Kolumbia shpall gjendjen e katastrofës kombëtare, shkon në 132 numri i të vdekur dhe mbi 480 të plagosur

Të paktën 132 persona kanë humbur jetën dhe më shumë se 480 të tjerë janë plagosur pas tërmetit të fuqishëm që goditi Kolumbinë, ndërsa autoritetet kanë shpallur gjendjen e emergjencës në vend.

Bilanci i viktimave pritet të rritet, pasi ekipet e kërkim-shpëtimit vijojnë operacionet dhe dyshohet se persona të tjerë mund të jenë të bllokuar nën rrënojat e ndërtesave të shembura.

Tërmeti me magnitudë 7.4 u regjistrua në orën 07:34 me orën lokale, në një thellësi prej rreth 103 kilometrash, në provincën Chocó, sipas Shërbimit Gjeologjik të Kolumbisë. Lëkundjet u ndjenë në një territor të gjerë, në qindra kilometra përgjatë pjesës perëndimore të vendit.

Një pjesë e madhe e viktimave është regjistruar në Pereira, në rajonin e njohur për prodhimin e kafesë. Edhe qytetet përreth dhe rajoni Valle del Cauca janë përballur me dëme të konsiderueshme.

Epiqendra e tërmetit ndodhej pranë fshatit San José del Palmar, në provincën Chocó. Megjithatë, kryebashkiaku León Fabio Marín Moncada tha se, në mënyrë të jashtëzakonshme, nuk janë raportuar viktima apo të plagosur në vetë zonën e epiqendrës, edhe pse rrugët që e lidhin me pjesën tjetër të vendit janë dëmtuar.

Rreth 55 kilometra nga epiqendra, qyteti i Pereira u përball me disa prej dëmeve më të rënda.

Pamjet e verifikuara nga BBC tregojnë shembjen e të paktën një ndërtese në Plaza Bolívar, sheshi kryesor i qytetit, ndërsa rrënojat dhe pluhuri u përhapën në hapësirën ku ndodheshin qytetarë.

Autoritetet lokale raportojnë të paktën 40 viktima në zonën metropolitane të Pereira-s. Rreth 65 ndërtesa janë shembur dhe besohet se njerëz mund të jenë ende të bllokuar në 15 prej tyre.

Në disa pjesë të qytetit është vendosur shtetrrethimi deri në orën 05:00 të së martës.

Edhe Cali, rreth 160 kilometra në jug të Pereira-s dhe rreth 200 kilometra nga epiqendra, është prekur rëndë. Autoritetet raportojnë se 32 ndërtesa janë shembur.

Dan Cutler, 29 vjeç, një shtetas britanik që ndodhet prej rreth dy muajsh në Kolumbi gjatë një udhëtimi me partneren e tij, ndodhej në Cali kur goditi tërmeti.

“Kam përjetuar diçka të tillë për herë të parë në jetën time”, tha ai për BBC.

Ai tregoi se u zgjua nga lëkundjet dhe doli me vrap nga hoteli së bashku me të tjerët.

Hoteli nuk pësoi dëme të rënda strukturore, por në mure u shfaqën çarje, ndërsa boja dhe suvaja u shkëputën.

Raportime për viktima kanë ardhur edhe nga Manizales, Quibdó dhe Medellín, si dhe nga rajonet Chocó dhe Valle del Cauca.

Të paktën dy persona kanë humbur jetën në Manizales.

Angélica Ávila, e cila ndodhej në një hotel në Manizales, tha se çarje u shfaqën në muret e ndërtesës në momentin e tërmetit.

“Të gjithë po bërtisnin. Pashë pluhur që dilte nga ndërtesat fqinje dhe tulla që binin nga muret”, tregoi ajo për BBC World Service.

Gazetari dhe meteorologu Luis Felipe Molina, nga Manizales, ndodhej në shtëpi kur goditi tërmeti, rreth 150 kilometra larg epiqendrës.

Ai tha se Manizales ka rregulla shumë të rrepta për ndërtimet rezistente ndaj tërmeteve, të vendosura pas tërmeteve të mëparshme, çka ndihmoi ndërtesën ku jeton të përballonte lëkundjet.

Megjithatë, dëmet brenda banesës ishin të mëdha.

“Kam 450 libra dhe vetëm disa prej tyre mbetën në këmbë në raftet e tyre. Dëgjoje xhamat që thyheshin dhe njerëzit që bërtisnin”, tha Molina.

“Ishte një përvojë e tmerrshme dhe shumë e frikshme.”

Dëme në aeroporte dhe lëkundje deri në vendet fqinje

Autoritetet e aviacionit kanë raportuar dëme në disa aeroporte rajonale, përfshirë ato të Pereira-s, Manizales, Quibdó, Armenia, Cartago dhe Buenaventura.

Në kryeqytetin Bogotá, pemët dhe semaforët u lëkundën fuqishëm. Janë raportuar gjithashtu çarje në disa ndërtesa, por deri tani nuk ka të dhëna për dëme serioze në infrastrukturën e kryeqytetit.

Lëkundjet u ndjenë edhe në vendet fqinje, përfshirë Venezuelën, Ekuadorin dhe Panamanë.

Presidenti i Kolumbisë, Abelardo de la Espriella, ka shpallur situatën e katastrofës kombëtare, duke i dhënë qeverisë kompetenca të posaçme për përballimin e emergjencës, përfshirë mundësinë e rialokimit të fondeve buxhetore.

Presidenti kishte marrë detyrën vetëm të premten dhe tashmë përballet me një prej krizave më të mëdha që në ditët e para të mandatit të tij.

Sipas tij, më shumë se 1,500 banesa janë dëmtuar nga tërmeti.

Ndërsa përmasat e katastrofës po bëhen gjithnjë e më të qarta, disa liderë ndërkombëtarë kanë ofruar mbështetje për Kolumbinë.

Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, tha se Shtetet e Bashkuara po e monitorojnë nga afër situatën dhe janë “të gatshme të ofrojnë mbështetje”.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, tha se satelitët Copernicus të Bashkimit Evropian po përdoren për të ndihmuar në operacionet e kërkim-shpëtimit.

Edhe presidenti i El Salvadorit, Nayib Bukele, shprehu solidaritet me popullin kolumbian dhe ofroi personel dhe pajisje për operacionet e shpëtimit.

Sipas Shërbimit Gjeologjik të SHBA-së, rreth 1.5 milionë njerëz kanë ndier lëkundje me intensitet të përafërt me magnitudën shtatë.

Ekspertët shpjegojnë se tërmetet e thella, si ai që goditi Kolumbinë, zakonisht janë më pak të rrezikshme sesa ato që ndodhin më pranë sipërfaqes së Tokës. Megjithatë, ato mund të çlirojnë sasi të mëdha energjie dhe të shkaktojnë dëme në ndërtesa.

Një tjetër veçori e tërmeteve të tilla është se mund të shoqërohen me më pak pasgoditje, por disa prej tyre mund të jenë më të fuqishme.