Presidenti i Hungarisë jep dorëheqjen pas amendamentit kushtetues, opozita ndryshon balancat politike

Presidenti i Hungarisë, Tamás Sulyok, ka pranuar të largohet nga posti pas hyrjes në fuqi të një amendamenti kushtetues që i jep fund menjëherë mandatit të tij.

Ndryshimi ligjor u miratua nga partia në pushtet Tisza, e drejtuar nga kryeministri Péter Magyar, e cila argumentoi se ndaj presidentit ekziston një “humbje serioze e besimit” nga ana e shoqërisë.

Sulyok, i zgjedhur në fillim të vitit 2024 nga shumica parlamentare e partisë nacionaliste Fidesz të ish-kryeministrit Viktor Orbán, deklaroi se ishte i detyruar të nënshkruante amendamentin, duke respektuar detyrimet e tij kushtetuese.

Megjithatë, ish-kreu i Gjykatës Kushtetuese kritikoi reformën, duke e cilësuar si një goditje ndaj sundimit të ligjit dhe një precedent të rrezikshëm për ndarjen e pushteteve.

“Amendamenti i shtatëmbëdhjetë i kushtetutës ka shënuar një pikë kthese në demokracinë kushtetuese të Hungarisë”, deklaroi Sulyok, duke shprehur shqetësimin për mënyrën e largimit të një zyrtari të lartë të shtetit.

Reforma është pjesë e planit të qeverisë së re të Péter Magyar për të ndryshuar strukturat e ngritura gjatë viteve të qeverisjes së Viktor Orbán. Partia Tisza fitoi zgjedhjet e prillit dhe siguroi shumicën prej dy të tretash në parlament, duke i dhënë mundësi për ndërhyrje edhe në ligjet themelore të vendit.

Ish-kryeministri Orbán ka kundërshtuar ashpër ndryshimet, duke paralajmëruar se ato përbëjnë një kërcënim për demokracinë.

“Nëse kjo mund t’i bëhej presidentit, nesër askush nuk do të ishte i sigurt”, shkroi Orbán në një reagim në rrjetet sociale.

Pas largimit të Sulyok, kryetarja e parlamentit, Ágnes Forstthoffer, pritet të marrë përkohësisht funksionin e presidentes, deri në zgjedhjen e kreut të ri të shtetit.

Amendamenti parashikon gjithashtu kufizime të reja për ligjvënësit, me një mandat maksimal prej 12 vitesh, si dhe ndryshime për moshën e pensionit të gjyqtarëve të Gjykatës Kushtetuese.

Ndërkohë, Péter Magyar e ka akuzuar më herët Sulyok se nuk ka qenë një figurë unifikuese për vendin dhe se ka favorizuar politikat e qeverisë së mëparshme të Orbán-it.