Kryeministri Edi Rama përmes një postimi në “Facebook” ka ndarë pamje nga takimi i zhvilluar këtë të diele n&eu...
LIFESTYLE
Studim: Njerëzit i regjistronin informacionet 40 mijë vjet më parë, shumë kohë para se të shkruanin
PiranjatPërditësimi i fundit 26 Shkurt 2026, 15:20
Njerëzit regjistronin informacione më shumë se 40 mijë vjet më parë duke gdhendur simbole në vegla, figurina dhe objekte të tjera, shumë kohë para sistemit më të hershëm të njohur të shkrimit.
Një studim i kohëve të fundit nga gjuhëtari Christian Bentz i Universitetit Saarland dhe arkeologia Ewa Dutkiewicz e Muzeut të Parahistorisë dhe Historisë së Hershme tregoi se këto sekuenca shenjash nuk ishin thjesht dekorime të rastësishme.
Në vend të kësaj, ato shfaqën nivele kompleksiteti dhe dendësie informacioni të krahasueshme me proto-kuneiformin, i njohur si sistemi më i hershëm i njohur i shkrimit, që u shfaq rreth vitit 3.000 p.e.s.
Duke përdorur metoda llogaritëse, ekipi shqyrtoi më shumë se 3.000 simbole të gdhendura në 260 objekte paleolitike për të fituar një pasqyrë se si mund të jetë zhvilluar shkrimi.
Objektet që datojnë nga afërsisht 34 mijë deri në 45 mijë vjet më parë treguan modele të përsëritura të vijave, pikave, prerjeve dhe kryqeve, shumë prej të cilave u zbuluan në shpella në Jura Swabian të Gjermanisë jugperëndimore.
Për shembull, në shpellën Vogelherd në luginën Lone, arkeologët gjetën një figurinë të vogël mamuthi të gdhendur nga fildishi mamuthi, sipërfaqja e së cilës ishte zbukuruar me rreshta kryqesh dhe pikash.
Një tjetër skulpturë e shquar, Njeriu Luan nga shpella Hohlenstein-Stadel në luginën Lone, kishte prerje të shpërndara në mënyrë të barabartë përgjatë njërit krah.
Studiuesit përcaktuan se këto shenja ishin të qëllimshme, duke sugjeruar që njerëzit e lashtë ka të ngjarë t’i përdornin ato për të përcjellë ose regjistruar informacion.
“Hulumtimi ynë po na ndihmon të zbulojmë vetitë unike statistikore, ose gjurmët statistikore të këtyre sistemeve të shenjave, të cilat janë një paraardhës i hershëm i shkrimit”, tha profesori Christian Bentz.
