LIFESTYLE

Studim: Njerëzit i regjistronin informacionet 40 mijë vjet më parë, shumë kohë para se të shkruanin

Piranjat Përditësimi i fundit 26 February 2026, 15:20
Studim: Njerëzit i regjistronin informacionet 40 mijë vjet më

Njerëzit regjistronin informacione më shumë se 40 mijë vjet më parë duke gdhendur simbole në vegla, figurina dhe objekte të tjera, shumë kohë para sistemit më të hershëm të njohur të shkrimit.

Një studim i kohëve të fundit nga gjuhëtari Christian Bentz i Universitetit Saarland dhe arkeologia Ewa Dutkiewicz e Muzeut të Parahistorisë dhe Historisë së Hershme tregoi se këto sekuenca shenjash nuk ishin thjesht dekorime të rastësishme.


Në vend të kësaj, ato shfaqën nivele kompleksiteti dhe dendësie informacioni të krahasueshme me proto-kuneiformin, i njohur si sistemi më i hershëm i njohur i shkrimit, që u shfaq rreth vitit 3.000 p.e.s.

Duke përdorur metoda llogaritëse, ekipi shqyrtoi më shumë se 3.000 simbole të gdhendura në 260 objekte paleolitike për të fituar një pasqyrë se si mund të jetë zhvilluar shkrimi.

Objektet që datojnë nga afërsisht 34 mijë deri në 45 mijë vjet më parë treguan modele të përsëritura të vijave, pikave, prerjeve dhe kryqeve, shumë prej të cilave u zbuluan në shpella në Jura Swabian të Gjermanisë jugperëndimore.

Për shembull, në shpellën Vogelherd në luginën Lone, arkeologët gjetën një figurinë të vogël mamuthi të gdhendur nga fildishi mamuthi, sipërfaqja e së cilës ishte zbukuruar me rreshta kryqesh dhe pikash.

Një tjetër skulpturë e shquar, Njeriu Luan nga shpella Hohlenstein-Stadel në luginën Lone, kishte prerje të shpërndara në mënyrë të barabartë përgjatë njërit krah.

Studiuesit përcaktuan se këto shenja ishin të qëllimshme, duke sugjeruar që njerëzit e lashtë ka të ngjarë t’i përdornin ato për të përcjellë ose regjistruar informacion.


“Hulumtimi ynë po na ndihmon të zbulojmë vetitë unike statistikore, ose gjurmët statistikore të këtyre sistemeve të shenjave, të cilat janë një paraardhës i hershëm i shkrimit”, tha profesori Christian Bentz.

Artikuj te sugjeruar

video

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 6

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 6

Me buzëqeshje e revoltë: Gen Z po e dridh pushtetin e Ramës!

Pa numër identifikimi e me shpërblim në xhep: Policët fshihen nga kamera e Piranjave!

Krah për krah për humanizëm: Aktivistët shpëtojnë jetë e mjekojnë uniformat blu!

Studentët kanë të drejtë!

Arroganca e pushtetit përballë krizës: Studentët i thonë "JO" Edi Ramës!

Pedagogët braktisin auditoret e bashkohen me studentët: Ultimatumi për grevë urie!

Trupi i fëmijës është i shenjtë.

Shoqërime masive e presion në shesh: Ish-policët denoncojnë skandalin e uniformave blu!

"Po t'i thyhej këmba fëmijës tuaj?": Piranjat "gozhdojnë" deputetët!

20-vjeçari rrëfen tmerrin që ndodh pas atyre dyerve.

Hiqe atë gur nga dora!

Si parashikoi Rama 13 vite më parë atë që po bën sot?

Gen Z/ Zëri i revoltës që po dridh pushtetin.

Ju lutem kujdes me veprimet, mos e provokoni policinë! ????

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 5

3 vite pa licencë: Si u punësua psikologia në Vorë dhe kush mban përgjegjësi?

Flet i dyshuari i Masakrës së Beratit: Çfarë zbulon Kudret Zhuka?

Ne jemi me ju, gjatë gjithë vitit!

Zëri ynë për çdo grua që lufton sot!

Konflikti familjar në Klos që përfundoi në dhunë: Çfarë ndodhi mes Fluturës dhe të afërmve?

Kalvari i Anxhelës: Si u kthye një histori dashurie në një makth të vërtetë?

"Doktor Shkencash": Çfarë fshihet pas titullit akademik të Ulsi Manjës?

Unë e njoh atë djalin e shtrirë përtokë.

4 ditë revolte, gjenerata e re flet ndryshe.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 4

Vendimi që ngre dyshime: Çfarë e detyroi gjyqtaren e Shkodrës të vendosë për 42-vjeçarin?

Nga t*rturat te ekzekutimi barbar: Masakra e ’97-ës që nuk u zbardh kurrë.

I pastrehu kërkon ndihmë, Bashkia e Korçës i “ofron” një rrenoje.

Paguaj që të punosh: Zbërthehet skema e mashtrimit me "punën nga shtëpia"

Skandali me tunelin e Skërficës: Pas dështimit 23-milionësh, ARRSH thërret policinë për "Piranjat"

Ermal Pashaj: "Jam këtu kundër mediokërve, kriminelëve dhe dështimit 13-vjeçar të kësaj politike"

Manastirliu, kandidatja për Bashkinë e Tiranës, plagjiatura e radhës.

Patronazhistët e Ogerta Manastirliut gjatë Pranisë Besnike

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 3

Shantazh në emër të dashurisë, 40-vjeçari terrorizon gruan e martuar.

Faturat e avokatit. Si u zhdukën mijëra euro pa bërë asnjë punë?

Nga tritoli te kërcënimet me jetë: Çfarë po ndodh me policin Altin Preka?

Saranda e fëmijërisë sime, sot mes plumbave

Nga mësuese filloreje në drejtoreshë gjimnazi. Historia që na vjen nga Ishmi i Durrësit.

Rilindësit me plagjiaturë / Piranjat kapin ish-ministren e Arsimit. Si do të justifikohet ajo?

Prania besnike, një strategji djallëzore për të eliminuar praktikat institucionale.

Fshije videon! Mos shkatërro një jetë.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 2

Nga burgu në arrest shtëpie: Eduard Limaj rikthehet te përndjekja e grave!

Haris Vongli: Dua të kthehem në Shqipëri për Davidin, tim bir.

Fyerje ndaj nxënësve, ngacmime e shkelje rregulloreje: Kush është nëndrejtori problematik?

Institucionet në shërbim të krimit: Pse hesht kryeministri për skandalet?

Nga tritoli te kërcënimet me jetë: Çfarë po ndodh me policin Altin Preka?

Porti i Durrësit po mbyllet, investimet në infrastrukturë vazhdojnë. Cili është justifikimi i APD?