BOTA

Pentagoni po e kthen ekonominë në armë strategjike

Piranjat Përditësimi i fundit 6 May 2026, 23:01
Pentagoni po e kthen ekonominë në armë strategjike

Në Pentagon po konsolidohet një ide që deri pak vite më parë do të dukej më shumë retorikë se doktrinë: se lufta ekonomike është po aq vendimtare sa ajo ushtarake.

Një njësi relativisht e re, e njohur në mënyrë informale si “Deal Team Six”, po përpiqet të institucionalizojë këtë qasje, duke e vendosur kapitalin, investimet dhe tregjet në të njëjtin nivel me tokën, detin dhe ajrin.

Në qendër të kësaj strukture është Njësia Ekonomike e Mbrojtjes (EDU), një mekanizëm që synon të përdorë instrumente financiare dhe industriale për të forcuar sigurinë kombëtare të SHBA-ve. Në këtë logjikë, marrëveshjet, investimet dhe kontrolli i zinxhirëve të furnizimit nuk janë më thjesht çështje ekonomike, por elementë të drejtpërdrejtë të fuqisë shtetërore.

Drejtuesi i njësisë, George Kollitides, e artikulon qartë këtë transformim: lufta ekonomike nuk është koncept i ri, por po rikthehet në qendër të strategjisë moderne. Për Pentagonin, kjo do të thotë të trajtojë tregjet dhe kapitalin si një “fushë operacionale” më vete.

Në praktikë, kjo përkthehet në ndërhyrje më aktive të shtetit në orientimin e industrisë së mbrojtjes, në stimulimin e prodhimit dhe në identifikimin e boshllëqeve strategjike në ekonomi. Nuk bëhet fjalë vetëm për të financuar, por për të dirigjuar.

Nga kontratat te “deal-making” si instrument strategjik

Njësia e re ka në dispozicion qindra milionë dollarë në kuadër të buxhetit të mbrojtjes për vitin fiskal 2027, i cili arrin në rreth 1.5 trilionë dollarë. Këto fonde pritet të përdoren për të nxitur prodhimin e kontraktorëve të mbrojtjes, për analiza strategjike të kapaciteteve industriale dhe për aktivitete të ndjeshme që nuk bëhen publike.

Kollitides e përkufizon këtë si një përpjekje për të siguruar që shteti amerikan “të marrë një marrëveshje të mirë” nga investimet publike – një qasje që reflekton ndikimin e drejtpërdrejtë të mendësisë së biznesit në strukturat e sigurisë.

Në këtë model, “deal-making” nuk është më funksion administrativ, por mekanizëm presioni dhe ndikimi, brenda dhe jashtë vendit.

Përplasja ekonomike me Kinën në sfond

Dimensioni më i gjerë i kësaj strategjie është rivaliteti me Kinën. Sipas drejtuesve të EDU, Pekini ka ndërtuar për dekada një formë të qëndrueshme të luftës ekonomike përmes investimeve globale dhe iniciativave si “Belt and Road”.

Në këtë kontekst, Washingtoni po përpiqet të rikuperojë terrenin e humbur, duke reduktuar varësinë nga prodhimi i jashtëm dhe duke rikthyer kapacitete industriale brenda vendit ose në partneritete të kontrolluara.

Kjo nuk është vetëm një çështje konkurrence ekonomike, por një përplasje për kontrollin e zinxhirëve globalë të furnizimit dhe teknologjisë – pra për vetë arkitekturën e fuqisë globale.

Pentagoni me ADN biznesi

Një element tjetër i rëndësishëm është profili i drejtuesve. Pentagoni i kësaj faze karakterizohet nga një prani më e madhe e figurave me background biznesi, duke reflektuar një zhvendosje nga logjika klasike ushtarake drejt një qasjeje më hibride, ku financa dhe industria janë pjesë integrale e strategjisë.

Kjo sjell një stil të ri vendimmarrjeje: më i orientuar drejt efikasitetit ekonomik, por edhe më i prirur për të përdorur instrumente tregu për qëllime gjeopolitike.

Në thelb, “Deal Team Six” nuk është thjesht një njësi e re në Pentagon. Është shenjë e një transformimi më të thellë: zhvendosja e luftës nga fushëbetejat tradicionale drejt tregjeve, investimeve dhe infrastrukturës industriale.

Në këtë paradigmë të re, fitoret nuk maten vetëm me territor apo kapacitete ushtarake, por me kontroll mbi prodhimin, teknologjinë dhe kapitalin. Dhe në këtë lojë, marrëveshjet mund të jenë po aq të rëndësishme sa armët.

Artikuj te sugjeruar

video

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 6

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 6

Me buzëqeshje e revoltë: Gen Z po e dridh pushtetin e Ramës!

Pa numër identifikimi e me shpërblim në xhep: Policët fshihen nga kamera e Piranjave!

Krah për krah për humanizëm: Aktivistët shpëtojnë jetë e mjekojnë uniformat blu!

Studentët kanë të drejtë!

Arroganca e pushtetit përballë krizës: Studentët i thonë "JO" Edi Ramës!

Pedagogët braktisin auditoret e bashkohen me studentët: Ultimatumi për grevë urie!

Trupi i fëmijës është i shenjtë.

Shoqërime masive e presion në shesh: Ish-policët denoncojnë skandalin e uniformave blu!

"Po t'i thyhej këmba fëmijës tuaj?": Piranjat "gozhdojnë" deputetët!

20-vjeçari rrëfen tmerrin që ndodh pas atyre dyerve.

Hiqe atë gur nga dora!

Si parashikoi Rama 13 vite më parë atë që po bën sot?

Gen Z/ Zëri i revoltës që po dridh pushtetin.

Ju lutem kujdes me veprimet, mos e provokoni policinë! ????

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 5

3 vite pa licencë: Si u punësua psikologia në Vorë dhe kush mban përgjegjësi?

Flet i dyshuari i Masakrës së Beratit: Çfarë zbulon Kudret Zhuka?

Ne jemi me ju, gjatë gjithë vitit!

Zëri ynë për çdo grua që lufton sot!

Konflikti familjar në Klos që përfundoi në dhunë: Çfarë ndodhi mes Fluturës dhe të afërmve?

Kalvari i Anxhelës: Si u kthye një histori dashurie në një makth të vërtetë?

"Doktor Shkencash": Çfarë fshihet pas titullit akademik të Ulsi Manjës?

Unë e njoh atë djalin e shtrirë përtokë.

4 ditë revolte, gjenerata e re flet ndryshe.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 4

Vendimi që ngre dyshime: Çfarë e detyroi gjyqtaren e Shkodrës të vendosë për 42-vjeçarin?

Nga t*rturat te ekzekutimi barbar: Masakra e ’97-ës që nuk u zbardh kurrë.

I pastrehu kërkon ndihmë, Bashkia e Korçës i “ofron” një rrenoje.

Paguaj që të punosh: Zbërthehet skema e mashtrimit me "punën nga shtëpia"

Skandali me tunelin e Skërficës: Pas dështimit 23-milionësh, ARRSH thërret policinë për "Piranjat"

Ermal Pashaj: "Jam këtu kundër mediokërve, kriminelëve dhe dështimit 13-vjeçar të kësaj politike"

Manastirliu, kandidatja për Bashkinë e Tiranës, plagjiatura e radhës.

Patronazhistët e Ogerta Manastirliut gjatë Pranisë Besnike

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 3

Shantazh në emër të dashurisë, 40-vjeçari terrorizon gruan e martuar.

Faturat e avokatit. Si u zhdukën mijëra euro pa bërë asnjë punë?

Nga tritoli te kërcënimet me jetë: Çfarë po ndodh me policin Altin Preka?

Saranda e fëmijërisë sime, sot mes plumbave

Nga mësuese filloreje në drejtoreshë gjimnazi. Historia që na vjen nga Ishmi i Durrësit.

Rilindësit me plagjiaturë / Piranjat kapin ish-ministren e Arsimit. Si do të justifikohet ajo?

Prania besnike, një strategji djallëzore për të eliminuar praktikat institucionale.

Fshije videon! Mos shkatërro një jetë.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 2

Nga burgu në arrest shtëpie: Eduard Limaj rikthehet te përndjekja e grave!

Haris Vongli: Dua të kthehem në Shqipëri për Davidin, tim bir.

Fyerje ndaj nxënësve, ngacmime e shkelje rregulloreje: Kush është nëndrejtori problematik?

Institucionet në shërbim të krimit: Pse hesht kryeministri për skandalet?

Nga tritoli te kërcënimet me jetë: Çfarë po ndodh me policin Altin Preka?

Porti i Durrësit po mbyllet, investimet në infrastrukturë vazhdojnë. Cili është justifikimi i APD?