Zonat malore në qarkun e Kukësit po përjetojnë kushte klimaterike dimërore, ndonëse jemi ende në fund të muajit tetor.
...
LIFESTYLE
Sa i sigurt është përdorimi i letrës së pjekjes dhe çfarë nuk duhet të bëhet me të
PiranjatPërditësimi i fundit 17 March 2026, 11:06
Letra e pjekjes e ka bërë përgatitjen e ushqimit më të lehtë për dekada të tëra, sepse parandalon ngjitjen, zvogëlon nevojën për vaj shtesë dhe thjeshton pastrimin e enëve.
Megjithatë, edhe pse letra e pjekjes është padyshim praktike, pyetja nëse është plotësisht e sigurt për shëndetin po bëhet gjithnjë e më shumë .
Kjo letër është bërë nga celuloza dhe përpunohet shtesë për ta bërë rezistente ndaj lagështirës, yndyrës dhe temperaturave të larta. Më shpesh, ajo është e veshur me silikon, i cili parandalon ngjitjen e ushqimit dhe mundëson pjekjen në temperatura të larta, ' Në treg ekzistojnë dy lloje themelore – letër e zbardhur, e trajtuar me klor për t’i dhënë një ngjyrë të bardhë, dhe letër e pazbardhur, me ngjyrë natyrale kafe, pa kimikate që përmbajnë klor.
Rreziqe të mundshme shëndetësore
Edhe pse letra pergamenë përdoret çdo ditë, ka disa gjetje dhe supozime shkencore që e lidhin atë me rreziqe të mundshme shëndetësore.
Procesi i zbardhjes me klor mund të çojë në formimin e dioksinave - substanca të klasifikuara si kancerogjene nga Organizata Botërore e Shëndetësisë. Pasi gëlltiten, ato mbeten në indin dhjamor për vite me radhë dhe shoqërohen me çrregullime hormonale, ulje të pjellorisë, dëmtim të mëlçisë dhe një rrezik në rritje të kancerit të gjirit dhe mëlçisë.
Gjithashtu, shumica e letrave të pjekjes përmbajnë një shtresë silikoni që është deklaruar "e sigurt për kontakt me ushqimin". Megjithatë, disa studime tregojnë se gjatë pjekjes, veçanërisht në temperatura më të larta se ato të rekomanduara, siloksanet mund të çlirohen - komponime kimike që lidhen me çrregullime hormonale dhe efekte potencialisht kancerogjene.
Agjencia Evropiane e Kimikateve (ECHA) ka klasifikuar disa forma të siloksaneve, të tilla si D4 dhe D5, si substanca me rrezik shumë të lartë (SVHC). Edhe pse sipërfaqet e silikonit janë përgjithësisht të qëndrueshme, është thelbësore të tregohet kujdes për cilësinë e produktit dhe të shmanget ripërdorimi i letrës.
Letra e pjekjes nuk është menduar të ripërdoret – pas një pjekjeje, shtresa e silikonit mund të fillojë të çahet dhe të lëshojë grimca. Shumica e prodhuesve këshillojnë që të mos përdoret në temperatura më të larta se 220-230 gradë Celsius, sepse atëherë rritet rreziku i dekompozimit të silikonit dhe transferimit të substancave të dëmshme në ushqim.
Alternativa më të shëndetshme dhe më afatgjata
Nëse doni të shmangni ekspozimin ndaj kimikateve potencialisht të dëmshme, merrni në konsideratë alternativa më të qëndrueshme dhe miqësore me mjedisin. Në vend të letrës së pjekjes, shpesh mjafton të lyeni një tepsi me pak vaj ulliri. Çeliku inox është një zëvendësim i shkëlqyer - është jetëgjatë, jo reaktiv dhe i lehtë për t’u pastruar.
Enët prej qelqi dhe qeramike janë gjithashtu ideale për pjekje, pasi ato nuk lëshojnë kimikate të dëmshme. Ekzistojnë gjithashtu jastëkë silikoni që mund të ripërdoren dhe janë të qëndrueshëm në temperatura të larta - por është e rëndësishme të zgjidhni ato që kanë certifikata sigurie.
Logjika dhe informacioni janë përbërësit kryesorë në kuzhinë
Edhe pse rreziqet e mësipërme nuk janë alarmante nëse letra përdoret herë pas here, ekspozimi afatgjatë dhe pjekja në temperatura tepër të larta mund të jenë problem.
Për fat të mirë, sot ka shumë zëvendësues që jo vetëm janë më të sigurt, por edhe më të qëndrueshëm dhe shpesh më të përballueshëm.
Shëndeti fillon me zgjedhjet e përditshme, përfshirë ato në kuzhinë. Ndërgjegjësimi dhe ndryshimet e vogla në zakone mund të kenë një ndikim të madh - si në trupin tonë ashtu edhe në mjedis.
