Protesta kundër qeverisë Rama hyn sot në ditën e saj të 57-të. Qytetarët pritet të mblidhen sërish në mbr&eu...
BOTA
Çfarë është “Kurthi i Tukididit” i cituar nga Xi Jinping
PiranjatPërditësimi i fundit 14 Maj 2026, 21:44
Me një citat nga Greqia e lashtë, Xi Jinping solli përsëri në plan të parë një nga konceptet më të diskutueshme në gjeopolitikën bashkëkohore: “Kurthi i Tukididit”. Duke folur me Donald Trump, udhëheqësi kinez ngriti rrezikun që rivaliteti midis një fuqie në zhvillim dhe një fuqie dominuese mund të shpërthejë në konflikt, siç ndodhi më shumë se dy mijë vjet më parë midis Athinës dhe Spartës.
Shprehja e merr emrin nga historiani grek Tukididi, autor i “Luftës së Peloponezit”, konflikti që i vuri Spartën dhe Athinën kundër njëra-tjetrës në shekullin e 5-të para Krishtit. Në rrëfimin e tij për luftën, Tukididi shkruan se “ishte ngritja e Athinës dhe frika që ngjalli kjo në Spartë që e bëri luftën të pashmangshme”. Këtu lindi ideja, e ringjallur në kohët moderne nga studiuesit e marrëdhënieve ndërkombëtare, se rreziku i konfliktit rritet kur një fuqi në zhvillim kërcënon dominimin e një fuqie tashmë të konsoliduar.
Sipas këtij interpretimi, Athina përfaqësonte fuqinë e re që zgjerohej ekonomikisht, ushtarakisht dhe detarisht, ndërsa Sparta mishëronte rendin dominues të botës greke. Rivaliteti midis dy qytet-shteteve u përshkallëzua në Luftën e gjatë të Peloponezit, të zhvilluar midis viteve 431 dhe 404 para Krishtit, e cila në fund i dobësoi të dyja.
Shprehja moderne “Kurthi i Tukididit” u bë e famshme nga shkencëtari politik i Harvardit Graham Allison, veçanërisht në librin e tij “Destined for War”, i cili përqendrohet posaçërisht në marrëdhëniet midis Shteteve të Bashkuara dhe Kinës. Allison argumenton se ndryshimet e pushtetit midis fuqive të mëdha shpesh shoqërohen me tensione, frikë të ndërsjellë, nacionalizëm dhe llogaritje të gabuara që mund ta bëjnë konfliktin më të mundshëm, edhe pse pa një dëshirë të qartë për luftë.
Xi Jinping e ka përdorur këtë referencë për vite me radhë në diskutimet me presidentët amerikanë, nga Barack Obama te Joe Biden, deri në takimin e sotëm me Trump. Mesazhi i nënkuptuar është se Uashingtoni nuk duhet ta shohë ngritjen e Kinës si një kërcënim të pashmangshëm, duke parandaluar kështu që konkurrenca strategjike midis dy superfuqive të degjenerojë në konflikt të hapur, veçanërisht për çështje të ndjeshme si Tajvani, tregtia dhe teknologjia.
