Rama për Vanity Fair: Investimet në jug konform standardeve të BE-së. Nuk e jap dorëheqjen

Kryeministri shqiptar Edi Rama në një intervistë për Vanity Fair foli për projektet e mëdha në turizëm të Shqipërisë dhe për kritikat e vazhdueshme ndaj tyre.

Rama mbron projektin e diskutueshëm për Sazanin dhe zonën e Vlorës, duke e quajtur një investim që nuk synon shitjen e territorit, por partneritetin dhe zhvillimin turistik. Ai i kundërpërgjigjet akuzave për shkelje mjedisore, duke thënë se projektet do të respektojnë standardet e BE-së dhe se zhvillimi dhe mbrojtja e natyrës mund të bashkëjetojnë.

Ai akuzon edhe faktorë të ndryshëm politikë dhe ndërkombëtarë për nxitje protestash dhe narrativa kundër qeverisë së tij.

Rama komenton edhe konfliktet ndërkombëtare, duke mbrojtur dialogun si mjet zgjidhjeje edhe në rastin e Ukrainës e Lindjes së Mesme. Kreu i qeverisë shqiptare flet për marrëdhëniet me Italinë dhe Giorgia Melonin, duke thënë se do bashkëpunojë me vendin fqinj, pavarësisht dallimeve.

Intervista e plotë:

Pyetje: …”Muret e këtyre zyrave lëvizin”. Në çfarë kuptimi

Përgjigje: Kur fitova zgjedhjet në 2013, i kërkova këshillë Tony Blair-it. Ai më tha se të qeverisësh është si të qëndrosh përballë një afresku: duhet distancë për të parë të tërën. Por shpesh është vetë afresku që vjen drejt teje. Muret ngushtohen dhe ndihesh i mbyllur, si në një qeli.

Pyetje: Çfarë po ju ngushton sot si kryeministër?

Përgjigje: Ka shumë presione: hetimet për korrupsion që kanë prekur edhe bashkëpunëtorët e mi, opozita që më akuzon për “narko-shtet”, afatet e BE-së dhe pritshmëritë për integrim. Dhe mbi të gjitha, presioni i rrugës, i protestave.

Pyetje: Për çfarë protestohet aktualisht në Shqipëri?

Përgjigje: Ka protesta kundër projektit në Sazan dhe Vlorë, ku flitet për investime turistike luksoze nga Jared Kushner dhe Ivanka Trump. Protestuesit thonë “Shqipëria nuk është në shitje” dhe e kanë kthyer çështjen në simbol të pakënaqësisë së përgjithshme ndaj qeverisë.

Pyetje: Çfarë thoni për akuzat se po shitet toka për interesa private?

Përgjigje: Kjo është një narrativë e shtrembëruar. Në Vlorë toka ishte private dhe është shitur ligjërisht. Për Sazanin nuk bëhet fjalë për shitje, por për partneritet. Shteti mbetet pronar dhe çdo gjë do të kalojë përmes studimeve mjedisore.

Pyetje: A është e vërtetë që ndryshuat ligjet për t’i hapur rrugë projektit?

Përgjigje: Jo. Ne kemi përshtatur ligjet me standardet e BE-së. Ka zona të mbrojtura totalisht dhe zona ku lejohet zhvillimi, gjithmonë me kushte strikte.

Pyetje: A ekziston një projekt i detajuar për investimet në Vlorë?

Përgjigje: Jo ende. Ka vetëm një ide dhe vizion, ku po punojnë arkitektë dhe ekspertë të njohur ndërkombëtarë. Kur të jetë gati, do të publikohet dhe do të diskutohet hapur.

Pyetje: Pse mendoni se ka kaq shumë kundërshtim?

Përgjigje: Sepse njerëzit mendojnë se zhvillimi dhe mbrojtja e natyrës janë në konflikt. Por nuk është kështu. Turizmi i luksit mund të mbrojë natyrën nga dëmet e turizmit masiv. Disa kundërshtime vijnë edhe nga interesa politike apo ekonomike.

Pyetje: Ka akuza për ndikim të huaj në protesta?

Përgjigje: Po, disa struktura mund të jenë të ndikuara, përfshirë edhe Iranin, që ka pasur më parë konflikte me Shqipërinë. Ka edhe konkurrencë turistike dhe opozitë politike që ushqejnë narrativën kundër projektit.

Pyetje: A po mendoni të jepni dorëheqjen?

Përgjigje: Jo për momentin. Do të qëndroj sa kohë kam pasion për këtë punë. Nëse Shqipëria anëtarësohet në BE, atëherë dorëheqja do të ishte një moment simbolik shumë i bukur.

Pyetje: A jeni gati të hiqni dorë nga vetoja në BE?

Përgjigje: Po. BE duhet të funksionojë si një tryezë familjare me rregulla dhe hierarki. Nuk mund të funksionojë me veto të pakufizuar për të gjithë.

Pyetje: Çfarë mendoni për zgjerimin e BE-së në Ballkan?

Përgjigje: Është më e kushtueshme ta lësh rajonin jashtë BE-së sesa ta fusësh brenda. Ka një përfitim ekonomik dhe politik për vetë Bashkimin Europian.

Pyetje: A ka rrezik ndikimi rus në rajon?

Përgjigje: Jo për Shqipërinë. Ne nuk kemi marrëdhënie me Rusinë që nga viti 1960. Në Shqipëri mbështetja për Putin është shumë e ulët, ndryshe nga disa vende të tjera të rajonit.

Pyetje: Duhet folur me Rusinë për Ukrainën?

Përgjigje: Po, duhet dialog. Rusia është realitet që nuk zhduket. Europa duhet të luajë rol diplomatik edhe në konflikte të vështira.

Pyetje: Si e shihni konfliktin Izrael–Palestinë?

Përgjigje: Shqipëria ka marrëdhënie të mira me Izraelin dhe vende të tjera. Nuk mund të jemi në pozicion gjykues. Hamasin e konsideroj të keqe absolute, por nuk jam në pozitë të bëj moral mbi konfliktin.

Pyetje: Si është raporti juaj me Giorgia Melonin?

Përgjigje: Bashkëpunimi është i mirë pavarësisht dallimeve ideologjike. Nuk mendoj se ajo është trashëgimtare e Mussolinit, por pjesë e një tradite tjetër politike italiane.

Pyetje: A keni qenë gjithmonë kaq i angazhuar politikisht?

Përgjigje: Jo. Në rini kam qenë artist dhe i ndikuar nga ideologjitë. Madje dikur mendoja se italishtja ishte gjuhë “fashistësh”. Më vonë kuptova sa gabim ishte kjo.

Pyetje: Si u futët në politikë?

Përgjigje: Pas vdekjes së babait u ktheva nga Parisi. Më ofruan postin e ministrit të Kulturës. Në atë moment vendosa të qëndroj në Shqipëri dhe të angazhohem në politikë.

Pyetje: Si e përshkruani jetën tuaj?

Përgjigje: Si një film. Kam kaluar shumë gjëra ‘të forta’, por nuk kam pengje. Kam jetuar intensivisht dhe jam në paqe me atë që kam bërë.