Mbyllja e Ngushtica e Hormuzit për shkak të konfliktit që përfshin Iran po rrezikon të shkaktojë pasoja të mëdha në ekonominë globale, shumë përtej naftës dhe gazit.
Sipas një analize të BBC Verify, ndërprerja e këtij korridori kyç tregtar nga ku kalon një pjesë e madhe e tregtisë botërore mund të çojë në rritje çmimesh për produkte të përditshme, nga ushqimet te teknologjia dhe ilaçet.
Një nga sektorët më të prekur është bujqësia. Rreth një e treta e plehrave kimike në botë kalojnë përmes Hormuzit, përfshirë ure, amoniak dhe fosfate.
Ekspertët paralajmërojnë se ndërprerja e furnizimit në këtë periudhë kur fillon sezoni i mbjelljeve mund të ndikojë drejtpërdrejt në prodhimin e ushqimit gjatë muajve në vijim.
Studimet tregojnë se një bllokim i plotë mund të rrisë çmimin e grurit me mbi 4% dhe të frutave e perimeve me më shumë se 5%, duke goditur veçanërisht vendet më të varfra.
Krizë për teknologjinë dhe shëndetësinë
Rreth një e treta e heliumit në botë një element thelbësor për prodhimin e mikroçipave dhe për pajisjet mjekësore si skanerët MRI transportohet përmes kësaj ngushtice.
Ndërprerjet në furnizim mund të çojnë në rritje çmimesh për pajisje elektronike, por edhe për shërbime shëndetësore.
Ilaçet dhe industria farmaceutike në rrezik
Derivatet petrokimike që përdoren për prodhimin e ilaçeve si antibiotikët dhe vaksinat gjithashtu varen nga eksportet që kalojnë nëpër Gjirin Persik.
Vendet e Gjirit prodhojnë një pjesë të rëndësishme të këtyre materialeve, ndërsa zinxhirët e furnizimit janë tashmë të goditur nga konflikti, çka mund të sjellë rritje çmimesh për medikamentet.
Efekti zinxhir: bateri dhe industri
Një tjetër material i rëndësishëm është squfuri, i cili përdoret si në bujqësi, ashtu edhe në përpunimin e metaleve dhe prodhimin e baterive.
Rreth gjysma e tregtisë detare globale të squfurit kalon përmes Hormuzit, dhe çdo ndërprerje e gjatë mund të ndikojë në çmimet e produkteve që varen nga bateritë, nga pajisjet shtëpiake deri te makinat elektrike.
Një krizë që shkon përtej energjisë
Analiza thekson se ndikimi i konfliktit nuk është vetëm energjetik, por prek zinxhirët globalë të furnizimit në shumë sektorë jetikë.
Rënia drastike e numrit të anijeve që kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit nga mbi 100 në ditë në vetëm disa është një sinjal i qartë se kriza mund të ketë pasoja të gjera dhe afatgjata për ekonominë botërore.
Artikuj te sugjeruar
BOTA
27 March19:49
Rubio: Ja kur pritet të mbarojë lufta në Iran
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, deklaroi se SHBA është në pritje të një përgjigjeje nga Iran lidhur me një propozi...
BOTA
27 March19:41
Marinarja sulmon seksualisht 4 kolegët e saj në anije: S’e dija që do ankoheshin!
Një marinare është dënuar për gjashtë sulme seksuale ndaj kolegëve meshkuj dhe femra, ndërsa shërbente në nj&e...
BOTA
27 March19:28
Washington Post: Më shumë se 850 raketa Tomahawk të SHBA-së janë përdorur deri më tani kundër Iranit
Më shumë se 850 raketa Tomahawk janë qëlluar nga SHBA-të në luftën e Iranit deri më tani, raportoi Washington Post.
Shk...
BOTA
27 March19:19
FBI e konfirmon: Drejtori Kash Patel është shënjestruar nga hakerat
FBI-ja ka konfirmuar se drejtori i saj është shënjestruar nga hakerat dhe tha se nuk është shkelur asnjë informacion i ndjeshë...
BOTA
27 March19:17
Vdiq nga eutanazia, zbulohen fjalët e fundit prekëse të 25-vjeçares së paralizuar
Janë zbuluar fjalët e fundit rrëqethëse të viktimës së paralizuar të një përdhunimi në grup, Noelia Casti...
BOTA
27 March18:45
Pse energjia e Tokës ka dalë jashtë kontrollit dhe çfarë do të thotë kjo?
Oqeanet kanë thyer rekorde nxehtësie për nëntë vjet rresht, akullnajat po tërhiqen, moti ekstrem po vret mijëra vetë. E ...
BOTA
27 March18:41
“Manipuluat Trumpin për luftën në Iran”/ JD Vance bisedë telefonike të tensionuar me Netanyahun
Zëvendëspresidenti i SHBA-së, JD Vance, ka zhvilluar një telefonatë të tensionuar me kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu, gj...
BOTA
27 March18:32
‘Vesi del me shpirtin’/ Shqiptari në Itali “punon” edhe me byzylyk elektronik, i priste klientët në banesë
Një 30-vjeçar me origjinë shqiptare është arrestuar në Silea të Italisë, pasi dyshohet se ka shpërndarë l&eu...
BOTA
27 March18:09
Anëtarët e G7: T'i jepet fund sulmeve ndaj civilëve dhe infrastrukturës kritike në Iran
Ministrat e jashtëm të G7 po bëjnë thirrje për një ndalim të menjëhershëm të sulmeve ndaj civilëve dhe in...