“Më bënë gjëra që mendja njerëzore nuk i përfytyron”/ Ushtari ukrainas rrëfen torturat çnjerëzore me elektroshok, rrahje dhe abuzim sek*ual

Ish-ushtarë ukrainas, të cilët kanë qenë robër lufte, si dhe zyrtarë ukrainas akuzuan sot Rusinë se ushtron në mënyrë sistematike tortura ndaj robërve të luftës dhe civilëve të ndaluar, duke i mbajtur ata në izolim dhe duke i nënshtruar ndaj rrahjeve, goditjeve elektrike dhe abuzimit seksual. Sipas tyre, mijëra persona vazhdojnë të jenë ende në robëri.

Rusia i hodhi poshtë akuzat e ngritura gjatë një mbledhjeje joformale të Këshillit të Sigurimit të OKB-së. Zëvendës-përfaqësuesja e Rusisë në OKB, Maria Zabolotskaya, e cilësoi situatën si një “fushatë dezinformimi” dhe pretendoi se të burgosurit rusë në Ukrainë i janë nënshtruar “torturave, poshtërimit, si dhe abuzimit moral dhe fizik”.

Juan Alberto Levia Garcia, i cili vazhdon të jetë pjesëtar aktiv i Forcave të Armatosura të Ukrainës, deklaroi se rrëmbyesit e tij rusë e kishin nënshtruar ndaj çdo forme të mundshme torture gjatë 1,183 ditëve që ai qëndroi në robëri.

«Po… kam vuajtur tortura», deklaroi ai për gazetarët pas mbledhjes së Këshillit të Sigurimit. «Gjithçka që mund të imagjinosh dhe që mund t’i shkaktojë dhimbje ose poshtërim një personi, kundër vullnetit të tij. Gjithçka që të vjen në mendje: jo vetëm abuzim verbal dhe fizik, rrahje të përditshme, goditje elektrike, ushtrime të tepruara, jashtëzakonisht të lodhshme në temperatura të acarta, kur temperaturat janë nën zero… abuzim seksual. Gjithçka që mund t’i imponohet një personi për ta çuar drejt një rrënimi psikologjik. Të gjitha këto m’u imponuan mua dhe shumicës së bashkëluftëtarëve të mi.»

Garcia deklaroi se ishte me fat që mbijetoi, por dy nga miqtë e tij u rrahën për vdekje në qendrat e paraburgimit në rajonin e Donetskut. Të burgosurit mbaheshin në «baraka të mbipopulluara, pa kushte të përshtatshme», ku «pothuajse të gjithë robërit e luftës vuanin nga dizenteria» dhe shumë prej tyre përballeshin me urinë, tha ai gjatë mbledhjes së OKB-së.

Ukrainasi Garcia, babai i të cilit është nga Kuba, tha se rojet e kishin vënë në shënjestër veçanërisht për shkak të emrit të tij latino-amerikan, duke e akuzuar se ishte «mercenar dhe spiun amerikan».

Aktivistja tatare nga Krimea, Lenije Umerova, e cila u lirua në kuadër të një shkëmbimi robërish lufte në vitin 2024, deklaroi se ishte arrestuar kur tentoi të vizitonte babanë e saj, i cili ishte rëndë i sëmurë në Krime.

Ajo përshkroi se kishte kaluar nëpër “shtatë qendra paraburgimi”, duke e cilësuar këtë përvojë si një “karusel persekutimi”, dhe akuzoi Rusinë për torturimin e robërve ukrainas.

Oleg Gusin, nga Qendra Koordinuese e qeverisë ukrainase për trajtimin e robërve të luftës, deklaroi se robër ukrainas «u vranë dhe u torturuan» gjatë kohës që mbaheshin të ndaluar.

Ai tha se Kievi ka identifikuar më shumë se 300 qendra paraburgimi në Rusi dhe në territoret e pushtuara ukrainase. Ndërkohë, më shumë se 9,000 ukrainas janë kthyer përmes shkëmbimeve të robërve, por «mijëra» të tjerë vazhdojnë të jenë në robëri ruse.

I ngarkuari me punë i Ukrainës, Volodimir Pavlichenko, bëri thirrje për rritjen e presionit ndërkombëtar ndaj Rusisë, si dhe që Moska të mbajë përgjegjësi për mënyrën se si trajton të ndaluarit.

«Tortura të përhapura dhe sistematike»

Zëvendës-sekretarja e përgjithshme e OKB-së për të Drejtat e Njeriut, Claudia Fuentes Julio, deklaroi se monitorimi i OKB-së ka treguar se «vazhdojnë aktet e përhapura dhe sistematike të torturës dhe keqtrajtimit të robërve ukrainas të luftës dhe civilëve të ndaluar nga autoritetet e Federatës Ruse», përfshirë edhe dhunën seksuale.

Që nga shkurti i vitit 2022, Zyra e Komisionerit të Lartë të OKB-së për të Drejtat e Njeriut ka dokumentuar ekzekutimin e 129 robërve ukrainas të luftës në fazat e para të robërisë së tyre, si dhe vdekjen e 48 personave në paraburgim, si pasojë e torturave, mohimit të kujdesit mjekësor ose kushteve të tjera çnjerëzore të ndalimit, tha ajo.

Ajo deklaroi gjithashtu se 95% e robërve ukrainas të luftës të intervistuar kishin raportuar se ishin torturuar ose keqtrajtuar.

Sipas saj, më shumë se gjysma raportuan se kishin përjetuar dhunë seksuale, përfshirë «përdhunim, përdhunim në grup, rrahje ndërsa viktima ishte e zhveshur, goditje në organet gjenitale, goditje elektrike në organet gjenitale dhe thithkat, si dhe trajtim poshtërues me karakter seksual».

Ajo tha se OKB-ja kishte marrë «dëshmi të besueshme për rrahje të rënda me sende të tilla si shkopinj gome, rripa të rëndë dhe shkopinj druri, goditje elektrike, sulme nga qen, ekzekutime të simuluara dhe forma të tjera torture».

Fuentes Julio tha se Zyra e Komisionerit të Lartë të OKB-së për të Drejtat e Njeriut (OHCHR) kishte dokumentuar gjithashtu raste torture dhe keqtrajtimi ndaj robërve rusë të luftës dhe robërve nga vende të treta, të mbajtur nga Ukraina, por «në një shkallë thelbësisht të ndryshme».

Ajo bëri të ditur se rreth gjysma e robërve rusë dhe atyre nga vendet e treta të intervistuar kishin raportuar raste keqtrajtimi gjatë fazave fillestare të robërisë së tyre. /PiranjatNews/