Zonat malore në qarkun e Kukësit po përjetojnë kushte klimaterike dimërore, ndonëse jemi ende në fund të muajit tetor.
...
LIFESTYLE
Këto janë pijet që rrisin kolesterolin/ Me çfarë mund t'i zëvendësoni ato
PiranjatPërditësimi i fundit 15 March 2026, 11:42
Kur flasim për kolesterolin shumica e njerëzve menjëherë mendojnë për mishrat e yndyrshëm, ushqimet e skuqura dhe ëmbëlsirat. Megjithatë, e njëjta vëmendje rrallë u kushtohet pijeve, edhe pse, siç theksojnë ekspertët, ato mund të ndikojnë po aq shumë në nivelet e kolesterolit "të keq".
“Pijet funksionojnë në të njëjtën mënyrë si ushqimi”, thotë për Telegraph, Mohsen Chambok, kardiolog konsulent në Klinikën Harley Street të Britanisë . Ai shpjegon se një latte e madhe me qumësht të plotë, i cili është i pasur me yndyrna të ngopura, mund të ketë një efekt të ngjashëm në kolesterol si një vakt me yndyrë.
Dietologia Dell Stanford nga Fondacioni Britanik i Zemrës na kujton se shtylla kryesore e udhëzimeve për uljen e kolesterolit mbetet kufizimi i yndyrnave të ngopura. Ajo thotë se rreth gjysma e të rriturve në Mbretërinë e Bashkuar kanë nivele kolesteroli mbi nivelet e rekomanduara, ndërsa shumica konsumojnë më shumë yndyrna të ngopura sesa rekomandohet.
Rritja e konsumit të yndyrnave të ngopura rrit LDL-në, të ashtuquajturin kolesterol "të keq", i cili është përgjegjës për formimin e pllakës aterosklerotike në arterie dhe është i lidhur me ataket në zemër dhe goditjet në tru. Në të kundërt, HDL-ja, kolesteroli "i mirë", vepron në mënyrë mbrojtëse.
Por problemi nuk kufizohet vetëm te yndyra. Sheqeri i tepërt nga pijet e gazuara dhe lëngjet mund të rrisë gjithashtu kolesterolin, pasi mëlçia e shndërron sheqerin e tepërt në LDL ndërsa ul HDL. Alkooli, nga ana e tij, rrit trigliceridet , një lloj yndyre në gjak që është një faktor rreziku i pavarur kardiovaskular.
Kafeja dhe pijet me shumë yndyrë
Pijet e kafesë në shishe të gatshme për t’u pirë, të tilla si frappuccino, shpesh kanë shumë sheqer dhe yndyrë. Shumë prej tyre përmbajnë deri në 10-12 lugë çaji sheqer – në disa raste më shumë se një kanaçe me pije të gazuar prej 330 ml.
"Pijet me sheqer dhe kremoze ofrojnë kalori shtesë, yndyrë të ngopur dhe sheqer pa asnjë fibër. Ato në thelb janë më shumë si ëmbëlsira", vëren Stanford.
Alternativë: Kafe e filtruar me një sasi të vogël qumështi gjysmë të skremuar ose të skremuar. Siç u tha, kafeja e pafiltruar mund të përmbajë kafestol, një substancë që mund të rrisë kolesterolin, megjithatë konsumi i moderuar (3-5 filxhanë në ditë) si pjesë e një diete të ekuilibruar nuk konsiderohet i dëmshëm.
Pije të buta me sheqer
Një kanaçe me pije të gazuar mund të përmbajë deri në 10 lugë çaji sheqer. Konsumi i rregullt lidhet me shtimin në peshë, diabetin e tipit 2 dhe sëmundjen e mëlçisë yndyrore. Edhe pijet e gazuara pa sheqer nuk janë pa shqetësime. Një studim i vitit 2022 në The BMJ lidhi konsumin e rregullt të ëmbëlsuesve artificialë me një rrezik në rritje të sëmundjeve kardiovaskulare.
Alternativa: Kombucha, një çaj i fermentuar që përmban probiotikë dhe polifenole, substanca që janë shoqëruar me uljen e LDL-së.
Lëngje frutash
Edhe pse lëngjet përmbajnë vitamina, ato janë të pasura me "sheqerna të lirë", të cilat shkaktojnë rritje të ndjeshme të sheqerit në gjak dhe aktivizojnë prodhimin e LDL-së.
Alternativë: Smoothie me fruta ose perime të plota dhe duke shtuar tërshërë, arra ose fara, të cilat ofrojnë fibra të tretshme. Megjithatë, edhe smoothiet duhet të kufizohen në 150 ml në ditë.
Çokollatë e nxehtë
Pijet e gatshme me çokollatë shpesh përmbajnë qumësht të plotë, sheqer dhe yndyrë shtesë. Kakaoja dhe veçanërisht gjalpi i kakaos janë të pasura me yndyrë të ngopur.
Alternativa: Çaj - çaj i zi, jeshil ose bimor - i pasur me polifenole me aktivitet antioksidues. Nëse shtohet qumësht, preferohet qumështi me pak yndyrë.
Koktej
Alkooli shndërrohet në acide yndyrore në mëlçi dhe rrit LDL-në dhe trigliceridet. Koktejet shpesh përmbajnë sasi të larta sheqeri, ndërsa pijet me krem kanë rritur yndyrën e ngopur. Udhëzimet evropiane rekomandojnë konsumimin e më pak se 10 gramëve alkool në ditë, ndërsa NHS sugjeron deri në 14 njësi në javë.
Alternativë: Verë e kuqe në sasi shumë të vogla, megjithëse ekspertët theksojnë se përfitimet i atribuohen polifenoleve, të cilat gjenden edhe në fruta pa efektet e dëmshme të alkoolit.
Pije me sterole bimore
Pijet e kosit me sterole ose stanole bimore mund të ulin kolesterolin deri në 10%. Megjithatë, ato nuk duhet të zëvendësojnë ilaçet dhe kërkojnë konsum të përditshëm për të ruajtur efektin. Sterolet bimore janë të pranishme natyrshëm në ushqimet e dietës mesdhetare, siç janë vaji i ullirit, arrat, bishtajoret dhe perimet.
Sipas ekspertëve, ulja e kolesterolit varet jo vetëm nga ajo që hamë, por edhe nga ajo që pimë. Ndryshimet e vogla në zgjedhjet e përditshme të pijeve mund të kenë një ndikim të konsiderueshëm në shëndetin kardiovaskular. /PiranjatNews/
