Planet e Shqipërisë për të përdorur një avatar me inteligjencë artificiale (AI) për të ndihmuar në luftë...
BOTA
Zjarret vënë në alarm Zvicrën/ Në skenë hyn dëbora artificiale si armë kundër flakëve
PiranjatPërditësimi i fundit 17 Gusht 2026, 11:50
Në të gjithë Evropën, temperaturat ekstreme nisën që në maj, duke sjellë thatësi të zgjatur, rekorde të reja të temperaturave dhe zjarre të mëdha pyjore.
Në Zvicër, ndryshimet klimatike po transformojnë peizazhin. Akullnajat malore po tkurren me ritme të paprecedenta, ndërsa periudhat e thata po bëhen më të shpeshta, duke rritur shqetësimin për të ardhmen e pyjeve.
Në rajonin e Oberlandit Bernas, pronarët e resortit të skive Adelboden-Lenk kanë nisur të shqyrtojnë një ide të re për infrastrukturën e prodhimit të dëborës artificiale për luftimin e zjarreve pyjore.
Adelboden-Lenk ka rreth 200 kilometra pista, të shtrira nga 1,000 deri në 2,300 metra lartësi. Me reshjet e dëborës që po bëhen më të rralla dhe më pak të parashikueshme, rreth 70 për qind e dëborës në pistat e dy luginave të resortit prodhohet artificialisht.
Studiuesit po shqyrtojnë mundësinë që topat e dëborës dhe rrjeti i tubacioneve të ujit të përdoren edhe në rast zjarresh. Resortet moderne të skive kanë rezervuarë të mëdhenj uji dhe dhjetëra kilometra tubacione nëntokësore, të cilat mund të shërbejnë si burim uji për zjarrfikësit.
Jürg Klopfenstein, përgjegjës për prodhimin e dëborës në Adelboden-Lenk, thotë se infrastruktura mund të jetë e dobishme në raste emergjencash.
“Ne mund të ndihmojmë në luftimin e zjarreve pyjore me sistemin tonë të tubacioneve të ujit. Zjarrfikësit mund ta përdorin infrastrukturën tonë, ndërsa helikopterët mund të rimbushin rezervuarët e tyre me ujë nga rezervuarët tanë”, ka deklaruar Klopgfenstein.
Deri tani këtë vit, Zvicra nuk ka përjetuar zjarre në shkallë të gjerë. Megjithatë, vendi po përballet me një thatësirë të rëndë dhe pothuajse të gjitha 26 kantonet janë në rrezik të lartë ose shumë të lartë nga zjarret pyjore.
Plani për përdorimin e topave të dëborës nuk synon të zëvendësojë metodat tradicionale të shuarjes së zjarreve, por të ofrojë mbështetje shtesë. Ata mund të përdoren për të lagur zona të caktuara dhe për të krijuar barriera të lagështa që ngadalësojnë përhapjen e flakëve, duke fituar kohë deri në mbërritjen e zjarrfikësve dhe ndihmës ajrore.
Shumë resorte skish në Evropë kanë rezervuarë ku grumbullojnë ujë nga reshjet dhe nga shkrirja e dëborës gjatë muajve të ngrohtë, për ta përdorur gjatë dimrit.
Kryetari lokal i bashkisë, Willy Schranz, thotë se situata kërkon përgatitje.
“Mendoj se pas kësaj vere duhet ta pyesim veten: a kemi probleme me ujin në male? A kemi probleme me furnizimin me ujë? Duhet të jemi të përgatitur. Jam i sigurt se kjo nuk do të jetë vera e fundit si kjo”, ka thënë Schranz.
Megjithatë, studiuesit duhet ende të përcaktojnë se sa efektive do të ishin këto sisteme në kushtet reale të një zjarri të madh, duke marrë parasysh sasinë e ujit, terrenin, erën dhe qasjen në zonat e prekura. Edhe disa resorte skish në pjesë të tjera të botës po shqyrtojnë mënyra të reja për të përdorur infrastrukturën e prodhimit të dëborës në luftën kundër zjarreve pyjore.
