Klestor Veseli, djali i Kadri Veselit, ka reaguar në rrjetet sociale pas vendimit të Gjykatës Speciale në Hagë ndaj ish-krerëve t&...
BOTA
OKB: SHBA ka të ngjarë të ketë kryer krime lufte në Iran, përfshirë shkollën në Minab
PiranjatPërditësimi i fundit 17 Shtator 2026, 20:01
Një mision i pavarur faktmbledhës i mandatuar nga Kombet e Bashkuara ka arritur në përfundimin se ekzistojnë “baza të arsyeshme” për të besuar se Shtetet e Bashkuara kryen krime lufte gjatë dy sulmeve në Iran më 28 shkurt 2026, përfshirë goditjen e një shkolle fillore ku humbën jetën rreth 120 fëmijë.
Gjetjet e Misionit të Pavarur Ndërkombëtar Faktmbledhës për Iranin, të raportuara nga Associated Press dhe Reuters, lidhen me sulmin ndaj shkollës fillore Shajareh Tayyebeh në qytetin Minab, në provincën Hormozgan, dhe me një sulm tjetër ndaj një kompleksi sportiv dhe zone banimi në Lamerd, në jug të Iranit. Raporti do t’i paraqitet Këshillit të të Drejtave të Njeriut të OKB-së në Gjenevë.
Sulmi ndaj shkollës në Minab
Sipas ekspertëve të OKB-së, ekzistojnë baza të arsyeshme për të besuar se forcat amerikane ishin përgjegjëse për goditjen e shkollës Shajareh Tayyebeh. Më shumë se 150 persona u vranë, mes tyre rreth 120 nxënës, sipas shifrave të autoriteteve iraniane të cituara në raportimet për gjetjet e misionit.
Hetuesit e përshkruajnë shkollën si një objekt civil qartësisht të identifikueshëm dhe thonë se nuk gjetën prova që ajo përdorej për qëllime ushtarake. Ata e klasifikuan goditjen si një sulm pa dallim që shkaktoi vdekje të civilëve dhe dëmtim të infrastrukturës civile dhe arritën në përfundimin se ajo përbënte krim lufte sipas së drejtës ndërkombëtare.
Sipas raportit, forcat amerikane u mbështetën në informacione të inteligjencës që sugjeronin praninë e një komandanti të lartë ushtarak iranian në vendin e goditur. Megjithatë, misioni thotë se SHBA nuk e verifikoi në mënyrë të mjaftueshme këtë informacion përpara sulmit.
Amnesty International kishte raportuar më herët se analizimi i pamjeve dhe i mbetjeve të publikuara pas sulmit tregonte se në zonë kishte shumë gjasa të ishte përdorur një raketë amerikane Tomahawk.
Zyrtarët amerikanë kanë deklaruar më parë se operacionet ushtarake të SHBA-së zhvillohen në përputhje me ligjin e konfliktit të armatosur. Uashingtoni nuk ka publikuar rezultatet përfundimtare të hetimit të Pentagonit për goditjen e shkollës.
Hetuesit shqyrtojnë edhe sulmin në Lamerd
Misioni i OKB-së arriti në një përfundim të ngjashëm për një sulm të kryer po më 28 shkurt ndaj një kompleksi sportiv dhe një zone banimi në Lamerd.
Sipas hetuesve, arma e përdorur shpërndau fragmente tungsteni, ndërsa sulmi shkaktoi viktima mes civilëve dhe dëmtime në ndërtesat përreth, përfshirë banesa dhe një shkollë. Raporti thotë se 22 civilë u vranë ose u plagosën dhe e konsideron edhe këtë incident një krim lufte.
Komanda Qendrore e SHBA-së, CENTCOM, kishte deklaruar më herët se forcat amerikane nuk kishin kryer sulme në Lamerd atë ditë. Gjetjet e misionit të OKB-së, megjithatë, thonë se ka baza të arsyeshme për të besuar se SHBA ishte përgjegjëse për të dyja goditjet.
Akuza edhe ndaj autoriteteve iraniane
Raporti nuk shqyrton vetëm veprimet amerikane. Misioni faktmbledhës thotë se autoritetet iraniane kryen krime kundër njerëzimit gjatë shtypjes së protestave antiqeveritare që nisën në fund të dhjetorit.
Hetuesit përmendin vrasje të paligjshme, tortura, arrestime arbitrare, zhdukje me forcë dhe kufizime të rënda të lirisë së shprehjes. Sipas misionit, autoritetet iraniane ndërmorën një sulm “të gjerë dhe sistematik” kundër popullsisë civile gjatë shtypjes së protestave.
Misioni nuk arriti të verifikonte në mënyrë të pavarur numrin e përgjithshëm të viktimave. Irani ka hedhur poshtë vazhdimisht akuzat për shkelje sistematike të të drejtave të njeriut dhe i ka lidhur trazirat me kundërshtarë të qeverisë dhe aktorë të jashtëm.
Gjetjet vendosin nën shqyrtim njëkohësisht veprimet e forcave amerikane gjatë luftës dhe mënyrën se si autoritetet iraniane reaguan ndaj protestave të brendshme. Përfundimet e misionit përfaqësojnë vlerësimin e ekspertëve të mandatuar nga OKB-ja dhe jo një vendim gjyqësor ndërkombëtar.
