16-vjeçari Arjon Xhezairi ka ndërruar jetë në Spitalin e Traumës në Tiranë, pasi nuk arriti t’u mbijetonte plagë...
BOTA
Europa po tërheq arin nga Amerika/ Holanda zhvendos 86 tonë, pse bankat qendrore po rishikojnë rezervat
PiranjatPërditësimi i fundit 6 September 2026, 10:55
Bankat qendrore evropiane po rishikojnë mënyrën se si i mbajnë rezervat e tyre të arit, në një kohë kur luftërat, tensionet tregtare dhe pasiguria ekonomike kanë shtuar shqetësimet për sigurinë financiare. Rasti i fundit është Holanda, e cila ka zhvendosur 86 tonë ar nga rezervat e mbajtura në SHBA dhe Kanada drejt Londrës.
Lëvizja nuk lidhet me një krizë të caktuar që autoritetet holandeze presin të ndodhë. Arsyeja kryesore është që ari të jetë në një treg ku mund të përdoret ose shitet më shpejt në rast nevoje.
Holanda zhvendosi 86 tonë ar Holanda kishte rreth 313 tonë ar të ruajtur në SHBA dhe Kanada. Nga kjo sasi, 86 tonë janë zhvendosur drejt Londrës për shkak të rritjes së pasigurisë gjeopolitike.
Ari tashmë ruhet në kasafortat e Bankës së Anglisë. Londra është një nga qendrat kryesore botërore të tregtimit të arit dhe ofron një treg shumë likuid, ku rezervat mund të shndërrohen më shpejt në para nëse lind nevoja.
Ky nuk është rasti i vetëm. Franca ka rikthyer këtë vit në territorin e saj rezerva ari që mbaheshin në SHBA. Ndërkohë, Gjermania ka zhvendosur më shumë se 216 tonë ar nga depot jashtë vendit gjatë një procesi që përfundoi në vitin 2016.
Ari nuk transportohet gjithmonë fizikisht Zhvendosja e rezervave të arit nuk do të thotë domosdoshmërisht që shufrat ngarkohen në avionë apo kamionë dhe transportohen nga një shtet në tjetrin.
Në rastin e Holandës, rreth 59 tonë ar u shitën në Nju Jork dhe një sasi e barabartë u ble në Londër. Pra, pronësia e arit ndryshoi në treg, ndërsa shufrat nuk kishin nevojë të kalonin fizikisht Atlantikun.
Një pjesë tjetër e rezervave u transportua realisht. Më shumë se 27 tonë ar u zhvendosën nga SHBA-ja dhe Kanadaja drejt qytetit holandez Zeist dhe më pas një sasi e ngjashme u dërgua në Londër.
Për arsye sigurie, detajet e transportit, itineraret dhe mënyra e operacionit mbahen sekret.
Pse pikërisht Londra? Londra është një nga tregjet më të mëdha të arit në botë. Për një bankë qendrore, mbajtja e arit në një treg të tillë do të thotë se rezervat mund të shiten ose të përdoren më shpejt nëse lind nevoja për likuiditet.
Në kasafortat e Bankës së Anglisë ruhen rreth 400 mijë shufra ari, me një vlerë totale prej më shumë se 200 miliardë paundësh.
Megjithatë, bankat qendrore po përpiqen të shmangin edhe përqendrimin e të gjitha rezervave në një vend të vetëm. Për këtë arsye, vendndodhja e arit është kthyer në një pjesë të rëndësishme të strategjisë së menaxhimit të rezervave.
A po përgatitet Europa për një krizë? Lëvizjet e fundit nuk konsiderohen domosdoshmërisht si shenjë se një krizë e madhe është pranë. Ato lidhen më shumë me menaxhimin e rrezikut dhe me nevojën që rezervat të jenë të sigurta dhe të aksesueshme.
Inflacioni, normat e interesit, luftërat dhe tensionet tregtare janë disa nga faktorët që po merren në konsideratë nga bankat qendrore. Në të njëjtën kohë, bankat qendrore po blejnë gjithnjë e më shumë ar, duke e parë atë si një rezervë strategjike.
Mbajtja e arit brenda vendit gjithashtu ka një kosto të lartë. Kasafortat, sistemet e sigurisë, kontrolli, auditimi dhe sigurimi kërkojnë investime të mëdha. Për disa banka qendrore, mbajtja e arit në qendra ndërkombëtare si Londra mund të jetë më praktike.
Në këtë mënyrë, zhvendosja e arit nga Amerika e Veriut drejt Evropës nuk është thjesht një lëvizje fizike e shufrave. Ajo tregon se bankat qendrore po mendojnë jo vetëm sa ar duhet të mbajnë, por edhe ku duhet ta mbajnë dhe sa shpejt mund ta përdorin në rast nevoje.
