Pse na thinjen flokët? Shkencëtarët zbulojnë rolin e qelizave staminale

Flokët e thinjur janë një nga shenjat më të dukshme të plakjes, por shkencëtarët po i afrohen një shpjegimi më të detajuar për atë që ndodh brenda folikulave të flokëve.

Një studim i publikuar në revistën Nature ka zbuluar se qelizat staminale që janë përgjegjëse për pigmentin e flokëve mund të “ngecin” brenda folikulit, duke humbur aftësinë për të prodhuar pigment. 

Qelizat që i japin flokëve ngjyrën
Brenda folikulave të flokëve ndodhen qeliza të veçanta staminale të quajtura qeliza staminale të melanociteve. Ato janë burimi i qelizave që prodhojnë melaninën, pigmentin që i jep flokëve ngjyrën.

Gjatë ciklit normal të rritjes së flokut, këto qeliza lëvizin nga një pjesë e folikulit në tjetrën. Gjatë këtij procesi, ato marrin sinjale që i ndihmojnë të piqen dhe të shndërrohen në qeliza që prodhojnë pigment. 

Por me kalimin e moshës, ky mekanizëm duket se fillon të mos funksionojë si më parë.

Qelizat “ngecin” dhe flokët humbasin ngjyrën
Studiuesit zbuluan se, ndërsa flokët bien dhe rriten përsëri vazhdimisht, një pjesë e qelizave staminale të melanociteve mund të ngecin në një zonë të folikulit të quajtur “bulge”.

Kur mbeten në këtë pozicion, ato nuk janë më në gjendje të lëvizin në pjesët e tjera të folikulit ku marrin sinjalet që u nevojiten për t'u shndërruar në qeliza prodhuese të pigmentit.

Si rezultat, flokët e rinj nuk marrin sasinë e nevojshme të melaninës dhe fillojnë të dalin gri ose të bardhë. 

Eksperimenti u krye te minjtë
Studiuesit ndoqën me imazhe qelizat staminale në folikulat e qimeve të minjve gjatë cikleve të ndryshme të rritjes.

Ata zbuluan se këto qeliza nuk qëndronin në një vend, por lëviznin brenda folikulit dhe ndryshonin gjendjen e tyre, duke kaluar nga forma staminale në qeliza të pjekura që prodhojnë pigment dhe anasjelltas. 

Kur ciklet e rritjes u përshpejtuan artificialisht, më shumë qeliza mbetën të bllokuara në zonën e tyre të ruajtjes. Qimet e minjve më pas ndryshuan nga kafe e errët në një ngjyrë të përzier gri dhe të bardhë. 

A do të mund të ndalojmë thinjat?
Këtu qëndron pjesa më interesante e zbulimit.

Studiuesit mendojnë se, nëse i njëjti mekanizëm ekziston edhe te njerëzit, rikthimi i lëvizshmërisë së këtyre qelizave staminale mund të hapë një rrugë të re për parandalimin ose kthimin e thinjave.

Megjithatë, kjo është ende vetëm një mundësi kërkimore. Studimi u krye te minjtë dhe nuk do të thotë se ekziston aktualisht një trajtim që mund t'i rikthejë flokët e thinjur në ngjyrën e tyre natyrale. 

Studiuesit tani duan të kuptojnë nëse i njëjti proces ndodh te njerëzit dhe, nëse po, nëse është e mundur të rikthehet funksioni normal i këtyre qelizave.

Thinjet nuk shkaktohen vetëm nga një faktor
Edhe pse ky zbulim është i rëndësishëm, plakja nuk është i vetmi faktor që mund të ndikojë në ngjyrën e flokëve.

Stresi, gjenetika, proceset e sistemit imunitar dhe faktorë të tjerë biologjikë janë lidhur gjithashtu me humbjen e pigmentit të flokëve. Pra, mekanizmi i qelizave staminale mund të jetë vetëm një pjesë e historisë. 

Në të ardhmen, kuptimi më i mirë i mënyrës se si funksionojnë këto qeliza mund të ndihmojë jo vetëm në shpjegimin e thinjave, por edhe në zhvillimin e trajtimeve të reja për probleme të tjera që lidhen me plakjen dhe rigjenerimin e flokëve.