Pas vrasjes së Artan Myrtajt në Sarandë ditën e djeshme, mëngjesin e kësaj të hëne forcat speciale RENEA zbarkuan n&eu...
BOTA
Zbulohet në Patagoni një dinosaur 70 milionë vjeçar me vezët e tij, misteri i pazakontë i gjetur brenda guaskave
PiranjatPërditësimi i fundit 21 Shtator 2026, 09:23
Një zbulim i rrallë paleontologjik në Patagoni ka nxjerrë në dritë mbetje rreth 70 milionë vjeçare të një dinosauri, së bashku me dy vezë të fosilizuara dhe një gjurmë të pazakontë brenda guaskave të tyre. Gjetja i përket Bonapartenykus ultimus, një dinosaur nga familja Alvarezsauridae, dhe po u jep studiuesve të dhëna të reja për mënyrën e riprodhimit dhe jetën e këtyre kafshëve në fund të periudhës së Kretakut. Fosili përfshin një skelet të pjesshëm dhe dy vezë të gjetura në afërsi të kockave të artikuluara të gjymtyrëve të pasme. Sipas studiuesve, kjo është hera e parë që vezë të një alvarezsauridi janë gjetur kaq pranë mbetjeve skeletore të një individi.
Një nga mundësitë që po shqyrtojnë paleontologët është se vezët mund të kenë qenë ende në oviduktet e femrës në momentin kur ajo ngordhi. Megjithatë, shkencëtarët theksojnë se kjo hipotezë nuk mund të konsiderohet ende e provuar. Bonapartenykus ultimus ishte rreth 2.6 metra i gjatë dhe konsiderohet një nga anëtarët më të mëdhenj të familjes së alvarezsauridëve. Ai shihet gjithashtu si anëtari i fundit i njohur i këtij grupi që jetoi në Gondwana, masa e madhe tokësore që gjatë epokës mezozoike përfshinte territoret e Amerikës së Jugut, Afrikës, Antarktidës, Australisë dhe Indisë së sotme.
Alvarezsauridët ishin dinosaurë teropodë relativisht të vegjël, që lëviznin mbi dy këmbë dhe kishin trupa të mbuluar me pupla. Ata kishin koka të ngjashme në disa karakteristika me ato të zogjve, nofulla të vogla me dhëmbë dhe gjymtyrë të përparme shumë të zhvilluara. Një prej veçorive më dalluese të tyre ishte prania e një kthetri të madh në gjymtyrët e përparme. Zbulimi i ri është veçanërisht i rëndësishëm për të kuptuar evolucionin e këtij grupi në Amerikën e Jugut. Studiuesit vlerësojnë se alvarezsauridët bazalë vazhduan të ekzistonin në këtë pjesë të botës deri në fund të Kretakut, përpara zhdukjes masive që shënoi fundin e epokës së dinosaurëve. Por pjesa më befasuese e zbulimit lidhet me vetë vezët. Analizat e guaskave treguan se mikrostruktura e tyre nuk përputhej me kategoritë e njohura më parë të vezëve të dinosaurëve. Për këtë arsye, studiuesit propozuan një familje të re vezësh, të quajtur Arraigadoolithidae.
Më tej, analizat me mikroskop elektronik zbuluan struktura të fosilizuara brenda kanaleve të guaskave. Studiuesit i kanë interpretuar këto struktura si dëshmi të një infeksioni kërpudhor në vezët e dinosaurëve, një gjetje që, sipas tyre, përfaqëson provën e parë të këtij lloji të raportuar në vezët e dinosaurëve. Fosili u zbulua nga paleontologu Jaime Powell i Muzeut Argjentinas të Shkencave Natyrore, ndërsa specia u përshkrua dhe u emërtua më vonë në nder të paleontologut José Bonaparte, i cili kishte zbuluar alvarezsauridin e parë në Patagoni në vitin 1991. Zbulimi, i publikuar në revistën shkencore Cretaceous Research, sjell kështu një pamje të rrallë mbi jetën dhe riprodhimin e një grupi misterioz dinosaurësh, pak para fundit të periudhës së Kretakut.
