
Telefonat celularë, bateritë portative dhe cigaret elektronike po kthehen në një nga kërcënimet me rritjen më të shpejtë për sigurinë e udhëtimeve ajrore. Pajisjet me bateri litium-jon po shkaktojnë gjithnjë e më shumë raste tymi, mbinxehjeje dhe zjarri në kabinat e avionëve, duke plagosur pasagjerë dhe detyruar pilotët të ndërpresin fluturimet.
Një nga incidentet më të fundit ndodhi më 22 shkurt 2026 në fluturimin 2117 të Alaska Airlines, nga Wichita drejt Seattle. Vetëm pak minuta pas ngritjes, telefoni dhe power bank-u që një pasagjere mbante në prehër morën flakë.
Gruaja pësoi djegie në krahë dhe këmbë, ndërsa pajisjet u hodhën në korridor. Stjuardesat i futën ato në një çantë të posaçme kundër zjarrit, ndërsa kabina u mbush me tym dhe pilotët shpallën emergjencën. Avioni u kthye në Wichita, ku tre persona morën ndihmë mjekësore dhe një pasagjere u dërgua në spital. Alaska Airlines konfirmoi se problemi ishte shkaktuar nga mbinxehja e telefonit dhe baterisë portative.
Sipas të dhënave të cituara nga The Wall Street Journal, incidentet e këtij lloji në SHBA janë dyfishuar krahasuar me vitin 2019, ndërsa gjatë vitit 2026 po regjistrohen mesatarisht rreth dy raste në javë. Viti aktual pritet të vendosë një rekord të ri.
Të dhënat e Administratës Federale të Aviacionit tregojnë se vetëm gjatë vitit 2025 u raportuan 97 incidente me bateri litiumi në avionë. Këtu përfshihen raste zjarri, tymi ose prodhimi të nxehtësisë ekstreme. FAA paralajmëron se lista përmban vetëm ngjarjet për të cilat është vënë në dijeni dhe nuk përfaqëson domosdoshmërisht numrin e plotë të incidenteve.
Një raport i UL Standards & Engagement zbuloi se 96% e udhëtarëve marrin në avion të paktën një pajisje me bateri litium-jon, ndërsa mesatarja është katër pajisje për pasagjer. Cigaret elektronike shkaktuan 28% të incidenteve të raportuara në vitin 2024, power bank-et 19%, telefonat 18% dhe laptopët 15%.
Në rreth 18% të rasteve, incidentet detyruan avionët të ktheheshin në aeroport, të devijonin itinerarin ose të kryenin evakuim emergjent. Shqetësues është edhe fakti se 38% e pasagjerëve pranuan se kishin futur pajisje me bateri litiumi në bagazhin e dorëzuar.
Rreziku u bë veçanërisht i dukshëm në janar 2025, kur një Airbus A321 i kompanisë Air Busan u shkatërrua nga flakët në aeroportin Gimhae të Koresë së Jugut. Hetuesit gjetën shenja djegieje në mbetjet e një power bank-u të vendosur në ndarjen e sipërme të bagazheve. Të gjithë pasagjerët dhe anëtarët e ekuipazhit u evakuuan, por avioni doli jashtë përdorimit.
Bateritë litium-jon mund të hyjnë në një proces të quajtur “thermal runaway”, gjatë të cilit temperatura rritet në mënyrë të pakontrolluar dhe mund të shkaktojë zjarr ose shpërthim. Procesi mund të nxitet nga dëmtimi fizik, mbingarkimi, mbinxehja, defektet e prodhimit ose qarku i shkurtër.
Sipas udhëzimeve të IATA-s për vitin 2026, pasagjerët mund të marrin deri në dy power bank-e me kapacitet jo më të madh se 100 Wh. Ato nuk duhet të vendosen në ndarjet e sipërme, të futen në bagazhin e dorëzuar apo të karikohen nga sistemi elektrik i avionit. Bateritë rezervë duhet të mbahen në paketimin origjinal ose me kontaktet e izoluara.
Nëse një telefon, power bank apo cigare elektronike fillon të nxehet, fryhet, lëshon erë, tym ose zhurma të pazakonta, pasagjeri duhet të njoftojë menjëherë ekuipazhin. Pajisja nuk duhet futur në çantë apo në ndarjen e sipërme, pasi zbulimi i hershëm mund të bëjë diferencën mes një incidenti të kontrolluar dhe një zjarri serioz në ajër./skyweb.al
Artikuj te sugjeruar
BOTA
22 Korrik10:10
Sulm i ri me dronë ukrainas në Rusi, goditen depot e Wildberries, një i vrarë dhe disa të plagosur
Një sulm i ri me dronë ukrainas ka goditur gjatë orëve të para të së mërkurës objekte logjistike të gjiganti...
BOTA
22 Korrik09:42
Zelensky riorganizon drejtimin e ushtrisë pas protestave, emëron gjeneralin 43-vjeçar Drapati në krye të forcave të armatosura
Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, ka ndërmarrë riorganizimin më të madh të lidershipit ushtarak që nga fillimi i p...
BOTA
22 Korrik08:25
SHBA godet Iranin për natën e 11-të radhazi, Teherani kërcënon me hakmarrje dhe paralajmëron zgjerimin e luftës
Shtetet e Bashkuara kanë ndërmarrë sulme ajrore ndaj Iranit për natën e 11-të radhazi, ndërsa tensionet në Lindjen e M...
BOTA
21 Korrik22:56
Pas disa javësh protesta/ Zelensky shkarkon shefin e Forcave të Armatosura të Ukrainës
Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, ka shkarkuar nga detyra komandantin e përgjithshëm të forcave të armatosura, Oleksandr Syrsk...
BOTA
21 Korrik21:12
Zbulohet plani për vrasjen e Erdogan në vitin 2016
Një plan për vrasjen e presidentit turk, Recep Tayyip Erdogan gjatë tentativës së dështuar për grusht shteti në vitin 20...
BOTA
21 Korrik18:58
Valë ekstreme të nxehti në Greqi, alarm portokalli për temperatura deri në 43°C dhe rrezik maksimal zjarresh
Shërbimi Kombëtar Meteorologjik i Greqisë ka lëshuar një buletin emergjence dhe një paralajmërim portokalli për valë...
BOTA
21 Korrik18:26
Zbuloi përplasjen Trump-Meloni, gazetari italian gjendet i vdekur në SHBA
Daniele Compatangelo, gazetari i La7 në Uashington dhe president i Shoqatës së Korrespondentëve të Huaj në Shtëpinë e Ba...
BOTA
21 Korrik17:28
Autobusi përfshihet nga flakët, humbin jetën 7 pasagjerë në Vietnam
Të paktën shtatë pasagjerë vdiqën kur një autobus u përfshi nga flakët në orët e para të mëngjesit n...
BOTA
21 Korrik15:16
Zbulohet në Adriatik një rrugë 7 mijëvjeçare nën ujë, arkeologët: Lidhte një vendbanim neolitik me bregun
Një rrugë me kalldrëm, e ndërtuar rreth 7,000 vjet më parë, është zbuluar nën ujërat e Detit Adriatik pran&e...
BOTA
21 Korrik14:48
Megaoperacion në Itali! Sekuestrohet 770 kg kokainë ekstra e pastër me vlerë 250 mln euro. Ishin fshehur në…
Autoritetet italiane kanë goditur një tjetër rast të madh të trafikut ndërkombëtar të drogës, duke sekuestruar 77...