16-vjeçari Arjon Xhezairi ka ndërruar jetë në Spitalin e Traumës në Tiranë, pasi nuk arriti t’u mbijetonte plagë...
BOTA
Mbretëria e Bashkuar po dridhet/ Skocia, Uellsi dhe Irlanda e Veriut shkaktojnë “tërmet” në Britaninë e Madhe
PiranjatPërditësimi i fundit 14 September 2026, 19:58
Udhëheqësit e Skocisë, Uellsit dhe Irlandës së Veriut, të mbledhur sot në Cardiff, nënshkruan një deklaratë të përbashkët, në të cilën afirmojnë “të drejtën e tyre për vetëvendosje” dhe deklarojnë se e ardhmja e kombeve të tyre “qëndron në Bashkimin Evropian”.
Takimi i paprecedentë u zhvillua pasi Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, habiti botën gjatë fundjavës duke deklaruar se bashkimi i Republikës së Irlandës me Irlandën e Veriut do të ishte “një gjë fantastike”.
Skocia, Uellsi dhe Irlanda e Veriut tani qeverisen nga parti që mbështesin pavarësinë ose ndryshime të mëdha kushtetuese në raport me Mbretërinë e Bashkuar. Ky është një rast i paprecedentë që nga viti 1999, kur në këto vende u krijuan institucionet e vetëqeverisjes, përfshirë parlamentet dhe qeveritë lokale.
Në takim morën pjesë John Swinney, kryeministri i Skocisë dhe lideri i Partisë Kombëtare Skoceze (SNP), Michelle O'Neill, ministrja e parë e Irlandës së Veriut dhe zëvendëskryetarja e Sinn Féin, si dhe Rhun ap Iorwerth, lideri i Plaid Cymru në Uells.
“Kombet tona kanë të drejtën e vetëvendosjes”, thuhet në marrëveshjen e nënshkruar nga liderët. “Ne i bëjmë thirrje qeverisë britanike të përgatisë dhe lehtësojë reformat kushtetuese”, shtuan ata, duke deklaruar bindjen e tyre se “e ardhmja e kombeve tona qëndron brenda BE-së”, pasi Brexit-i “goditi” ekonomitë e tyre.
Qeveritë e njëpasnjëshme britanike kanë kundërshtuar mbajtjen e referendumeve të reja për pavarësinë e Skocisë që nga referendumi i vitit 2014, kur 55% e votuesve votuan kundër shkëputjes nga Mbretëria e Bashkuar.
Javën e kaluar, Downing Street përjashtoi mundësinë e një referendumi të ri, duke theksuar se kryeministri britanik “beson fuqimisht në Unionin” e Mbretërisë së Bashkuar.
Megjithatë, Trump parashikoi gjatë fundjavës se “përfundimisht” bashkimi i Irlandës me Irlandën e Veriut do të ndodhte.
Sinn Féin po bën thirrje për mbajtjen e një referendumi deri në vitin 2030.
Sipas Michelle O'Neill, deklaratat e presidentit amerikan tregojnë se “diskutimi rreth bashkimit është i gjallë dhe njerëzit janë shumë të interesuar”, jo vetëm në nivel lokal, por edhe “në shkallë ndërkombëtare”.
“Qëllim i largët”
Në një konferencë për shtyp në Cardiff, liderët e mbledhur theksuan se kombet e tyre do të ecin me ritmin e tyre drejt vetëvendosjes. John Swinney, kryeministri i Skocisë, tha se një referendum për pavarësinë e Skocisë duhet të mbahet brenda pesë viteve të ardhshme.
Në Uells, Rhun ap Iorwerth, i zgjedhur në maj, tha se pavarësia ishte një “qëllim i largët”. Ai nuk caktoi një afat kohor për një referendum, duke thënë se “preferonte ta linte çështjen në duart e popullit uellsian”, por tha se kishte “prova gjithnjë e më të shumta se qeverisja nga Westminster-i (qeveria qendrore) nuk po funksionon”.
Kryeministri aktual britanik, Andy Burnham, i cili deri vonë ishte kryetar i bashkisë së Mançesterit të Madh, e ka bërë prioritet zgjerimin e decentralizimit. Por, sipas Rhun ap Iorwerth, “transferimi i pushteteve te një komb është krejtësisht i ndryshëm nga ai i një rajoni ose një qyteti në Angli”.
Për Michael Keating, profesor i shkencave politike në Universitetin e Aberdeenit në Skoci, deklarata e përbashkët e tre liderëve është “politikisht e rëndësishme”, pasi për shumë vite SNP dhe Plaid Cymru kanë mbajtur distancë nga Sinn Féin, krahu politik i IRA-s. Megjithatë, “kjo nuk ka gjasa të ndryshojë qëndrimin e qeverisë britanike”, vuri në dukje ai. /PiranjatNews/
