“Mos e prek Memaliajn!” Me këtë mesazh dhe pankarta në duar, banorë të Memaliajt dolën në aksin kryesor që l...
LIFESTYLE
6 metodat e çuditshme se si zgjoheshin njerëzit para shpikjes së alarmit
PiranjatPërditësimi i fundit 16 Mars 2026, 15:22
Para se ora me alarm të bëhej pjesë e jetës së përditshme, njerëzit kishin mënyra shumë kreative dhe ndonjëherë të çuditshme për t’u zgjuar në kohë. Nga qirinjtë që binin mbi pjata metalike deri te njerëzit që paguheshin vetëm për të trokitur në dritare, historia tregon se nevoja për t’u zgjuar herët ka ekzistuar gjithmonë.
BBC tregon disa nga metodat më interesante që janë përdorur ndër shekuj.
Zgjimi sipas ritmit të natyrës Në shoqëritë e hershme, njerëzit zgjoheshin kryesisht sipas dritës së diellit. Jeta ishte e lidhur ngushtë me natyrën dhe shumica e punëve fillonin me lindjen e diellit. Drita që hynte në shtëpi ose kënga e gjelit shërbente si “alarm natyror”. Ky ritëm lidhej me orën biologjike të trupit, e cila ndihmon njerëzit të zgjohen në të njëjtën kohë çdo ditë.
Profesioni i pazakontë: njerëz që paguheshin për të të zgjuar Gjatë Revolucionit Industrial në Britani, shumë punëtorë paguanin persona të quajtur “knocker-uppers”, të cilët shkonin nga shtëpia në shtëpi dhe trokisnin në dritare me shkop ose gjuanin me bizele të thata derisa klienti të zgjohej. Ata nuk largoheshin derisa të siguroheshin se personi ishte zgjuar. Ky profesion u zhduk vetëm pasi orët me alarm u bënë të përhapura.
Qirinj, temjan dhe ujë Në Kinë dhe në Evropën mesjetare përdoreshin qirinj të shënuar me intervale, ku vendoseshin gozhda të vogla. Kur qiriu digjej deri te shenja, gozhda binte mbi një pjatë metalike dhe bënte zhurmë për të zgjuar personin. Në vende të tjera përdorej temjani ose ora me ujë, që lëshonte tingull kur arrinte në një nivel të caktuar. Këto ishin ndër format e para të “alarmit mekanik”.
Disa metoda ishin më praktike:
-Pinin shumë ujë para gjumit që të zgjoheshin herët.
-Ndërtonin shtëpitë në mënyrë që dielli të binte direkt në fytyrë në mëngjes.
-Mbështeteshin te zilet e kishave ose thirrjet në qytet për të filluar ditën.
