Lëvizjet në prapaskenë/ CNN: Europa po përgatitet për mundësinë e konfliktit me Rusinë. Gjermania gati spitalet

Një seri lëvizjesh të regjistruara pothuajse njëkohësisht në kryeqytetet evropiane pasqyrojnë shqetësimin në rritje se lufta në Ukrainë mund të zgjerohet ose se Rusia mund të përpiqet të testojë qëndrueshmërinë e NATO-s pa iu drejtuar një pushtimi në shkallë të plotë.

Ditët e fundit, Bjellorusia ka zhvilluar katër ditë ushtrimesh ushtarake pranë kufijve të saj me Poloninë dhe Lituaninë, ku njësi të mekanizuara dhe të blinduara janë stërvitur, ndër të tjera, për mbrojtjen e kufijve dhe kundërvënien ndaj dronëve. Një pjesë e ushtrimeve u zhvilluan pranë Qafës së Suwalkit, një rrip i ngushtë prej rreth 100 kilometrash, që është e vetmja lidhje tokësore e tre shteteve baltike me pjesën tjetër të Aleancës. Minsku i përshkroi ushtrimet si mbrojtëse.

Në të njëjtën kohë, Emmanuel Macron thirri udhëheqësit politikë dhe drejtuesit e lartë në Pallatin Élysée për një takim të klasifikuar nga shërbimet franceze të inteligjencës. Pas takimit, presidenti francez tha se “kërcënimi hibrid” rus ndaj Evropës dhe Francës është intensifikuar dhe bëri thirrje për një plan për mbrojtjen më të mirë të infrastrukturës kritike dhe objekteve të ndjeshme të industrisë së mbrojtjes nga sulmet me dronë dhe sulmet kibernetike.

Paralajmërimi i Tusk për sulme “aksidentale”

Edhe më specifik ishte paralajmërimi i kryeministrit polak Donald Tusk. Duke folur në parlament, Tusk tha se, sipas vlerësimeve të inteligjencës, ekziston rreziku që Rusia të përpiqet të sulmojë me dronë ose raketa vendet e NATO-s që mbështesin Ukrainën, duke i paraqitur më pas ato si “aksidente”. Sipas kryeministrit polak, një taktikë e tillë mund të synojë të testojë vendosmërinë e aleatëve dhe të krijojë dyshime nëse dispozitat për mbrojtjen kolektive të NATO-s do të aktivizohen.

Këto shqetësime u përforcuan edhe nga incidentet në hapësirën ajrore të Baltikut. Më 14 shtator, një avion luftarak italian që merrte pjesë në një mision të NATO-s rrëzoi një dron mbi Lituani, i cili kishte hyrë nga Bjellorusia. Autoritetet lituaneze besojnë se bëhej fjalë për një mjet ajror pa pilot të prodhuar në Rusi, ndërsa rruga dhe misioni i tij i saktë janë ende duke u hetuar.

Pse Suwalki konsiderohet kaq kritik?

Qyteti polak i Suwalkit ndodhet midis Bjellorusisë dhe enklavës ruse të Kaliningradit. Nga njëra anë janë Polonia dhe pjesa tjetër e territorit kontinental të NATO-s, ndërsa nga ana tjetër është Lituania, e cila ofron qasje drejt Letonisë dhe Estonisë. Është pikërisht kjo gjeografi që e ka bërë rajonin një nga pikat e shqyrtuara sistematikisht në skenarët e mbrojtjes së Aleancës.

Mundësia që shkakton shqetësim të veçantë nuk është domosdoshmërisht një pushtim rus në shkallë të gjerë, por një lëvizje e kufizuar ushtarake ose një operacion tjetër me natyrë të paqartë, gjë që do të ngrinte pyetjen politike se sa shpejt dhe në çfarë mënyre do të reagonin të 32 anëtarët e NATO-s.

Vetë Aleanca ka deklaruar vazhdimisht se një sulm ndaj njërit prej anëtarëve të saj bie brenda angazhimeve të saj për mbrojtjen kolektive, ndërsa ajo zhvillon sistematikisht ushtrime në krahun e saj lindor. Megjithatë, ekzistenca e skenarëve të tillë nuk përbën në vetvete një tregues se është marrë një vendim rus për të sulmuar.

Nga sabotimi te sulmet kibernetike

Shqetësimi në Evropë ka të bëjë kryesisht me atë që përshkruhet si “zona gri” midis paqes dhe luftës së hapur: sulmet kibernetike, sabotimet, zjarrvëniet, operacionet me dronë dhe sulmet ndaj infrastrukturës kritike, të cilat janë më të vështira për t’iu atribuar drejtpërdrejt një shteti dhe nuk çojnë automatikisht në një përgjigje ushtarake.

Javën e kaluar, Departamenti Amerikan i Drejtësisë njoftoi akuza kundër pesë personave që, sipas aktakuzës, punonin për shërbimet ruse të inteligjencës. Autoritetet amerikane pretendojnë se rrjeti planifikoi sulme dhe vrasje në vende të ndryshme, përfshirë SHBA-në, dhe se anëtarët e tij ishin caktuar për veprime kundër infrastrukturës politike dhe ushtarake në Evropë. Këto janë akuza që nuk janë gjykuar ende në gjykatë.

Vështirësia strategjike për NATO-n është se operacione të tilla mund të mbeten nën pragun e një sulmi të armatosur konvencional, duke lënë hapësirë për mohimin e përfshirjes dhe për vlerësime të ndryshme midis aleatëve.

Spitalet, rrjetet e ujit, ushqimit dhe energjisë

Megjithatë, gatishmëria evropiane nuk kufizohet më vetëm te sistemet e armëve. NATO ka publikuar për herë të parë kërkesat thelbësore të përditësuara të qëndrueshmërisë për vitin 2026, duke u kërkuar vendeve anëtare të planifikojnë se si qeveritë, sistemet energjetike, telekomunikacioni, transporti, spitalet dhe zinxhirët e furnizimit do të vazhdojnë të funksionojnë edhe në kushte krize ose konflikti të armatosur.

Theks i veçantë i vihet mjaftueshmërisë së ushqimit dhe ujit, përballimit të viktimave masive, ekzistencës së rezervave të ilaçeve dhe gjakut, rivendosjes së infrastrukturës energjetike dhe mirëmbajtjes së komunikimeve të sigurta.

Zyrtarët ukrainas morën pjesë gjithashtu në diskutimet përkatëse, duke ndarë përvojën e më shumë se katër viteve gjatë të cilave vendi është përpjekur të mbajë shërbimet thelbësore në funksionim nën sulme të vazhdueshme ruse.

Gjermania përgatit spitalet

Në Gjermani, debati ka arritur tashmë te spitalet dhe aftësia e tyre për t’u përballur me një numër të madh të plagosurish në rast të një krize ushtarake.

Autoritetet ushtarake dhe shëndetësore po shqyrtojnë infrastrukturën dhe planet e emergjencës, ndërsa edhe përdorimi i objekteve të ndërtuara gjatë Luftës së Ftohtë po rishqyrtohet.

Britania bën thirrje për rezistencë më të madhe sociale

Në Britani, qeveria po e përshpejton fushatën e saj për mbrojtjen civile dhe po i nxit familjet të furnizohen me artikuj thelbësorë, si ushqime që nuk prishen dhe ujë, për t’u përballur me një ndërprerje të madhe të shërbimeve thelbësore.

Direktiva nuk trajton konkretisht një luftë të mundshme, por një gamë më të gjerë rreziqesh, nga sulmet kibernetike dhe veprimet armiqësore deri te ngjarjet ekstreme të motit dhe problemet me infrastrukturën kritike.

Në të njëjtën kohë, kreu i Forcave të Armatosura Britanike, Sir Richard Knighton, e përshkroi periudhën aktuale si më të rrezikshmen me të cilën është përballur gjatë karrierës së tij 35-vjeçare ushtarake.

Edhe Zvicra po ndryshon strategjinë e saj

Rasti i Zvicrës neutrale është gjithashtu tipik. Strategjia e re e sigurisë kombëtare, e miratuar nga qeveria më 18 shtator, i jep përparësi forcimit të qëndrueshmërisë, mbrojtjes kundër kërcënimeve hibride dhe kapacitetit mbrojtës.

Berna vlerëson se një sulm i drejtpërdrejtë konvencional ndaj Zvicrës mbetet i pamundur në të ardhmen e parashikueshme, por vëren se vendi mund të përballet me sulme me rreze të gjatë veprimi, përfshirë edhe sulme me dronë ose raketa balistike.

Faktori amerikan

Pas rritjes së gatishmërisë evropiane qëndron edhe çështja e rolit të Shteteve të Bashkuara në një krizë të mundshme.

Donald Trump njoftoi më 17 shtator se ishte arritur përparim në diskutimet mbi krijimin e një baze të përhershme ushtarake amerikane në Poloni, pa u marrë ende një vendim përfundimtar. Deri më sot, forcat amerikane në vend janë stacionuar kryesisht në bazë rotacioni.

Në të njëjtën kohë, drejtori i CIA-s, John Ratcliffe, kishte shkuar në Moskë në fund të gushtit, ku, sipas raporteve amerikane që citojnë persona të njohur me bisedimet, ai e paralajmëroi palën ruse të mos tentonte një sulm në territorin e një vendi të NATO-s.

Mësimi i Ukrainës

Mësimi kryesor që Evropa po përpiqet të nxjerrë nga lufta në Ukrainë është se lufta moderne nuk matet vetëm me numrin e tankeve, avionëve apo raketave. Ajo kërkon rrjete elektrike që vazhdojnë të funksionojnë pas sulmeve, spitale që mund të përballojnë viktima masive, rrjete alternative komunikimi, transport që mbetet aktiv dhe një aparat shtetëror të aftë të veprojë për një kohë të gjatë nën presion.

Kjo është pikërisht logjika që qëndron pas kërkesave të reja të NATO-s: qëndrueshmëria politike dhe sociale tani shihet si pjesë e parandalimit. Aleanca argumenton se sa më e vështirë të jetë për një kundërshtar të paralizojë shoqëritë dhe funksionet shtetërore, aq më pak nxitje ka për një sulm të tillë.

Lëvizshmëria e sotme nuk do të thotë se një konflikt Rusi-NATO është i pashmangshëm. Por kjo tregon se qeveritë evropiane dhe Aleanca tani e shohin përshkallëzimin përtej kufirit ukrainas, veçanërisht përmes veprimeve të kufizuara, hibride ose të vështira për t’u atribuar, si një mundësi më serioze.

Dhe në këtë ekuacion, Qafa e Suwalkit mbetet një nga pikat gjeografike më të ndjeshme në krahun lindor të NATO-s. /PiranjatNews/