Hungaria drejt zhbllokimit të 10 miliardë eurove fonde të BE-së para afatit të reformës së gushtit

Hungaria është në rrugën e duhur për të përmbushur të gjitha kriteret e nevojshme për të zhbllokuar 10 miliardë euro fonde të rimëkëmbjes të BE-së deri në afatin e fundit të gushtit, kupton Euronews nga bisedat me zyrtarët e Komisionit dhe Budapestit këtë javë.

Përmbushja e të gjitha objektivave do t'i hapte rrugën Hungarisë për të pasur akses në miliarda dollarë të BE-së, duke sjellë një fitore politike për qeverinë e re, transmeton Telegrafi.

Kryeministri hungarez Péter Magyar, i cili fitoi me një fitore dërrmuese në zgjedhjet e prillit, duke i dhënë fund sundimit 16-vjeçar të Viktor Orbán, bëri fushatë me një premtim për të zhbllokuar fondet e pezulluara të BE-së të Hungarisë.

Në maj, Hungaria dhe Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen ranë dakord të lironin 16.4 miliardë euro fonde të BE-së të ngrira më parë për shkak të shqetësimeve për sundimin e ligjit dhe korrupsionin nën qeverinë e Orbán.

Nga kjo, 10 miliardë euro duhet të paguhen nga Instrumenti i Rimëkëmbjes dhe Rezistencës (RRF) pas pandemisë i BE-së, i cili skadon më vonë këtë vit. Një shumë e mëtejshme prej 6.4 miliardë eurosh është caktuar për Hungarinë nga Fondet e Kohezionit, të cilat nuk kanë një afat të menjëhershëm.

“Procesi po shkon mirë; kemi çdo shans që Hungaria të përmbushë të gjitha kriteret në kohë dhe të tërheqë të gjitha paratë e rimëkëmbjes deri në vjeshtë”, tha një burim i Komisionit për Euronews.

Një zëdhënës i qeverisë hungareze i tha Euronews se legjislacioni në lidhje me super-pikat po “përparon” mirë.

“Po bëjmë përparim të mirë në përmbushjen e pikave të rëndësishme në lidhje me fondet e rimëkëmbjes: tashmë kemi përmbushur dy të tretat e angazhimeve tona dhe zgjidhja e rasteve të mbetura është në fazën e saj përfundimtare”, tha një zëdhënës i Ministrisë së Transportit dhe Investimeve, e cila mbikëqyr procesin e fondeve të BE-së.

Qeveria magjare pritet të japë detaje më të sakta mbi angazhimet e saj të mbetura pas mbledhjes së ardhshme të kabinetit.

“Mund të thuhet tashmë se nuk ka asnjë pikë të rëndësishme ku nuk e shohim përmbushjen si realiste. Në të njëjtën kohë, qëllimi ynë mbetet i pandryshuar: do të donim të sillnim në shtëpi çdo cent euro që i takon Hungarisë”, shtoi ministria.

Qeveria nuk specifikoi pikat e rëndësishme të mbetura.

Hungaria duhet të përmbushë 27 të ashtuquajturat super objektiva të përcaktuara nga Komisioni deri në fund të gushtit. Nga këto, 21 kanë të bëjnë me korrupsionin dhe transparencën, katër me pavarësinë gjyqësore dhe dy me auditimin e mënyrës se si shpenzohen fondet.

Hungaria i kishte përmbushur tashmë katër objektivat e reformës gjyqësore, por parlamenti duhej të shtynte përpara një sërë masash komplekse gjatë verës për të përmbushur kërkesat e mbetura.

Në qershor, parlamenti miratoi një paketë gjithëpërfshirëse kundër korrupsionit, duke përfshirë rregulla më të ashpra për deklarimin e pasurive për politikanët, transparencë më të madhe në tenderët publikë dhe shtetëzimin e fondacioneve të menaxhimit të aseteve me interes publik, të njohura si KEKVA, të cilat ishin përdorur për të transferuar asetet shtetërore, përfshirë universitetet, në kontroll privat.

Në korrik, ligjvënësit ndryshuan kodin tatimor në përputhje me objektivat e RRF dhe miratuan legjislacionin përkatës që mbulon sektorin e energjisë.

Hungaria ka krijuar gjithashtu një organ të ri kundër korrupsionit, Zyrën Kombëtare të Rimëkëmbjes dhe Mbrojtjes së Aseteve, e ngarkuar me rikuperimin e aseteve shtetërore të lidhura me korrupsionin e dyshuar të epokës së Orbán. Kryeministri Magyar ka nisur gjithashtu procesin që Hungaria të bashkohet me Zyrën e Prokurorit Publik Evropian. Në të njëjtën kohë, Hungaria ndryshoi Planin e saj Kombëtar të Rimëkëmbjes për të siguruar që mund të tërheqë fondet në kohë. Plani i rishikuar përfshin masa për modernizimin e rrjetit energjetik të vendit, hekurudhave dhe stokut të banesave me qira.

Nëse Hungaria i përmbush të gjitha objektivat e saj deri në fund të gushtit, Komisioni Evropian pritet t'i vlerësojë ato në shtator, të ndjekura nga një kërkesë pagese dhe shpërndarja përfundimtare e fondeve më vonë këtë vit.