Policia shqiptare përdori gaz lotsjellës dhe topa uji kundër protestuesve jashtë parlamentit të enjten në mëngjes, ndërs...
LIFESTYLE
Dy akademikë kinezë marrin për herë të parë çmimin më të lartë në matematikë për zgjidhjen e problemeve shekullore
PiranjatPërditësimi i fundit 25 Korrik 2026, 13:13
Dy akademikë kinezë kanë fituar për herë të parë çmimin më të lartë në botë për matematikë, sipas mediave shtetërore. Matematikanët kinezë Hong Wang dhe Yu Deng fituan së bashku me John Pardon nga SHBA-ja dhe Jacon Tsimerman nga Kanadaja. Secili prej tyre fitoi nga 15,000 dollarë kanadezë. Të dy fituan për zgjidhjen e problemeve që i kanë hutuar matematikanët për më shumë se një shekull. Dhe 35-vjeçarja Wang, e cila jep mësim në SHBA dhe Francë, është vetëm gruaja e tretë që merr këtë nder.
Medalja Fields, e konsideruar si ekuivalenti i çmimit Nobel për matematikën, u dha të enjten në SHBA, ndërsa llogaritjet njerëzore po sfidohen gjithnjë e më shumë nga inteligjenca artificiale.Wang dhe Zahl e analizuan problemin duke supozuar se lapsi po lundronte në një hapësirë tredimensionale, në vend të një sipërfaqeje të sheshtë. Ata e publikuan studimin e tyre vitin e kaluar.
“Nëse kjo hamendje i magjeps kaq shumë njerëzit, kjo ndodh sepse ky lloj fenomeni shfaqet natyrshëm në probleme nga fusha shumë të ndryshme”, tha Wang për Agjencinë e Lajmeve AFP.
Deng, një profesor 37-vjeçar i matematikës në Universitetin e Çikagos, u nderua për punën e tij në zgjidhjen e një problemi tjetër shekullor.Në vitin 1900, matematikani gjerman David Hilbert pyeti atë që do të njihej si Problemi i Gjashtë i Hilbertit: si mund të llogaritet sjellja e një tërësie bazuar në lëvizjen e grimcave individuale.
Ai tha se është një “nder vërtet i madh që emri im të renditet pas të gjithë atyre matematikanëve të mëdhenj që gjithmonë i kam admiruar”. E lindur në vitin 1991 në qytetin turistik Guilin në rajonin jugor të Guangxi-t, Wang nuk ndoqi dy klasa në shkollën fillore dhe u pranua në Universitetin prestigjioz të Pekinit në vitin 2007 në moshën 16 vjeç.
Edhe pse fillimisht u diplomua në shkencat e tokës, ajo u transferua në departamentin e matematikës një vit më vonë. Pas diplomimit, ajo ndoqi studime të mëtejshme jashtë vendit, duke studiuar në Universitetin Paris-Sud dhe në Ecole Polytechnique në Francë, dhe mori doktoraturën në Institutin e Teknologjisë të Masaçusetsit (MIT).
Ajo tani është profesoreshë në Universitetin e Nju Jorkut dhe profesoreshë e përhershme në Institut des Hautes Études Scientifiques (IHES) të Francës.
Të enjten në mbrëmje, ajo mori një telefonatë nga Presidenti Francez Emmanuel Macron, i cili e uroi për marrjen e medaljes.
“Ajo mishëron përsosmërinë e kërkimit dhe trajnimit tonë. Zgjidhni Francën për shkencën”, tha Macron në një postim në X
Deng, i cili filloi të merrte pjesë në garat e matematikës që kur ishte në shkollën fillore, u pranua në Universitetin e Pekinit në vitin 2007, të njëjtin vit me Wang, por u transferua në MIT në vitin 2009.
Ai mori doktoraturën nga Universiteti i Princetonit dhe ka dhënë mësim në Universitetin e Çikagos që nga viti 2024.
