Media belge: Rama po fsheh kokën në rërë nga protestat 

Dhjetëra mijëra njerëz marshuan nëpër rrugët e kryeqytetit të Shqipërisë, Tiranës, të shtunën në mbrëmje. Midis tyre ishin qindra shqiptarë nga diaspora që u kthyen në atdhe për këtë moment rezistence. Ata u drejtuan drejt zyrës së kryeministrit Edi Rama për të kërkuar dorëheqjen e tij. Qindra flamingo rozë spikatën në procesionin e kuq. Ata janë simboli i protestave që filluan më 23 maj në Gadishullin e Zvërnecit, vendi në qendër të gjithçkaje.

Trazirat filluan me njoftimin e një resorti gjigant luksoz në bregdetin e Gadishullit të Zvërnecit dhe ishullin e Sazanit aty pranë. Kompania e Jared Kushner, dhëndrit të Donald Trump, po investon 3.5 miliardë dollarë në ndërtimin e 10,000 dhomave hoteliere në të dy zonat.

Një pjesë e rezervatit natyror të paprekur që është shtëpia e shumë flamingove do të transformohet në një “pjesë parajse” për njerëzit më të pasur në botë në atë që mbetet një nga vendet më të varfra në Evropë. Me të gjitha pasojat që kjo sjell për mjedisin: rezervati natyror i mbrojtur i Vjosë - Nartë në gadishull nuk është vetëm një habitat për flamingot dhe zogj të tjerë shtegtarë, por edhe për foka dhe breshka deti. Këto të fundit shumohen atje. Aktivistët ankohen se projekti i ndërtimit do të prishë ose edhe do të shkatërrojë habitatin e kafshëve.

Më 23 maj, aktivistët sulmuan gardhet e ngritura në plazhin Pishë-Poro për fillimin e projektit të ndërtimit, duke çuar në një konfrontim me rojet e sigurisë të pranishme. Filloi “Revolucioni i flamingove”. Që atëherë, ka pasur protesta të përditshme. Vëmendja u zhvendos në kryeqytet në fillim të qershorit.

Jo vetëm ndikimi mjedisor, por edhe mënyra se si po realizohet projekti po zemëron popullsinë shqiptare. Plani u miratua pasi parlamenti ndryshoi ligjet e rrepta për të mbrojtur zonat e ndjeshme mjedisore, megjithëse nuk ka prova që Kushner luajti ndonjë rol në këtë. Identiteti i investitorëve specifikë mbetet një mister dhe thuhet se fshihet pas një strukture komplekse kompanie fiktive në Holandë, duke treguar mungesë transparence rreth projektit. Paditë e vazhdueshme në lidhje me mosmarrëveshjet pronësore në Zvërnec po kontribuojnë gjithashtu në zemërimin e publikut.

Lëvizje kundër korrupsionit

Pas gati 1 muaji protestash, “Revolucioni Flamingo” është rritur në diçka më të madhe se një lëvizje kundër projektit të Kushnerit. Për popullin shqiptar, kjo është një tjetër kujtesë se pak ka ndryshuar që nga fundi i komunizmit më shumë se 30 vjet më parë. 

"Ajo që duam është një Shqipëri e re", tha Justina Prenga, një protestuese 24-vjeçare, për “The Guardian”. “Ne jemi Gjenerata Z dhe themi: mjaft më. Vendi ynë nuk është në shitje." 

Shqipëria ka një histori të gjatë korrupsioni. Për shembull, trazira të dhunshme shpërthyen në vitin 1997 pasi shumë qytetarë humbën kursimet për shkak të skemave Ponzi. Sali Berisha, aktualisht udhëheqësi i opozitës, ishte në pushtet si president në atë kohë. Vite më vonë, si kryeministër, ai dyshohet se modifikoi ligjet dhe procedurat për të favorizuar dhëndrin e tij në privatizimin e një ish-kompleksi ushtarak. Dorëheqja e tij po kërkohet gjithashtu nga protestuesit.

“Ne duam që ky projekt të ndalet, por në të vërtetë ka të bëjë me gjithçka që nuk shkon me Shqipërinë”, shton Justina. “Edhe Berisha duhet të japë dorëheqjen. Ai e bëri vendin tonë atë që është sot, kështu që edhe ai duhet të shkojë në burg”. Kryeministri socialist dhe udhëheqësi i opozitës së djathtë konservatore qëndrojnë në anët e kundërta të spektrit politik, por sipas protestuesve të indinjuar, ata bien në një kategori: atë të establishmentit të korruptuar.

Protestuesi Lisandër Saraçi ende i kujton qartë vitet e vështira të viteve 1990 në Shqipëri. “Kanë kaluar më shumë se 30 vjet dhe spitalet tona janë ende të tmerrshme, sistemi ynë arsimor është i pavlerë, nuk ka vende pune dhe të gjithë po largohen”, thotë babai i dy fëmijëve për “The Guardian”. “Demonstratat janë kaq të mëdha sepse njerëzit janë të ngopur me padrejtësinë. Ata janë të ngopur me korrupsionin. Ne kemi mësuar nga përvoja se projekte të ngjashme i sjellin dobi vetëm një pakice të pasur.”

Kryeministri Rama do të mbetet në detyrë për momentin. Gjatë një takimi partie, ai deklaroi se nuk do të jepte dorëheqjen dhe se polemika po ushqehet kryesisht sepse projekti lidhet me emrin Trump. E pavërtetë, thotë Agim Nesho, ambasadori i Shqipërisë në SHBA dhe OKB, për Fox News. 

“Investitorët po sjellin rreth 4 miliardë dollarë në Shqipëri, duke krijuar vende pune dhe mundësi për të rinjtë. Problemi nuk qëndron te investitorët, por te mënyra se si po qeveriset vendi nga qeveria aktuale”, tha Nesho.

Parlamenti Europian ndërhyri javën e kaluar dhe i kërkoi Ramës të ndalonte aktivitetet e ndërtimit në zonat e mbrojtura. Ai premtoi të vazhdonte zhvillimin e Zvërnecit “bazuar në një vlerësim të ndikimit mjedisor në përputhje me standardet e Bashkimit Europian”. Një refuzim i dukshëm, duke pasur parasysh se Shqipëria është në negociata pranimi me BE-në.