Agjencia Kombëtare e Planifikimit të Territorit (AKPT) ka hapur një konkurs ndërkombëtar për transformimin e ish-bazës usht...
LIFESTYLE
Distanca më e madhe e një gjitari/ Ja sa udhëtojnë qentë afrikanë për të gjetur një partner
PiranjatPërditësimi i fundit 14 Shtator 2026, 21:55
Një tufë qensh të egër afrikanë ka përfunduar një udhëtim rekord prej 2,485 miljesh (rreth 4,000 kilometra) përmes Zambisë. Shkencëtarët thonë se kjo është distanca më e madhe e regjistruar ndonjëherë nga një gjitar tokësor afrikan në kërkim të një partneri, duke ofruar shpresë se kafshët e egra mund të përshkojnë distanca të mëdha, pavarësisht presionit në rritje nga aktiviteti njerëzor.
Tre vëllezërit përshkuan Zambinë në një rrugëtim zigzag, duke lundruar nëpër një peizazh gjithnjë e më të ndikuar nga aktiviteti njerëzor dhe duke shmangur pengesa të mëdha, përfshirë qytetet.
Megjithatë, qen të tjerë të egër të pajisur me jakë GPS për qëllimet e studimit ngordhën pasi ranë në kurthe të paligjshme, duke nxjerrë në pah rreziqet me të cilat përballen këto kafshë. Tre motra pothuajse përfunduan një udhëtim po aq epik, por u ndalën pasi njëra prej tyre ra në një kurth.
Qentë e egër afrikanë janë ndër grabitqarët më të rrallë të Afrikës, me vetëm rreth 6,000 individë të mbetur në natyrë.
Ata jetojnë në tufa shumë shoqërore, gjuajnë së bashku dhe njihen për lëvizjet e tyre në distanca të mëdha në kërkim të territoreve të reja dhe mundësive për çiftëzim me individë nga tufa të tjera.
Qentë e egër afrikanë nuk çiftëzohen brenda tufës në të cilën kanë lindur. Për këtë arsye, ata ose qëndrojnë dhe mund të trashëgojnë tufën e tyre, ose largohen në moshën dy ose tre vjeç për të kërkuar një partner.
Vëllezërit përshkuan rreth 260 milje në vijë të drejtë gjatë tetë muajve, por në total udhëtuan gati dhjetë herë më shumë, ndërsa lëviznin nëpër një terren të thyer.
Këto lloj udhëtimesh njihen si “shpërndarje” – një lëvizje në një drejtim në kërkim të një partneri. Kjo sjellje ndryshon nga migrimi, gjatë të cilit kafshët lëvizin vajtje-ardhje sipas stinëve, në kërkim të ushqimit ose habitateve të përshtatshme, shkruan BBC.
Konventa e OKB-së për Speciet Migratore identifikon si një nga migrimet më të gjata në Afrikë atë të antilopave afrikane, të cilat lëvizin sezonalisht midis Tanzanisë dhe Kenias në kërkim të kullotave dhe ujit, duke përshkuar më shumë se 400 milje.
Në nivel global, kaributë kryejnë një nga migrimet më të gjata tokësore të regjistruara te kafshët, duke përshkuar rreth 839 milje në një udhëtim vajtje-ardhje, ndërsa ujqërit gri janë regjistruar duke udhëtuar më shumë se 4,350 milje gjatë një viti.
Ndoshta edhe më domethënëse se vetë distanca ishte rruga që përshkuan qentë e egër nëpër Zambie.
Ata lëvizën midis zonave të mbrojtura të jetës së egër, duke shmangur zona me pengesa të mëdha të krijuara nga aktiviteti njerëzor, përfshirë kryeqytetin Lusaka dhe zona industriale të zhvilluara.
Gjetjet sugjerojnë se popullatat e qenve të egër në të gjithë Afrikën Lindore dhe Jugore mund të jenë më të lidhura me njëra-tjetrën nga sa besonin më parë ambientalistët. /PiranjatNews/
