetet bullgare e mbyllën çështjen në vitin 2013 për shkak të mungesës së të dyshuarve. Në Mbretërinë e Bashkuar, hetimi mbetet i hapur.
Rasti i Markovit ka mbetur një prej episodeve më misterioze të Luftës së Ftohtë, ndërsa “çadra e helmuar” është kthyer në simbol të atentateve sekrete ndaj kundërshtarëve politikë jashtë kufijve të vendeve të tyre.
