Kur dashuria kthehet në bindje/ Çfarë është erotomania dhe si mund të përshkallëzohet...

Fillon si një bindje që mund të duket romantike, por me kalimin e kohës mund të marrë një drejtim krejt tjetër. Pothuajse të gjithë kemi pasur dikur një simpati për një personazh të famshëm ose për dikë që na është dukur i paarritshëm. Në shumicën e rasteve kjo mbetet thjesht fantazi. Por ndonjëherë kufiri mes imagjinatës dhe bindjes së palëkundur mund të humbasë. Erotomania, e njohur edhe si sindroma de Clérambault, është një çrregullim deluzional në të cilin personi është i bindur se dikush tjetër, zakonisht me status më të lartë shoqëror ose publik, është fshehurazi i dashuruar me të.

Në fillim mund të duket si një fantazi: një person i famshëm, i rëndësishëm ose i paarritshëm ka ndjenja të fshehta për ju. Por kur kjo kthehet në bindje absolute, pavarësisht mungesës së provave dhe kundërshtimeve të realitetit, nuk bëhet më fjalë për simpati apo dashuri të pashpërblyer.

Kur çdo detaj bëhet “mesazh”
Karakteristika kryesore e erotomanisë është siguria se dashuria është e vërtetë dhe e ndërsjellë. Objekti i kësaj bindjeje mund të jetë një person i famshëm, mjek, koleg apo edhe dikush me të cilin personi nuk ka pasur kurrë kontakt real. Personi me erotomani shpesh beson se pikërisht “objekti i dashurisë” ka qenë ai që ka zhvilluar i pari ndjenjat dhe se, për arsye të ndryshme, është i detyruar t’i fshehë ato. Një gjest, mënyra e të veshurit, një intervistë televizive apo një postim në rrjetet sociale mund të interpretohen si mesazhe të koduara. Edhe një refuzim i drejtpërdrejtë nuk e rrëzon domosdoshmërisht bindjen. Përkundrazi, mund të interpretohet si përpjekje për ta fshehur lidhjen nga të tjerët.

Kur bindja fillon të ndikojë në sjellje
Problemi bëhet më serioz kur deluzioni nuk mbetet vetëm në mendime. Personi mund të nisë përpjekje të vazhdueshme për kontakt, të dërgojë mesazhe, letra ose dhurata dhe, në raste të caktuara, sjellja mund të kalojë në ndjekje të vazhdueshme. Kjo është arsyeja pse erotomania nuk duhet romantizuar. Në disa raste ajo mund të krijojë rrezik jo vetëm për personin e prekur, por edhe për atë që është bërë objekt i bindjes.

Tri faza që mund ta përshkallëzojnë situatën
Në literaturën klinike përshkruhet shpesh një zhvillim në disa faza. E para është faza e shpresës, kur personi përjeton eufori dhe bindje të fortë se ekziston një dashuri e fshehtë. Kur konfirmimi i pritur nuk vjen, mund të shfaqet zhgënjimi dhe zemërimi. Personi mund të fillojë të besojë se njerëz të tjerë po e pengojnë lidhjen ose po e fshehin atë. Në faza më të avancuara, zhgënjimi mund të shndërrohet në armiqësi dhe dëshirë për hakmarrje. Pikërisht këtu rreziku për sjellje të rrezikshme mund të rritet.

Si diagnostikohet?
Erotomania klasifikohet si një formë e çrregullimit deluzional. Diagnoza vendoset nga profesionistët e shëndetit mendor pas një vlerësimi të plotë, sepse duhet të përjashtohen gjendje të tjera që mund të shoqërohen me bindje të ngjashme. Vlerësimi është veçanërisht i rëndësishëm sepse personi shpesh nuk e percepton bindjen e vet si problem dhe mund të jetë plotësisht i bindur se ajo që mendon është e vërtetë.

Trajtimi mund të jetë i vështirë
Trajtimi zakonisht përfshin barna antipsikotike, të cilat mund të ndihmojnë në zvogëlimin e intensitetit të deluzioneve. Edhe psikoterapia mund të ketë rol të rëndësishëm, sidomos kur fokusohet në mënyrën e interpretimit të realitetit, menaxhimin e emocioneve dhe sjelljeve. Megjithatë, qasja duhet të jetë e kujdesshme, sepse përballja e drejtpërdrejtë dhe agresive me bindjen e personit mund të rrisë rezistencën. Erotomania është e rrallë, por pasojat mund të jenë serioze. Thelbi është të kuptohet se nuk bëhet fjalë për dashuri romantike të tepruar, por për një çrregullim psikik që kërkon vlerësim dhe trajtim profesional.