Këtë të martë një dollar amerikan blihet me 80.6 lekë dhe shitet me 81.6 lekë.
Euro blihet me 90.6 lekë dhe shitet me 9...
BOTA
Grenlanda dhe Antarktida kanë humbur 12.5 trilionë tonë akull që nga viti 1979
PiranjatPërditësimi i fundit 18 September 2026, 15:10
Grenlanda dhe Antarktida kanë humbur gjithsej rreth 12.5 trilionë tonë akull që nga viti 1979, duke kontribuar në rritjen e nivelit global të detit me rreth 3.2 centimetra, sipas një studimi të ri.
Analiza, e cila bashkon të dhëna satelitore të mbledhura për më shumë se 40 vjet, tregon se humbja e akullit është përshpejtuar ndjeshëm gjatë dekadave të fundit, veçanërisht që nga vitet 1990.
Sipas studiuesve, një nga faktorët kryesorë është ngrohja e oqeaneve, e cila shkakton shkrirjen e akullit nga poshtë dhe në skajet e akullnajave, duke përshpejtuar derdhjen e tyre drejt detit.
Të dhënat për Antarktidën janë mbledhur që nga viti 1979, ndërsa për Grenlandën që nga viti 1972. Sipas analizës, shtresat e akullit ishin relativisht të qëndrueshme gjatë viteve 1970, 1980 dhe fillimit të viteve 1990, përpara se humbja të fillonte të përshpejtohej. Rritja më e theksuar është regjistruar pas vitit 2010.
Studimi vlerëson se rreth 84 për qind e humbjes së akullit lidhet me rritjen e derdhjes së akullit në oqeane, ndërsa 16 për qind vjen nga proceset që ndodhin në sipërfaqen e shtresave të akullit.
Ujërat më të ngrohta të detit ndikojnë në shkrirjen e akullit në pjesët e poshtme dhe në skajet e akullnajave. Në Grenlandë, për shembull, akullnaja Jakobshavn po tërhiqet me një shpejtësi që, sipas studimit, mund të arrijë deri në 50 metra në ditë.
Humbja e akullit që nga viti 1979 ka ndikuar në rritjen e nivelit global të detit me rreth 3.2 centimetra. Shkencëtarët paralajmërojnë se edhe rritje relativisht të vogla të nivelit të detit mund të kenë pasoja të konsiderueshme për zonat bregdetare.
Humbja e akullit u ngadalësua gjatë periudhës 2020–2023, por studiuesit theksojnë se kjo lidhej me kushte afatshkurtra atmosferike dhe nuk përbënte domosdoshmërisht një ndryshim të trendit afatgjatë. Reshjet e larta të borës në Antarktidën Lindore kompensuan një pjesë të humbjeve, ndërsa verat më të buta në Grenlandë reduktuan shkrirjen në sipërfaqe.
Studimi, i publikuar në revistën shkencore Scientific Data, thekson se shtresat e akullit reagojnë ndaj ndryshimeve klimatike me një vonesë prej disa dekadash. Për këtë arsye, studiuesit vlerësojnë se humbja e akullit mund të vazhdojë edhe nëse ngrohja globale vihet nën kontroll.
