Plazhi i vetëm në Evropë që ndan burrat nga gratë me mur

Në zemër të Triestes, një nga qytetet më të njohura bregdetare të Italisë, ndodhet “La Lanterna”, i njohur nga vendasit si “El Pedocin” – plazhi i vetëm në Evropë ku burrat dhe gratë vazhdojnë të lahen të ndarë nga një mur fizik. Tradita daton që nga viti 1903, kur gjatë Perandorisë Austro-Hungareze u ndërtuan banjat publike në zonën e Santa Teresa. Për shkak të normave të kohës mbi moralin dhe mirësjelljen, autoritetet vendosën të ndanin hapësirat për burrat dhe gratë me një gardh, i cili më vonë u zëvendësua nga muri karakteristik i bardhë, rreth 3 metra i lartë dhe 74 metra i gjatë.

Edhe pas kalimit të Triestes nën administrimin italian dhe ndryshimeve të shumta historike, “Pedocin” ruajti rregullat e tij tradicionale. Sot, gratë dhe fëmijët deri në moshën 12-vjeçare përdorin njërën anë të plazhit, ndërsa burrat frekuentojnë anën tjetër.

Vizitorët paguajnë një tarifë simbolike hyrëse dhe orientohen nga tabelat që tregojnë drejtimin për secilën zonë. Në anën e grave mbizotërojnë bisedat, këngët dhe atmosfera familjare, ndërsa në anën e burrave janë të zakonshme diskutimet politike, komentet sportive dhe lojërat me letra. Emri “Pedocin” ka ngjallur prej kohësh debat. Disa besojnë se lidhet me midhjet (“pedoci” në dialektin lokal), të tjerë me gozhdat ku vareshin rrobat e banjatarëve, ndërsa teori të tjera e lidhin me mbipopullimin e dikurshëm ose me ushtarët e Perandorisë Austriake që përdornin zonën për t’u larë.

Megjithëse sistemi i ndarjes shihet nga disa si i vjetëruar, banorët e Triestes e konsiderojnë atë pjesë të identitetit të qytetit. Madje, një referendum lokal konfirmoi mbështetjen për ruajtjen e murit, duke refuzuar idenë e shembjes së tij. “Pedocin” ka tërhequr vëmendjen edhe jashtë Italisë, duke u bërë subjekt dokumentarësh dhe reportazhesh ndërkombëtare. Debati mbi traditën vazhdon, por për mbështetësit e saj plazhi përfaqëson një trashëgimi kulturore të gjallë, ku ndarja nuk shihet si kufizim, por si pjesë e historisë dhe karakterit unik të Triestes.