Pritja që u dhanë qytetarët e Barit, të cilët nxituan në ndihmë të 20,000 shqiptarëve që mbërritën...
LIFESTYLE
Nuk do ta besoni sa fëmijë kanë këto familje, njëra hyri në rekordet Guinness
PiranjatPërditësimi i fundit 7 Gusht 2026, 18:29
Dy herë gjatë viteve të fundit, sipërmarrësi Elon Musk, i cili konsiderohet njeriu më i pasur në histori, e ka përdorur rënien e lindshmërisë në Greqi si një shembull të qartë të një populli që, sipas tij, po zhduket.
Duke u shpjeguar miliona ndjekësve të tij në platformën X se numri i vdekjeve vazhdon të jetë më i lartë se ai i lindjeve, ai ka ngritur alarmin edhe për Greqinë, e cila, sipas tij, ndodhet në prag të një krize të thellë demografike.
Megjithatë, si në çdo periudhë të vështirë, edhe sot ka njerëz që "ruajnë Termopilet", duke krijuar familje të mëdha me shumë fëmijë, përtej modelit të zakonshëm të familjes “bërthamë”.
Një rast i tillë është ai i zonjës Evgjenia dhe At Konstantinit në Kavallë. Çifti ka sjellë në jetë fëmijën e tyre të 14-të, duke tejkaluar me një fëmijë familjen e famshme Horafa nga filmi me të njëjtin emër dhe duke barazuar rekordin e familjes Papasaika, e cila jeton e lumtur në Porto Rafti.
Receta e suksesit
Si është jeta në një familje me kaq shumë fëmijë? Çfarë ndodh kur lindin mosmarrëveshje? Si lëvizin të gjithë bashkë dhe ku flenë fëmijët? Kush arrin t’i veshë, t’i ushqejë dhe t’i edukojë? Sa para nevojiten për të mbajtur një familje kaq të madhe dhe si sigurohen ato?
Përgjigjet për këto pyetje vijnë me buzëqeshje nga familjet shumëfëmijëshe, të shoqëruara edhe nga disa të vërteta që nuk janë gjithmonë të përshtatshme për t’u dëgjuar. Si rregull, këto familje jetojnë me dinjitet dhe fëmijëve nuk u mungon asgjë thelbësore. Madje, kontributi i tyre për shoqërinë përshkruhet si një "recetë e gatshme suksesi".
Fëmijët që rriten në këto familje bëhen shkencëtarë, profesionistë të suksesshëm dhe krijojnë familjet e tyre, shpesh edhe vetë me shumë fëmijë. Sipas prindërve shumëfëmijësh, ata nuk përfundojnë në rrugën e kriminalitetit apo të sjelljeve devijante.
Kjo është edhe arsyeja pse presidenti i Konfederatës së Familjeve Shumëfëmijëshe të Greqisë (ASPE), Thoma Janjotis, i cilëson familjet shumëfëmijëshe si "avantazhin konkurrues të shoqërisë dhe shtetit përballë rënies së lindshmërisë". Megjithatë, kjo nuk do të thotë se përditshmëria e tyre nuk është sfiduese, madje shpesh edhe e vështirë.
Sipas llogaritjeve të ASPE-së, vetëm për ushqime një familje shumëfëmijëshe ka nevojë për të paktën 800 euro në muaj. Konfederata vlerëson se çdo anëtar i familjes i kushton buxhetit familjar rreth 3.600 euro në vit. Kjo do të thotë se familje si dy rastet e përmendura më sipër kanë nevojë për të paktën 50 mijë euro në vit për të mbuluar nevojat bazë të fëmijëve.
Dy tepsi për drekë
Zakaria dhe Dimitra Velciu, nga Oreokastro i Selanikut, kanë 12 fëmijë. Çdo ditë, kur Dimitra vendos të gatuajë pulë me patate në furrë, përgatit dy tepsi, me të paktën tre kilogramë patate dhe 12-13 kofsha pule.
Përveç kësaj, familja konsumon çdo ditë pesë bukë dhe gjashtë litra qumësht, të cilat, siç thotë ajo, "nuk mjaftojnë nëse shoqërohen me drithëra për mëngjes".
Por edhe një bukë e madhe tosti me 20 feta djathë dhe 20 feta gjeldeti mund të mos mjaftojë për mëngjesin para se fëmijët të shkojnë në shkollë, ndërsa e njëjta sasi nevojitet edhe për vaktin e pasdites ose të mbrëmjes. Të paktën pesë kilogramë patate duhet të qërohen nëse fëmijët duan patate të skuqura, ndërsa frutat janë pjesë e pandashme e menusë së darkës.
Përfitimet nuk janë të mjaftueshme
Mund të thuhet se ekziston ndihma për fëmijët dhe përfitime të tjera sociale. Megjithatë, më shumë se 1.500 familje shumëfëmijëshe nga e gjithë Greqia, që morën pjesë në një studim në bashkëpunim me kompaninë e sondazheve Alco, u shprehën se këto mbështetje nuk janë të mjaftueshme dhe se, në praktikë, janë zhvlerësuar.
Një tjetër problem i madh është strehimi
ASPE thekson se për të siguruar kushte dinjitoze jetese nevojiten të paktën 25 metra katrorë për çdo anëtar të familjes. Kjo do të thotë se një familje me gjashtë anëtarë ka nevojë për një banesë prej 150 metrash katrorë. Por këtu qëndron paradoksi.
Qoftë një banesë prej 150 metrash katrorë, qoftë një shtëpi prej 400 metrash katrorë – e nevojshme për një familje me 14 fëmijë dhe dy prindër – një pronë e tillë konsiderohet "luksoze", edhe pse mbulon vetëm nevojat bazë të një familjeje shumëfëmijëshe.
Për këtë arsye, ASPE kërkon që taksa mbi pasurinë (ENFIA) të mos zbatohet në mënyrë të njëjtë për të gjithë dhe që të paktën një pjesë e sipërfaqes së banesës kryesore të familjeve shumëfëmijëshe të përjashtohet nga kjo taksë. Dhe kjo nuk është kërkesa e vetme.
Jeta e përditshme
Sigurisht, jeta nuk përbëhet vetëm nga paratë dhe llogaritë. Ekziston edhe përditshmëria. Familja e Thodoris Papasaikas dhe Paraskevi Antonatou ka 14 fëmijë. Më i vogli është 3 vjeç, ndërsa më e madhja 25 vjeçe. Thodorisi, fëmijë i vetëm, punon në Bankën e Greqisë, ndërsa Paraskevia është mësuese e Matematikës dhe ekonomiste. Ajo vetë vjen nga një familje shumëfëmijëshe, pasi ka katër vëllezër e motra.
Çifti nuk kishte planifikuar të kishte 14 fëmijë. Fillimisht mendonin të kishin katër ose pesë, por me kalimin e viteve, pas çdo lindjeje, i thoshin njëri-tjetrit: "Nuk ka problem, edhe një fëmijë më shumë."
Sot, në shtëpinë e tyre në Porto Rafti, janë rritur ose po rriten:
Afroditi (25 vjeçe), matematikane; Vasilis (24 vjeç), i punësuar; Anthi (23 vjeçe), studente në vitin e fundit të Mamisë; Aristidhi (21 vjeç), i punësuar dhe duke përfunduar studimet; Andreas (20 vjeç), i punësuar; Elias (18 vjeç); Spyros, nxënës i shkollës së mesme; Maria, gjithashtu nxënëse e shkollës së mesme; Eugenia dhe Stella, të cilat ndjekin gjimnazin; si dhe më të vegjlit: Athanasia (7 vjeçe), Nektarios (5 vjeç) dhe Timotheos (3 vjeç). Ndërsa katër fëmijët më të mëdhenj tani jetojnë në shtëpitë e tyre, Paraskevi thotë se mëngjeset "janë pak të vështira", pasi të gjithë zgjohen dhe të gjithë duhet të kenë kohë për të ngrënë mëngjes dhe për të ndjekur orarin e tyre. Pasi të gjithë nisen për në shkollë dhe për punët e tyre, shtëpia qetësohet.
Koha më e vështirë, sipas Paraskevit, është koha e leximit. Familja është e kujdesshme me përparimin e fëmijëve dhe nëna e ka marrë përsipër... t'i ndjekë të gjithë dhe t'u lexojë të gjithë fëmijëve në familje së bashku, por edhe secilit individualisht!
Çelësi, siç shpjegojnë ato, është se askush nuk është nën presion në këtë familje, por të gjithë kanë lirinë të zgjedhin se çfarë do të bëjnë në jetën e tyre dhe si do të jenë të lumtur. "Nuk ka këshillë, t'i thuash dikujt 'mund të kesh edhe fëmijë pa planifikuar'. Çfarëdo që mund të përballojë secili person. Me ndihmën e Zotit, le të bëjë secili çfarë të mundet"...
Kjo "çfarë të mundet" është ajo që tani po i shqetëson fëmijët e familjeve të mëdha, si dhe shumicën e të rinjve sot. Një nga gjetjet më shqetësuese të anketës ASPE është fakti se fëmijët e këtyre familjeve, të cilët në përgjithësi janë më të hapur për të krijuar familje më të mëdha, tani janë shumë të kujdesshëm edhe për krijimin e familjes së tyre. Ajo që po marrin në konsideratë është puna, por edhe kostoja e strehimit.
Lindim fëmijë, sepse po zhdukemi!
Dhe kështu, familjet shumëfëmijëshe përbëjnë sot një përqindje pothuajse të papërfillshme të shoqërisë greke, ndërsa vendi përballet realisht me rrezikun e tkurrjes demografike.
Të dhënat më të fundit të Autoritetit Statistikor të Greqisë (ELSTAT) tregojnë një prirje të vazhdueshme të rënies së popullsisë, duke e renditur vendin ndër shtetet me plakjen më të shpejtë të popullsisë në Bashkimin Evropian.
Shifrat e viteve të fundit janë domethënëse. Viti 2025 u mbyll me vetëm 65.594 lindje, një rënie prej 4,2% krahasuar me vitin 2024, kur u regjistruan 68.467 lindje.
Pasojat e kësaj rënieje demografike janë tashmë të dukshme. Zbrazja graduale e zonave rurale, mbyllja e shkollave për shkak të mungesës së nxënësve dhe presioni në rritje mbi sistemin e sigurimeve shoqërore dhe pensioneve janë ndër efektet e para të kësaj krize.
Familjet shumëfëmijëshe që hynë në Guinness
Familja shumëfëmijëshe më e njohur në Greqi mund të jetë ajo Horafa, por ajo që ka lënë gjurmën më të madhe është familja Zouganeli, e cila mban edhe një rekord në Librin Guinness.
Në historinë moderne të Greqisë, familja e Stavros dhe Vasiliki Zouganeli përfaqëson një rast të rrallë dhe mbresëlënës. Historia e tyre nisi në Mikonos dhe vazhdoi në Glyfada, ku çifti krijoi familjen.
Nga viti 1958 deri në vitin 1982, Vasiliki Zouganeli solli në jetë 19 fëmijë – dhjetë vajza dhe nëntë djem. Kjo histori e jashtëzakonshme shpejt kaloi kufijtë e Greqisë.
Në vitin 1984, familja Zouganeli u regjistrua zyrtarisht në Librin e Rekordeve Guinness si familja më e madhe në botë me fëmijë të lindur nga e njëjta nënë.
Ndërkohë, në zemër të Maqedonisë Perëndimore, familja Douvartzidis nga Kozani përbën një tjetër shembull të jashtëzakonshëm të realitetit demografik grek.
Në një kohë kur shumica e familjeve po zvogëlohen, ky çift solli në jetë 13 fëmijë, duke krijuar një familje që sot numëron 96 nipër e mbesa, si edhe dhjetëra stërnipër e stërmbesa.
Përditshmëria e kësaj familjeje të madhe është një shembull i organizimit, solidaritetit dhe përkushtimit. Rritja e 13 fëmijëve ka qenë një sfidë e jashtëzakonshme, që ka kërkuar sakrifica të mëdha personale dhe punë të pandërprerë nga prindërit. /PiranjatNews/
