Veprimet e fundit të Strukturës së Posaçme Kundër Korrupsionit (SPAK) kanë marrë një kthesë të papritur, t...
BOTA
Trump premton 5,000 dollarë për çdo amerikan nëse republikanët fitojnë zgjedhjet e nëntorit
Piranjat NewsPërditësimi i fundit 10 Shtator 2026, 08:56
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, thotë se do t’i ofronte çdo amerikani të rritur një pagesë prej 5,000 dollarësh (3,700 paund) nëse republikanët fitojnë të dyja dhomat e Kongresit në zgjedhjet e mesmandatit të nëntorit - një plan që do të kushtonte më shumë se një trilion dollarë.
Oferta kontroverse u bë në një fjalim në konventën e parë të partisë në mes të një mandati presidencial në SHBA.
Ai nuk dha detaje se si do të funksiononte plani ose nga do të vinin paratë - duke thënë vetëm se paratë do të duhej të shpenzoheshin në SHBA.
Demokratët e etiketuan shpejt atë një "premtim bosh" dhe të tjerë vunë në dyshim nëse një premtim i tillë ishte i ligjshëm.
Janë gati 270 milionë të rritur amerikanë, që do të thotë se një pagesë prej 5,000 dollarësh do t’i kushtonte qeverisë amerikane rreth 1.3 trilion dollarë.
Pyetjet nëse plani i tij ishte i mundur kanë filluar të bëhen-veçanërisht ndërsa çmimet rriten në SHBA-pjesërisht si rezultat i pasojave të luftës që SHBA-të dhe Izraeli filluan me Iranin në shkurt.
Hakmarrja e Iranit ka përfshirë sulme kundër bazave dhe aleatëve amerikanë në Gjirin Persik - por më e rëndësishmja është se ka mbyllur kryesisht Ngushticën e Hormuzit, ku kalonte rreth një e pesta e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm në botë.
Bllokimi ka shkaktuar luhatje të çmimeve të naftës në mbarë botën dhe Trump është përballur me presion nga partia e tij për t'i dhënë fund luftës.
Të mërkurën, presidenti amerikan i paralajmëroi mbështetësit e tij se lufta nuk do të mbaronte deri pas zgjedhjeve të mesmandatit dhe se çmimet e naftës nuk do të uleshin deri atëherë.
Ai i bëri këto komente përpara fjalimit të tij në Teksas, duke i përsëritur ato në konventë ku argumentoi se ia vlente vuajtja ekonomike afatshkurtër për të parandaluar Teheranin të zhvillojë armë bërthamore.
Fjalimi i gjatë i Trump në konventën republikane në Dallas të Teksasit preku thelbin e konfliktit - ndikimin në standardin e jetesës së amerikanëve dhe premtimin e tij për të rritur fuqinë e tyre blerëse, shkaktoi duartrokitje të forta në sallë.
"Nëse republikanët fitojnë Dhomën e Përfaqësuesve dhe Senatin e Shteteve të Bashkuara, të dyja," tha Trump, "unë do të lëshoj një divident për çdo qytetar të rritur në Shtetet e Bashkuara të Amerikës prej 5,000 dollarësh."
«Nuk duam që të shkoni në Kanada për të shpenzuar paratë», tha ai.
"Nuk duam që të shkoni në Kinë, në Gjermani. Duhet t'i shpenzoni paratë në Shtetet e Bashkuara të Amerikës." Nuk është e qartë se si do të monitorohen shpenzimet.
Nuk është hera e parë që Trump premton pagesa të tilla - ai më parë ka propozuar që çekët prej 2,000 dollarësh të financohen nga të ardhurat nga tarifat.
Politikanë të tjerë amerikanë në të kaluarën kanë premtuar gjithashtu shpërblime ekonomike në këmbim të suksesit zgjedhor.
Për shembull, demokratët në Xhorxhia premtuan pagesa ndihme prej 2,000 dollarësh nëse partia e tyre merrte kontrollin e Senatit në kulmin e pandemisë Covid-19.
Në SHBA, Kongresi autorizon shpenzimet dhe, në fjalimin e tij në Dallas, presidenti nuk tha nëse planifikonte të kërkonte një miratim të tillë për pagesat - të cilat i quajti "Dividendët e Trump".
Megjithatë, përveç kostos së përgjithshme për thesarin amerikan, oferta e fundit nga presidenti i SHBA-së mund të ngrejë pyetje ligjore.
Ligjet federale ndalojnë pagesat që synojnë të ndikojnë në votim.
Megjithatë, disa ekspertë thonë se premtimi i Trump mund të shihet si një premtim për të ulur taksat, gjë që është e ligjshme.
Një ekspert i ligjit zgjedhor që foli për New York Times tha se premtimi i Trump do të mbulohej gjithashtu nga mbrojtja e lirisë së fjalës e garantuar sipas Amendamentit të Parë të Kushtetutës së SHBA-së./BBC-Piranjat News
