Situata e krijuar nga përhapja e një zjarri masiv në territorin e fshatit Gojan i Madh, në Njësinë Administrative Gjegjan, ka dety...
LIFESTYLE
VIDEO/ Shkoi për peshkim dhe zbulon anijen 2,400-vjeçare
PiranjatPërditësimi i fundit 20 Gusht 2026, 18:16
Një zhytje e zakonshme për peshkim nënujor në ujërat e Andros, e çoi Dimosthenis Adamis përballë një zbulimi mbresëlënës.
Fillimisht, ai nuk e kuptoi se ajo që shihte në një thellësi prej 42-44 metrash ishte një anije e mbytur me amfora, duke menduar se bëhej fjalë thjesht për gurë të grumbulluar.
Por, teksa u afrua, kuptoi se ishte një anije e mbytur dhe përjetoi një ndjesi rrëqethëse.
Peshkatari nënujor dhe instruktor i zhytjes profesionale zbuloi anijen e mbytur në vitin 2018, në një thellësi prej rreth 42-44 metrash. Zbulimi iu raportua Eforisë së Antikiteteve Nënujore në vitin 2021, ndërsa në vitin 2025 ai u rikthye në vendngjarje së bashku me arkeologët dhe u tregoi atyre saktësisht vendndodhjen e anijes, siç rrëfeu gjatë emisionit ONline të SKAI.
“Është anija e mbytur e një anijeje shumë të lashtë. Mendohet se i përket shekullit të V para Krishtit dhe kishte rreth 650 amfora. E zbulova gjatë peshkimit dhe, realisht, ishte ndoshta momenti më i rëndësishëm në 30 vitet që kam kaluar në det.
Është diçka e veçantë, që ndodh rrallë, veçanërisht në këto thellësi, pasi ka anije të mbytura të paeksploruara në thellësi 60 apo 80 metra. Por, në një thellësi prej 44 metrash, konsiderohet relativisht e cekët dhe është mbresëlënëse që anija e mbytur ka mbetur e paprekur”, tha fillimisht zoti Adamis.
Ai shtoi: “Të kaplon rrëqethja në atë moment. Kur kuptova se nuk ishte një grumbull gurësh, por bëhej fjalë për një anije të mbytur me amfora, përjetova emocione shumë të forta. Është një ndjesi e veçantë që nuk e përjeton kur kap një peshk apo kur sheh një peshk. Është diçka krejt tjetër. Është një ndjenjë madhështie dhe frike njëkohësisht. Anijen e mbytur e zbulova në vitin 2018, në vitin 2021 e raportova te Eforia e Antikiteteve Nënujore dhe në vitin 2025 i drejtova ata në vend dhe u tregova saktësisht pozicionin e saj.”
Të përbashkëta me anijen e mbytur të Peristeras
“Me sa kam kuptuar, kjo anije e mbytur ka shumë elemente të përbashkëta me anijen e mbytur të Peristeras, në Alonissos. Bëhet fjalë për të njëjtat lloje amforash. Me shumë gjasa, ato i përkisnin të njëjtës rrugë tregtare. Ose ishte një anije që po shkonte drejt atij destinacioni, ose një anije që po vinte prej andej. Për shkak të motit të keq apo ndonjë problemi tjetër, ajo u mbyt në këtë zonë. Pasi u fundos, trupi i saj prej druri u shpërbë gjatë 2.500 viteve, ndërsa ngarkesa mbeti e grumbulluar ashtu siç kishte qenë në hambarët e anijes”, tha zoti Adamis.
Ai shtoi: “Ekspertët nxorën tre amfora, nga një për secilin lloj. Nuk besoj se kishte diçka brenda tyre. Por janë rreth 650 amfora dhe ndoshta ato mund të na tregojnë diçka.”
Amforat datojnë në fundin e shekullit V dhe fillimin e shekullit IV para Krishtit
Eforia e Antikiteteve Nënujore e Ministrisë së Kulturës zhvilloi inspektimin pas sinjalizimit të Dimosthenis Adamis në një zonë detare pranë ishullit Andros, ku u zbulua ngarkesa e një anijeje të lashtë.
Anija e mbytur u gjet në një thellësi prej 39-44 metrash, ndërsa ngarkesa e saj përbëhet nga amfora tregtare me fund të mprehtë.
Gjatë inspektimit u konstatua prania e të paktën tre llojeve të ndryshme të amforave tregtare me fund të mprehtë: të Mendisë, Peparethos dhe Solokha 2.
Gjatë operacionit u nxorën për studim nga një amforë për secilin prej këtyre llojeve.
Periudha kohore në të cilën datohen këto amfora përcaktohet në fundin e shekullit V dhe fillimin e shekullit IV para Krishtit.
Në zonën e anijes së mbytur u zbulua gjithashtu një pjesë e një ankore prej plumbi, si dhe një numër i vogël gurësh, të cilët mund të kenë shërbyer si çakëll i anijes.
Sipas një vlerësimi paraprak, janë numëruar rreth 600-650 amfora.
Ky zbulim veçanërisht interesant pasuron njohuritë mbi tregtinë dhe lundrimin gjatë periudhës së vonë klasike. Studimi i mëtejshëm i zbulimit pritet të sjellë informacione të tjera interesante, si për ngarkesën e anijes, ashtu edhe për origjinën e saj.
Ekipi i Eforisë së Antikiteteve Nënujore përbëhej nga Evangelistis Dionisis, arkeolog zhytës, Tsompanidis Angelos, restaurator zhytës i antikiteteve, dhe Mersenie Lui, teknik i funddetit. /PiranjatNews/
