Grupi hetimor pritet të marrë sërish në pyetje 24-vjeçaren Rozalinda Plaka, e cila u mbajt peng për disa orë nga ish-part...
BOTA
SHBA miraton cigaret elektronike, rriten shqetësimet për përdorim tek adoleshentët
PiranjatPërditësimi i fundit 7 Maj 2026, 11:15
Administrata Amerikane e Ushqimit dhe Barnave (FDA) njoftoi të martën autorizimin e parë për cigaret elektronike me shije frutash, të destinuara për duhanpirësit e rritur. Ky konsiderohet një ndryshim i madh politikash, pas muajsh presioni ndaj presidentit Donald Trump nga industria e vaping-ut.
Vendimi pritet të kundërshtohet nga organizatat shëndetësore dhe grupet e prindërve, të cilat prej kohësh argumentojnë se aromat janë arsyeja kryesore që nxit përdorimin e cigareve elektronike tek të miturit në SHBA. Megjithatë, ky veprim federal vjen në një kohë kur përdorimi i vaping-ut nga adoleshentët ka rënë në nivelin më të ulët të 10 viteve të fundit dhe prodhuesit kanë kërkuar nga administrata republikane të zbusë kufizimet ndaj produkteve të tyre.
Kompanitë e vaping-ut prej kohësh kanë argumentuar se produktet e tyre mund të ndihmojnë në uljen e dëmeve nga duhani tek të rriturit. Pirja e duhanit fajësohet për rreth 480 mijë vdekje në vit në SHBA për shkak të kancerit, sëmundjeve të mushkërive dhe zemrës. Cigaret elektronike me bateri shiten në SHBA që nga viti 2007, por përfitimet e tyre të mundshme janë errësuar nga përdorimi masiv tek nxënësit e shkollave të mesme dhe të larta. Produktet e reja të autorizuara do të kenë shije mangoje, boronice dhe dy variante menteje. Kompania e vaping-ut Glas Inc., me bazë në Los Angeles, planifikon t’i tregtojë ato me emrat Gold, Sapphire, Classic Menthol dhe Fresh Menthol.
Më parë, FDA kishte lejuar vetëm produkte vaping-u me shije duhani ose menteje. Shumica e cigareve elektronike të miratuara deri tani vijnë nga prodhues të mëdhenj si Juul dhe Altria. FDA theksoi se ky autorizim nuk përbën miratim apo rekomandim të produktit dhe se cigaret elektronike Glas janë të destinuara vetëm për të rriturit që duan të lënë ose të reduktojnë duhanin.
Agjencia shtoi se sistemi dixhital i verifikimit të moshës e bën të vështirë përdorimin nga të miturit. Përdoruesit duhet fillimisht të konfirmojnë moshën me një dokument identifikimi në telefonin celular, ndërsa pajisja funksionon vetëm kur lidhet me Bluetooth me telefonin e përdoruesit të verifikuar. Kathy Crosby nga organizata kundër duhanit Truth Initiative e quajti vendimin një “test të rëndësishëm”.
“Në fund, është thelbësore të mbetemi vigjilentë për mbrojtjen e të rinjve dhe të monitorojmë nga afër përdorimin e produkteve të autorizuara,” tha ajo. Gjatë fushatës presidenciale, Trump premtoi se do të “shpëtonte” vaping-un dhe fitoi mbështetjen e kompanive të cigareve elektronike, pronarëve të dyqaneve dhe përdoruesve të vaping-ut.
Nën administratën e Joe Biden, FDA refuzoi më shumë se një milion aplikime për tregtimin e produkteve me shije karamelesh ose frutash, si pjesë e një goditjeje më të gjerë ndaj vaping-ut, që konsiderohet se ndihmoi në uljen e përdorimit tek adoleshentët pas rritjes së fortë në vitin 2019. Gjatë mandatit të tij të parë, Trump vendosi kufizimet e para për aromat në cigaret elektronike dhe rriti moshën ligjore për blerjen e produkteve të duhanit nga 18 në 21 vjeç.
Megjithatë, politikat për vaping-un dhe duhanin kanë kaluar në plan të dytë nën drejtimin e komisionerit aktual të FDA-së, Marty Makary, i cili është fokusuar në prioritete të tjera, përfshirë kufizimin e vaksinave kundër Covid-19, eliminimin gradual të ngjyruesve artificialë në ushqime dhe përshpejtimin e miratimit të disa ilaçeve inovative. Shoqata si Vapor Technology Association kanë zhvilluar takime me zyrtarë të administratës javët e fundit, duke kërkuar më shumë fleksibilitet për aromat.
Në mars, FDA publikoi udhëzimin e parë zyrtar për aromat, duke deklaruar se aromat si mentja, kafja dhe erëzat mund të kenë rol në tërheqjen e duhanpirësve të rritur. Por dokumenti paralajmëronte gjithashtu për rrezikun e aromave më të ëmbla, si frutat, karamelet dhe ëmbëlsirat, të cilat tërheqin më shumë adoleshentët.
Sipas të dhënave më të fundit qeveritare, shumica e adoleshentëve amerikanë që përdorin vaping vazhdojnë të konsumojnë produkte të paautorizuara me shije frutash dhe karamelesh. Këto produkte janë teknikisht të paligjshme, por mbeten gjerësisht të disponueshme në marka të lira njëpërdorimshe, kryesisht të importuara nga Kina./Përktheu Piranjat News
