Banorët e Memaliajt kishin dalë në rrugë për të protestuar kundër Reformës Administrative-Territoriale, ndërsa kr...
BOTA
Protestat e fermerëve “shpërthejnë” në Evropë, Franca në epiqendër të zemërimit
PiranjatPërditësimi i fundit 17 Dhjetor 2025, 11:41
Protestat e fermerëve po përshkallëzohen në disa vende të Evropës, me Francën që ndodhet aktualisht në qendër të tensioneve. Pas Greqisë, pamje të ngjashme po shihen edhe në territorin francez, ku prej ditësh fermerët kanë organizuar protesta të ashpra, duke spërkatur ndërtesa qeveritare dhe makina policie me pleh organik, si dhe duke ngritur barrikada me sanë dhe pleh në rrugë kryesore. Fermerët francezë po reagojnë kundër politikës së qeverisë për therjen masive të kopeve të bagëtive të prekura nga e ashtuquajtura sëmundja e lëkurës me nyja (LSD – Lumpy Skin Disease). Kjo sëmundje shumë ngjitëse, e transmetuar kryesisht nga pickimet e mizave, shkakton ethe, sekrecione mukoze dhe nyje në lëkurë. Edhe pse rrallëherë fatale, ajo ndikon ndjeshëm në prodhimin e qumështit dhe ndalon tregtimin e kafshëve të infektuara.
LSD mbërriti në Evropë nga Afrika rreth dhjetë vjet më parë, ndërsa shpërthimi i parë në Francë u regjistrua në Alpe në qershor të këtij viti. Që nga ajo kohë, janë konfirmuar rreth 110 raste, fillimisht në lindje dhe së fundmi edhe në jugperëndim të vendit.
Autoritetet fajësojnë lëvizjet e paligjshme të bagëtive nga zonat e prekura, ndërsa rreth 3,000 kafshë janë therur deri tani. Politika e qeverisë për therjen e të gjithë kopeve ku zbulohet qoftë edhe një kafshë e infektuar ka hasur kundërshtim të fortë nga dy prej tre sindikatave kryesore të fermerëve: Konfederata e Konfederatave Bujqësore dhe Konfederata Paysanne.
Ato e cilësojnë këtë qasje si brutale dhe të panevojshme, duke argumentuar se një kombinim i therjes selektive dhe vaksinimit do të ishte i mjaftueshëm. Veterinerët, nga ana tjetër, paralajmërojnë se është e pamundur të identifikohen me siguri kafshët asimptomatike. Kriza në bujqësinë franceze shkon përtej kësaj sëmundjeje. Sektorë të tërë janë nën presion, nga vreshtarët e prekur nga rënia e konsumit të verës, deri te fermerët e shpendëve të goditur nga gripi i shpendëve. Qeveria franceze shpreh shqetësim se protestat aktuale mund të shndërrohen në një lëvizje më të gjerë të popullsisë rurale, e cila ndihet gjithnjë e më e kërcënuar nga rregullat e BE-së dhe konkurrenca nga jashtë.
Në këtë klimë tensioni, një protestë e madhe është planifikuar për të enjten në Bruksel, gjatë samitit dyditor të BE-së, ku pritet të marrin pjesë rreth 10 mijë persona. Një tjetër burim i madh pakënaqësie është marrëveshja e tregtisë së lirë midis BE-së dhe vendeve të Amerikës së Jugut (Mercosur), që përfshin Argjentinën, Brazilin, Paraguain dhe Uruguain. Fermerët evropianë frikësohen se marrëveshja do të hapë tregun ndaj importeve më të lira ushqimore, të prodhuara sipas standardeve më të buta mjedisore dhe shëndetësore. Edhe pse marrëveshja u finalizua një vit më parë, ajo ende pret ratifikimin. Franca ka vendosur tre kushte për miratimin e saj: mekanizma mbrojtës kundër hedhjes së produkteve nën kosto, klauzola që kërkojnë përputhje të plotë të produkteve të Mercosur me rregullat e BE-së për pesticidet, si dhe kontrolle më të rrepta të sigurisë ushqimore.
Nëse këto kushte nuk përmbushen, Parisi ka paralajmëruar se mund ta bllokojë marrëveshjen përmes një vote kundër. Danimarka, e cila mban aktualisht presidencën e radhës të BE-së, duhet të vendosë nëse do ta çojë marrëveshjen për votim këtë javë. Për ta rrëzuar atë nevojitet një bllok minoritar prej të paktën katër shtetesh që përfaqësojnë 35% të popullsisë së BE-së. Irlanda, Polonia, Hungaria dhe Austria e kanë kundërshtuar hapur marrëveshjen dhe, së bashku me Francën, përfaqësojnë më shumë se një të tretën e popullsisë së Unionit, mjaftueshëm për ta bllokuar atë. Holanda ende nuk e ka bërë publik qëndrimin e saj.
