Shifra alarmante! Kokaina kalon naftën, droga bëhet “eksporti” më i madh i Kolumbisë

Tregtia e paligjshme e kokainës në Kolumbi ka arritur nivele rekord, duke tejkaluar për herë të parë të ardhurat nga eksportet e naftës dhe duke u kthyer në aktivitetin eksportues me vlerën më të madhe në vend, sipas një studimi të Universitetit EAFIT në Medellín. Sipas raportit, vlera e eksporteve të kokainës në vitin 2024 është vlerësuar në rreth 16.5 miliardë dollarë. Në të njëjtën periudhë, industria e naftës gjeneroi rreth 15 miliardë dollarë nga eksportet. Të dhënat nxjerrin në pah përmasat e ekonomisë së paligjshme të drogës në Kolumbi, e cila vazhdon të jetë prodhuesi kryesor i kokainës në botë. Sipas vlerësimeve të përfshira në studim, vendi është përgjegjës për rreth 70% të furnizimit global me këtë drogë.

Kokaina tashmë përbën një pjesë të konsiderueshme të ekonomisë kolumbiane. Studiuesit vlerësojnë se të ardhurat nga kjo tregti arrijnë në rreth 4.4% të Prodhimit të Brendshëm Bruto të vendit. Rritja ka qenë veçanërisht e fortë gjatë dekadës së fundit. Sipas raportit, pesha e ekonomisë së kokainës në aktivitetin ekonomik është rritur nga rreth 0.8% në vitin 2013 në më shumë se 4% në vitin 2024. Edhe prodhimi i kokainës është rritur në mënyrë dramatike. Nga më pak se 300 tonë metrikë në vitin 2013, prodhimi vjetor i vlerësuar në Kolumbi ka arritur në pothuajse 3 mijë tonë në vitin 2024. Kokaina tashmë renditet përpara disa prej sektorëve tradicionalë të eksportit të Kolumbisë. Pas saj vjen qymyri, me rreth 7.1 miliardë dollarë eksporte, ndërsa eksportet e ligjshme të arit kapin rreth 4.1 miliardë dollarë. Edhe nxjerrja e paligjshme e arit përbën një burim të konsiderueshëm të ardhurash, me një vlerë të vlerësuar prej rreth 3.6 miliardë dollarësh.

Studimi analizon gjithashtu se si rritet vlera e kokainës gjatë kalimit nga prodhimi në tregjet ndërkombëtare. Në zonat rurale të Kolumbisë, ku kultivohet bima e kokës, lënda e parë ka një vlerë shumë më të ulët sesa produkti i përpunuar. Sipas raportit, një kilogram produkt i lidhur me prodhimin e kokainës në zonat e kultivimit vlerësohet rreth 468 dollarë, ndërsa pas përpunimit në laboratorë të paligjshëm vendas, vlera e një kilogrami klorhidrat kokaine arrin rreth 1,400 dollarë. Diferenca bëhet edhe më e madhe pasi droga futet në rrjetet ndërkombëtare të trafikimit. Sipas studimit, çmimi mesatar i ponderuar sipas vëllimit për organizatat kriminale kolumbiane arrin në rreth 5,929 dollarë për kilogram pas eksportit.

Në tregjet e destinacionit, vlera rritet ndjeshëm. Në disa tregje evropiane, çmimi me shumicë mund të kalojë 78 mijë dollarë për kilogram, duke krijuar marzhe shumë të mëdha fitimi për grupet kriminale përgjatë zinxhirit të trafikimit. Studiuesit theksojnë se kjo tregon se një pjesë e konsiderueshme e fitimeve të krijuara nga tregtia ndërkombëtare e kokainës nuk mbetet në fazën e prodhimit në Kolumbi, por krijohet në hallkat e mëvonshme të shpërndarjes jashtë vendit.

Rritja e këtij aktiviteti të paligjshëm përbën një sfidë të madhe për ekonominë dhe institucionet kolumbiane. Përmasat e tregtisë së kokainës ndikojnë jo vetëm në financimin e grupeve kriminale, por edhe në sigurinë, korrupsionin dhe ekonomitë lokale në zonat ku kultivohet koka ose zhvillohet aktiviteti i organizatave të trafikut.

Raporti i Universitetit EAFIT e vendos kështu ekonominë e kokainës në një nivel që tejkalon të ardhurat nga një prej sektorëve tradicionalisht më të rëndësishëm të Kolumbisë. Fakti që eksportet e paligjshme të kokainës kanë kaluar ato të naftës tregon për rritjen e jashtëzakonshme të prodhimit dhe të rrjeteve ndërkombëtare të trafikimit, duke e bërë luftën kundër ekonomisë së drogës një prej sfidave më të mëdha ekonomike dhe të sigurisë për Kolumbinë.