Policia shqiptare përdori gaz lotsjellës dhe topa uji kundër protestuesve jashtë parlamentit të enjten në mëngjes, ndërs...
BOTA
Ja pse të rinjtë kinezë po i shmangen martesës
PiranjatPërditësimi i fundit 19 Maj 2026, 12:45
Rrugët rreth Qytetit të Ndaluar ikonik të Pekinit shpesh mbushen me nuse dhe dhëndurë që pozojnë për foto dasme përballë sfondit të kuq me fat të mirë, në një vend që pasqyron fuqishëm kulturën dhe traditën kineze. Por vetë tradita e martesës është në rënie të ndjeshme dhe po nxit një krizë demografike në atë që dikur ishte vendi më i populluar në botë.
Megjithëse Ding Ying, 29 vjeçe, ka foto në Qytetin e Ndaluar me bashkëshortin e saj, ajo i tha NBC News se “nuk ishte shumë e prirur” të martohej derisa rastësisht takoi personin e duhur.
Sa i përket asaj që e ka dekurajuar atë dhe bashkëmoshatarët e saj nga martesa, ajo tha se përgjigjja ishte e thjeshtë: “Presioni i jetës”. Martesa prej kohësh është konsideruar si një gjë e vetëkuptueshme në Kinë, ku ende shihet si një parakusht social për krijimin e familjes. Por si martesa ashtu edhe prindërimi duket se po humbasin tërheqjen për të rinjtë kinezë, të cilët shqetësohen për konkurrencën e fortë në tregun e punës, ngadalësimin e rritjes ekonomike dhe mungesën e balancës mes punës dhe jetës.
“Të rinjtë kanë ideale të ndryshuara për llojin e familjes që duan dhe për llojin e jetës që duan për veten e tyre,” tha Yun Zhou, demografe sociale dhe sociologe familjare në Universitetin e Miçiganit.
Sipas të dhënave zyrtare të publikuara javën e kaluar, Kina kishte më pak se 1.7 milionë regjistrime martesash në tremujorin e parë të këtij viti, një rënie prej 6.2% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar dhe sa gjysma e nivelit të vitit 2017.
Edhe norma e lindjeve është në një nivel rekord të ulët, ndërsa popullsia që po plaket me shpejtësi ka rënë për të katërtin vit radhazi në 2025. Kjo është shqetësuese për autoritetet kineze, të cilat tashmë kanë parë që Kina ka humbur statusin e vendit më të populluar në botë në favor të Indisë, e cila ka rreth 1.5 miliardë banorë, krahasuar me 1.4 miliardë të Kinës.
Vetëm një dekadë më parë, Kina kishte hequr politikën e një fëmije, e cila ishte vendosur në vitin 1979 mes shqetësimeve se popullsia po rritej shumë shpejt. Çiftet e martuara tani lejohen të kenë deri në tre fëmijë, por pak prej tyre e bëjnë këtë.
Prandaj, autoritetet kanë bërë rritjen e lindshmërisë prioritet, duke zbatuar një sërë masash, përfshirë subvencione, mbështetje për kujdesin ndaj fëmijëve dhe leje më të gjata familjare. Në fillim të vitit, u vendos një taksë prej 13% mbi prezervativët, pilulat kontraceptive dhe mjete të tjera kontraceptive, një masë që ekspertët e konsiderojnë kryesisht simbolike.
Qeveria gjithashtu ka synuar universitetet, duke u kërkuar të ofrojnë “edukim mbi dashurinë” që thekson qëndrime pozitive ndaj martesës, dashurisë, lindjes së fëmijëve dhe familjes. Në mars, një universitet në provincën Sichuan inkurajoi studentët që “të bien në dashuri” gjatë pushimeve pranverore.
Që nga viti 2024, studentët mund të marrin edhe diplomë universitare në martesë. Universiteti Profesional i Çështjeve Civile me bazë në Pekin ofron një program katërvjeçar në shërbime dhe menaxhim martese, i cili synon t’u mësojë studentëve si të merren me “të gjithë ciklin e martesës dhe familjes”, sipas dekanes së Shkollës së Kulturës së Dasmave dhe Arteve Mediatike, Yu Xiaohui.
Programi përfshin ndërmjetësimin për njohje (matchmaking), shërbime dasmash, si dhe këshillim për martesë dhe familje.
Ajo tha se “sfida e vetme këtu është këshillimi për martesë dhe familje”, sidomos për studentët e lindur pas vitit 2000, “shumë prej të cilëve mund të mos kenë pasur ende një lidhje”.
Yu tha se, ndërsa Kina ka forcuar rrjetin e saj të mbrojtjes sociale, njerëzit shqetësohen më pak se do të duhet të varen nga të tjerët.
“Ata nuk ndiejnë nevojën për të pasur fëmijë që t’u kujdesen për ta, as nuk kanë nevojë për një bashkëshort për mbështetje. Besojnë se mund të jetojnë mirë edhe vetëm,” tha ajo.
Njerëzit gjithashtu po ndërveprojnë më pak drejtpërdrejt për shkak të rritjes së rrjeteve sociale, gjë që disa thonë se e ka bërë më të vështirë njohjen dhe takimet.
“Edhe pse të gjithë duhet të përballen me çështjen e martesës, askush nuk na ka mësuar realisht si të martohemi apo si të mbajmë një martesë,” tha Huang Jie, student në Universitetin Profesional të Çështjeve Civile.
Ai tha se rënia e martesave është një “problem global” dhe “jo vetëm i Kinës”, duke e lidhur me ndryshimet shoqërore që sjell zhvillimi ekonomik.
Shoku i tij i klasës, Zhang Mengzhuo, u pajtua, duke thënë se kostoja e martesës është rritur bashkë me rritjen e nivelit arsimor në Kinë.
“Për shembull, ndërsa statusi i grave përmirësohet gradualisht, edhe pikëpamjet e tyre kanë ndryshuar. Ato nuk e shohin më martesën si një domosdoshmëri në jetë,” tha Zhang, i cili shpreson të bëhet regjistrues martesash ose organizator dasmash.
Qeveria i ka vendosur gratë në qendër të fushatës së saj për rritjen e lindshmërisë, me Presidentin Xi Jinping që në vitin 2023 u bëri thirrje grave të “kultivojnë aktivisht një kulturë të re të martesës dhe lindjes së fëmijëve”.
Edhe punëdhënësit kinezë po shtojnë presionin, me një kompani që kërcënoi punonjësit në fillim të vitit të kaluar me largim nga puna nëse ishin ende beqarë deri në shtator, por më pas e tërhoqi vendimin pas reagimeve të forta publike.
Edhe shakatë po shkaktojnë reagime. Prodhuesi kinez i telefonave Oppo tha të hënën se kishte “dënuar ashpër” disa punonjës të marketingut për “injorim të kufijve të vlerave shoqërore” pasi llogaria e tyre në rrjete sociale bëri një shaka për tradhtinë bashkëshortore.
Reklama u kritikua nga autoritetet e provincës Zhejiang, të cilat thanë se të kesh “dy burra nuk është aspak për të qeshur”.
Zhou, demografja, tha se serioziteti i qeverisë kineze për rritjen e lindjeve lidhet me atë që shteti e konsideron si një “familje ideale kineze”. Por kjo ndodh në një kohë kur gratë urbane me arsim të lartë po përballen me një “vizion që promovon rolin e grave në shtëpi, një treg pune diskriminues dhe dëshirën e tyre për të jetuar jetën sipas zgjedhjes së tyre”, tha ajo.
Tendencat demografike të Kinës do të jenë të vështira për t’u përmbysur, tha Zhou. Pa një rrjet më të fortë të mbrojtjes sociale dhe një “angazhim të qartë për barazi gjinore”, tha ajo, masat e qeverisë — qofshin lehtësime të kufizimeve të lindjes apo taksa mbi prezervativët — “nuk ka gjasa të sjellin një rritje domethënëse të lindshmërisë”./Përktheu Piranjat News
