Për dekada të tëra, qendrat e të dhënave ishin një pjesë pothuajse e padukshme e infrastrukturës dixhitale të Shteteve të Bashkuara. Ato u ndërtuan pranë rrjeteve me fibra optike dhe burimeve të energjisë, duke strehuar gjithçka, nga shërbimet cloud deri te platformat e transmetimit që miliona njerëz përdorin çdo ditë. Por shfaqja e ChatGPT-së dhe gara për dominim në inteligjencën artificiale e kanë ndryshuar rrënjësisht shkallën e këtij fenomeni.
Kompanitë e mëdha të teknologjisë kanë filluar të kërkojnë me shpejtësi sipërfaqe të gjera toke, energji elektrike të lirë dhe burime të mjaftueshme ujore për të ndërtuar objekte gjigante. Dhe së bashku me zgjerimin e qendrave të të dhënave është shfaqur një valë reagimesh në komunitetet lokale, e cila tashmë tejkalon vijat tradicionale ndarëse politike.
Një raport i Wired nga Xhorxhia përpiqet të hartëzojë një nga fenomenet më të pazakonta politike që shpërthimi i inteligjencës artificiale ka shkaktuar në Shtetet e Bashkuara: ambientalistët, aktivistët demokratë lokalë, votuesit konservatorë dhe aktivistët e MAGA-s mund të mos pajtohen për pothuajse asgjë, por në disa zona ata janë në të njëjtën anë kundër ndërtimit të qendrave të reja të të dhënave.
Nga ChatGPT-ja te bumi i qendrave të të dhënave
Pika e kthesës erdhi me përshpejtimin e garës për inteligjencën artificiale. Trajnimi dhe funksionimi i modeleve të reja kërkon fuqi të madhe llogaritëse, ndërsa kompanitë e teknologjisë argumentojnë se kjo infrastrukturë duhet të ndërtohet shpejt dhe në shkallë të gjerë.
Administrata Trump e ka mbështetur këtë përshpejtim, duke zvogëluar barrierat mjedisore për të lehtësuar investimet. Në të njëjtën kohë, megjithatë, kanë filluar të shfaqen shqetësime në komunitetet lokale lidhur me konsumin e energjisë elektrike dhe ujit, ndikimet mjedisore dhe rritjen e mundshme të faturave të shërbimeve.
Reagimi mori shpejt dimensione politike. Sipas një sondazhi të Gallup-it të cituar nga botimi, 70% e amerikanëve thonë se do të ishin disi ose shumë kundër ndërtimit të një qendre të dhënash në zonën e tyre.
Ndërkohë, propozime për të ngrirë përkohësisht ndërtimin e instalimeve të reja janë shfaqur në të paktën një duzinë shtetesh, ndërsa qytetet dhe qarqet kanë vendosur kufizimet e tyre. Reagime negative po raportohen edhe në zona thellësisht konservatore, si Teksasi, ndërsa protestuesit janë larguar ose arrestuar gjatë takimeve publike në shtete si Nju Xhersi, Kalifornia, Uiskonsini dhe Indiana.
MAGA zbulon një armik të ri
Një nga gjërat më interesante është se e djathta politike e identifikoi pakënaqësinë relativisht herët. Marjorie Taylor Greene dhe Thomas Massie ishin ndër politikanët e parë në nivel kombëtar që shprehën hapur shqetësime lidhur me zhvillimin e qendrave të të dhënave, veçanërisht për mundësinë e shpronësimit të pronës private për ndërtimin e infrastrukturës së nevojshme energjetike.
Steve Bannon shkoi edhe më tej. Përmes emisionit War Room, ai filloi t’i lidhë sistematikisht qendrat e të dhënave me debatin më të gjerë mbi inteligjencën artificiale. Ndërkohë, në fund të vitit 2025, një koalicion drejtuesish të MAGA-s, në të cilin ai vetë luajti një rol udhëheqës, ndihmoi në parandalimin e një përpjekjeje të re për të kufizuar rregullimin shtetëror të IA-së.
Figura qendrore në këtë përpjekje ishte Joe Allen, i cili u bë i njohur përmes War Room si një nga zërat më ekstremë kundër zhvillimit teknologjik dhe inteligjencës artificiale.
Allen, një ish-inxhinier turnesh për grupe muzikore dhe artistë, me një diplomë masteri në teologji, iu bashkua rrethit të Bannon pas pandemisë dhe është shndërruar në një lloj “profeti” të së djathtës antiteknologji. Në paraqitjet e tij publike, ai kombinon populizmin politik me parashikime distopike për një botë në të cilën inteligjenca artificiale dhe robotët do t’i zëvendësojnë gradualisht njerëzit.
"Njerëzit të Parë" dhe frika se njerëzit do të bëhen të panevojshëm
Në vitin 2025, Qendra për Sigurinë e IA-së rekrutoi Allenin si këshilltar për një iniciativë dypartiake mbi sigurinë e IA-së, nën sloganin "Njerëzit të Parë". Arsyetimi i kësaj iniciative ishte të zhvendoste debatin rreth rreziqeve të IA-së përtej rrethit të ngushtë të studiuesve dhe teknologëve dhe të mobilizonte qytetarët e zakonshëm për të kërkuar kufizime dhe masa mbrojtëse në nivel politik.
Në fjalimet e tij, Allen përdor një gjuhë shumë të ngarkuar, duke e paraqitur IA-në si një kërcënim potencial për vetë ekzistencën e njerëzimit. "Edhe nëse ata krijuan makina më të zgjuara se ju, edhe nëse ata krijuan makina më të fuqishme se ju, ju prapë duhet të luftoni", tha ai në një aktivitet në Gjeorgji, duke e përmbyllur me sloganin se, në një "epokë të makinave", njerëzit duhet të jenë të parët.
Retorika e tij shpesh kufizohet me teoritë konspirative. Ai i ka krahasuar qendrat e të dhënave me "neuronet e Antikrishtit", ndërsa në librin e tij Dark Aeon: Transhumanizmi dhe Lufta Kundër Njerëzimit, ai e përshkruan teknologjinë si pjesë të një kërcënimi shumë më të gjerë ndaj autonomisë njerëzore.
Kur ambientalistët takohen me të djathtën
Pavarësisht retorikës ekstreme të disa prej tyre, pjesa më e madhe e reagimeve negative kundër qendrave të të dhënave rrjedh nga shqetësime shumë më konkrete.
Në Qarkun Troup, në Gjeorgji, për shembull, aktivisti mjedisor Gage Bailey filloi të hetonte një qendër të planifikuar të të dhënave, pasi zbuloi se kishte pak informacion publik në lidhje me sasinë e energjisë elektrike ose ujit që do të përdorte. Ai mblodhi të dhëna, paraqiti kërkesa për informacion publik dhe, përfundimisht, krijoi një grup në Facebook me mijëra anëtarë.
Ajo që është e veçantë në lidhje me këto lëvizje është se identiteti politik shpesh lihet në plan të dytë. Demokratët, republikanët, ambientalistët dhe konservatorët janë mbledhur së bashku në protesta lokale, duke kërkuar një zë më të madh në vendimet për ndërtimin e këtyre objekteve.
Shkalla e protestave është mbresëlënëse. Sipas të dhënave të cituara nga Wired, numri i anëtarëve të grupeve amerikane në Facebook që kundërshtojnë qendrat e të dhënave u rrit nga më pak se 100 mijë në dhjetor në më shumë se 500 mijë deri në korrik.
Toka e përbashkët nuk është gjithmonë vetëm mjedisi. Shumë prej atyre që kundërshtojnë këto objekte duken gjithashtu skeptikë ndaj vetë inteligjencës artificiale. Kështu, frika nga rritja e faturave të energjisë elektrike, konsumi i ujit ose ndryshimi i peizazhit përputhet me frikën nga humbja e vendeve të punës, mbikëqyrja masive dhe fuqia e tepërt e kompanive të mëdha të teknologjisë.
Hija e Unabomberit në debatin modern anti-teknologji
Artikulli dokumenton gjithashtu një aspekt shumë më të errët të kulturës anti-teknologji: ringjalljen e referencave për Ted Kaczynskin, të njohur si Unabomber.
Allen ka thënë se takimi i tij me manifestin e Kaczynskit në fund të viteve 1990 ishte një moment përcaktues në formimin e mendimit të tij. Wired, megjithatë, thekson qartë se Kaczynski, i cili kreu një seri bombardimesh me viktima, nuk është një figurë për t'u imituar. Është interesante se disa nga kritikat e tij për marrëdhënien midis teknologjisë dhe autonomisë njerëzore janë rikthyer në diskursin publik, madje edhe jashtë qarqeve ekstreme politike.
Kundërshtimi ndaj zhvillimit teknologjik të pakontrolluar nuk është, në fund të fundit, ekskluzivisht një fenomen i krahut të djathtë. Studiues të tillë si Timnit Gebru dhe Emil Torres po i qasen IA-së nga e majta, duke argumentuar se zhvillimi i saj mund të përforcojë pabarazitë ekzistuese dhe fuqinë e atyre që tashmë janë të fuqishëm. Në të njëjtën kohë, kritika po merr edhe dimensione fetare, me debatin publik që rrotullohet gjithnjë e më shumë rreth nevojës që teknologjia të mbetet në shërbim të njerëzve.
Reagimi tani po zhvendoset në politikën qendrore
Çështja e qendrave të të dhënave nuk kufizohet më vetëm te protestat lokale. Kohët e fundit, figura të së djathtës amerikane, si Tucker Carlson dhe Matt Walsh, kanë publikuar video që vënë në pikëpyetje projekte specifike. Nancy Mace, një kandidate për guvernatore të Karolinës së Jugut, ka mbështetur një moratorium njëvjeçar, ndërsa guvernatori i Floridës, Ron DeSantis, nënshkroi legjislacionin që, ndër të tjera, u siguron autoriteteve lokale mundësinë për të refuzuar ndërtimin e qendrave të të dhënave në zonat e tyre.
Edhe vetë lëvizja "Njerëzit të Parë" nuk ka mbetur e paprekur nga polarizimi politik. Pas një përplasjeje publike me figura nga krahu pro-IA pranë Shtëpisë së Bardhë, organizata u nda përgjatë vijave partiake. Krahu konservator e mbajti emrin, ndërsa Joe Allen u largua.
"Data Center Alley" tregon shkallën e ndryshimit
Ndoshta shembulli më i habitshëm gjendet në Virxhinian Veriore, në të ashtuquajturën "Data Center Alley", përqendrimi më i madh i qendrave të të dhënave në botë.
Wired përshkruan një zonë ku ndërtesa të mëdha ndjekin njëra-tjetrën, kudo shfaqen kantiere të reja ndërtimi dhe zhurma e vazhdueshme nga objektet ndihet edhe në zonat e banuara përreth. Shkalla e ndërtimeve tregon se sa shpejt po shndërrohet ekonomia dixhitale në infrastrukturë të vërtetë fizike brenda qyteteve dhe periferive.
Muaj më vonë, "Humans First" planifikoi një ditë kombëtare mobilizimi kundër qendrave të të dhënave, me veprime në gati 150 qarqe dhe 42 shtete, një tregues se reagimi negativ tashmë ka shkuar shumë përtej protestave të izoluara lokale.
Pyetja që po shtrohet tani në SHBA nuk është vetëm se sa qendra të të dhënave i duhen revolucionit të IA-së. Është se kush vendos se ku ndërtohen ato, kush paguan për kostot e tyre energjetike dhe mjedisore dhe deri në çfarë mase shoqëritë janë të gatshme të heqin dorë nga hapësira dhe burimet për një teknologji që shumë qytetarë ende e shohin me dyshim të thellë.
Në një vend ku pothuajse çdo çështje e madhe politike përfundon duke ndarë demokratët dhe republikanët, qendrat e të dhënave duket se po arrijnë diçka të pazakontë: po krijojnë kundërshtarë të të njëjtit investim në të dy skajet e spektrit politik. /PiranjatNews/
Artikuj te sugjeruar
BOTA
10 Gusht18:15
VIDEO/ Momenti kur tërmeti mbi 7 ballë shkund ndërtesat. Njerëzit ikin të tmerruar
Më shumë se 20 persona kanë vdekur nga një tërmet me magnitudë 7.4, i cili goditi Kolumbinë sot. Dhjetëra persona të...
BOTA
10 Gusht17:59
Tërmeti 7.4 ballë në Kolumbi, bllokohen gjashtë aeroporte. Lëkundjet u ndjenë deri në Venezuelë
Të paktën 18 persona kanë humbur jetën pasi një tërmet i fuqishëm me magnitudë 7.4 ballë goditi Kolumbinë per&...
BOTA
10 Gusht16:58
Oqeanet arrijnë temperaturat më të larta të regjistruara ndonjëherë, shkencëtarët paralajmërojnë për përshkallëzim të klimës ekstreme
Oqeanet e botës kanë regjistruar temperaturat më të larta të matura ndonjëherë gjatë muajit korrik, ndërsa ekspert&...
BOTA
10 Gusht15:32
VIDEO/ Tërmet i fuqishëm 7.4 ballë godet Kolumbinë, dëmtohen ndërtesat, njerëzit dalin në rrugë
Një tërmet i fuqishëm me magnitudë 7.4 ballë goditi Kolumbinë, duke shkaktuar dëme në disa ndërtesa dhe panik te ...
BOTA
10 Gusht15:09
Thahen lumenjtë Rajn dhe Vistula, shënohen nivelet më të ulëta historike
Shoqata Gjermane e Navigimit të Brendshëm paralajmëron se lumi Rajn së shpejti mund të bëhet i papërdorshëm për shk...
Piranjat News
BOTA
10 Gusht11:51
Si po ndryshojnë robotët tokësorë të Ukrainës rregullat e luftës?
Një robot tokësor që mbante municione dhe që i ngjante një kushëriri në jetën reale të Wall-E, protagonistit t&eu...
BOTA
10 Gusht10:27
Lufta/ Ukraina nis sulme masive në territorin rus, lëshon mbi 600 dronë
Ukraina ka ndërmarrë një sulm masiv me dronë në një nga goditjet më të thella brenda territorit rus, duke shënjes...
Piranjat News
BOTA
10 Gusht10:02
Netanyahu hedh poshtë planin 15-pikësh të paqes për Gazën të udhëhequr nga SHBA-të
Kryeministri izraelit thotë se IDF nuk do të tërhiqet derisa Hamasi të çarmatoset dhe kundërshton presionin e SHBA-së p&e...
BOTA
10 Gusht08:23
F-16 interceptojnë dy avionë civilë pranë klubit të golfit të Trump në New Jersey
Dy avionë civilë u interceptuan nga avionë luftarakë të NORAD pasi hynë në një zonë të përkohshme t&eum...
BOTA
9 Gusht23:59
Tensionet në Lindjen e Mesme, Trump reagon për negociatat me Iranin: Teherani është në një gjendje të tmerrshme ekonomike, e kemi nën vëzhgim
Presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar se Shtetet e Bashkuara po mbajnë një qasje të kujdesshme ndaj Iranit, duke thënë se Uashi...
