Ilir Meta ka reaguar përmes një postimi në Facebook lidhur me konfliktin mes GJKKO dhe Dhomës Kombëtare të Avokatisë, duke pr...
BOTA
'Kjo mund të jetë hera e fundit që dëgjoni zërin tim'/ Ekzekutimet politike janë rritur në Iran që nga fillimi i luftës
Piranjat NewsPërditësimi i fundit 18 May 2026, 09:42
Linja është e ngjirur. Por zëri i Mehrab Abdollahzadeh është i qartë dhe, duke pasur parasysh rrethanat, çuditërisht i qëndrueshëm, shkruan BBC, raporton Piranjat News.
Ai është në pritje të vdekjes në Iranin perëndimor. Ai flet shpejt sikur koha po mbaron. Dhe mesazhi i tij është i dëshpëruar.
"Po e dëgjoni zërin tim nga Burgu Qendror i Oromiyeh-ut dhe kjo mund të jetë hera e fundit që e dëgjoni", thotë ai në një shënim zanor të siguruar nga Rrjeti i të Drejtave të Njeriut të Kurdistanit.
"Që nga dita e parë e arrestimit tim, ata më detyruan të rrëfehesha përmes torturave dhe kërcënimeve, rrëfime që ishin krejtësisht të rreme. Asnjë nga akuzat kundër meje nuk është e vërtetë. Ata e dinë këtë, dhe Zoti e di. Unë jam i pafajshëm."
Mehrab u arrestua në vitin 2022, gjatë protestave mbarëkombëtare që pasuan vdekjen nën arrest policor të një gruaje të re, Mahsa Amini, e cila ishte ndaluar për mosmbajtjen e duhur të vellos. Ai u akuzua për përfshirje në vrasjen e një anëtari të forcës së milicisë Basij të Iranit.
Pas 42 muajsh frike dhe netësh pa gjumë, ai u ekzekutua në fillim të këtij muaji - pjesë e një rritjeje të ekzekutimeve të njerëzve me akuza politike dhe të sigurisë.
Që kur SHBA-të dhe Izraeli sulmuan Iranin më 28 shkurt, OKB-ja thotë se ka verifikuar ekzekutimin e të paktën 32 të burgosurve politikë.
Kjo shënon një rritje të ndjeshme nga viti në vit, me 45 ekzekutime për akuza të motivuara politikisht që kanë ndodhur gjatë gjithë vitit 2025, sipas Amnesty International.
Zyra e OKB-së për të Drejtat e Njeriut ka paralajmëruar se dënimi me vdekje po përdoret gjithnjë e më shumë për të heshtur disidentët politikë.
Disa nga të vrarët këtë vit u akuzuan për spiunazh për Izraelin ose CIA-n, ndërsa disa u akuzuan se ishin të lidhur me një grup opozitar në mërgim. Katërmbëdhjetë prej tyre u arrestuan në lidhje me kryengritjen në janar të këtij viti, e cila u shtyp me forcë vdekjeprurëse - duke çuar në mijëra vdekje, shkruan BBC, raporton Piranjat News.
"Në Iran, autoritetet kryejnë ekzekutime me varje. Ato i kryejnë në agim", thotë Nassim Papayianni i Amnesty International. "Njerëzit në Iran janë zgjuar me njoftime pothuajse të përditshme për ekzekutime."
"Ata e përdorin dënimin me vdekje si një mjet të represionit politik, për të mbjellë frikë tek popullata dhe në thelb për të shtypur dhe shtypur çdo mospajtim që mund të ketë."
Ndërsa disa ekzekutime njoftohen publikisht, një zëdhënës i Zyrës së OKB-së për të Drejtat e Njeriut i tha BBC-së se ishte i shqetësuar se të tjerat po ndodhnin fshehurazi.
Vitin e kaluar, Irani kreu 2,159 ekzekutime, sipas Amnesty International - numri më i lartë që nga viti 1989. Ajo thotë se shumica dërrmuese janë për vepra penale të lidhura me drogën ose vrasje.
OKB-ja ka frikë se shifra këtë vit mund të jetë edhe më e lartë.
Me përdorimin në rritje të dënimit me vdekje, regjimi po përpiqet të rivendosë autoritetin pasi imazhi i tij u dëmtua nga kryengritja e janarit dhe lufta, sipas Kaveh Kermanshahi të Rrjetit të të Drejtave të Njeriut të Kurdistanit, shkruan BBC, raporton Piranjat News.
“Në një kohë kur po përballet me kriza të shumta të brendshme dhe të jashtme, po përpiqet, nëpërmjet intensifikimit të represionit dhe rritjes së ekzekutimeve, të inskenojë një shfaqje pushteti dhe të përhapë mesazhin: ‘Unë jam ende këtu dhe ende e kontrolloj situatën’”, thotë ai.
Në fund të muajit të kaluar, televizioni shtetëror transmetoi një reportazh mbi ekzekutimin e Sasan Azadvar, një kampion 21-vjeçar i karatesë nga qyteti qendror i Isfahanit. Ai ishte dënuar për "moharabeh" ose "luftë kundër Zotit" dhe "bashkëpunim efektiv me armikun" për sulmin ndaj forcave policore gjatë protestave të janarit. Ai shihet duke rrëfyer se ka përdorur një shkop për të thyer xhamin e një makine policie dhe ka kërkuar benzinë për ta djegur atë.
Por ai nuk u akuzua për ndonjë vepër penale vdekjeprurëse, e cila sipas ligjit ndërkombëtar - është pragu ligjor për përdorimin e dënimit me vdekje.
Autoritetet iraniane nuk iu përgjigjën kërkesës së BBC-së për koment mbi përdorimin e shtuar të dënimit me vdekje, përfshirë kundër Sardar Azadvar, dhe mbi pretendimet për torturë.
Por më 30 prill, kreu i gjyqësorit të Iranit, Gholamhossein Mohseni Ejei, hodhi poshtë kritikat ndërkombëtare për dënimet me vdekje të lidhura me trazirat e janarit, duke thënë se gjykatat e tij nuk do të ndikohen.
Secili prej të dënuarve ka historinë e vet. Por aktivistët e të drejtave të njeriut flasin për modele shqetësuese. Dënimi me vdekje përdoret në mënyrë disproporcionale kundër anëtarëve të pakicave të vendit.
Erfan Shakourzadeh, një student 29-vjeçar i masterit në inxhinieri hapësinore, u var më 11 maj. Gjyqësori iranian tha se ai ishte dënuar për ndarjen e informacionit të klasifikuar me inteligjencën izraelite dhe amerikane.
Por organizata e të drejtave të njeriut Hengaw me seli në Norvegji publikoi një shënim që thonë se ai e shkroi para vdekjes së tij.
"U arrestova me akuza të sajuara për spiunazh dhe, pas tetë muajsh e gjysmë torture dhe izolimi, u detyrova të bëja një rrëfim të rremë. Mos lejoni që një jetë tjetër e pafajshme të merret në heshtje."
Hengaw tha se ishte thellësisht e shqetësuar nga shpejtësia me të cilën po zhvillohen gjyqet, dënimet dhe ekzekutimet, së bashku me "një mungesë të plotë transparence" në procedurat gjyqësore.
“Republika Islamike vazhdon shtypjen sistematike të popullsisë duke akuzuar në mënyrë arbitrare disidentët dhe kritikët si “spiunë izraelitë” pa paraqitur prova të besueshme ose pa garantuar standarde të gjykimit të drejtë”, tha për BBC-në Aywar Shekhi i grupit, duke shtuar se “shumë jetë janë në rrezik”.
Në mesazhin e tij zanor nga burgu para ekzekutimit të tij, Mehrab Abdollahzadeh përshkroi torturën e të qenit në pritje të dënimit me vdekje.
"Një person i dënuar mendon çdo natë e ditë se në çdo moment mund të thirret dhe të çohet për t'u ekzekutuar. Një person i dënuar mund të gjejë një grimë paqeje vetëm pas orës 1 të mëngjesit të natës, ndoshta duke i lënë mënjanë mendimet e tij të nxituara për të fjetur për dy ose tre orë", tha ai.
Pronari 29-vjeçar kurd i dyqanit u ekzekutua sipas Rrjetit të të Drejtave të Njeriut të Kurdistanit pa asnjë paralajmërim paraprak për të afërmit ose avokatët e tij, dhe trupi i tij nuk i është kthyer familjes./Piranjat News
