Revolta popullore po bëhet gjithnjë e më e madhe, ku çdo orë që kalon numri i pjesëmarrësve rritet dhe Diaspora &lsq...
POLITIKE
Televizioni publik austriak ORF: Protestat e rrëzuan imazhin që Rama kishte në Perëndim
PiranjatPërditësimi i fundit 21 Qershor 2026, 17:15
Nga Simone Leonhartsberger, ORF/ Pak kohë më parë, në maj të vitit 2025, kryeministri shqiptar Edi Rama dhe Partia e tij Socialiste fituan shumicën absolute në zgjedhjet parlamentare. Një vit më vonë, protesta masive kërkojnë dorëheqjen e tij.
"Protesta e Flamingove", e cila ka vijuar përditë prej 3 javësh, u nxit nga projektet e turizmit luksoz të planifikuara në rezervatet natyrore, nga Jared Kushner, dhëndri i Presidentit të SHBA-së Donald Trump, dhe gruaja e tij Ivanka Trump. Por zemërimi shkon përtej aspektit mjedisor.
Në ishullin e Sazanit, Atlantic Incubation Partners LLC, e lidhur me firmën e investimeve të Kushnerit, Affinity Partners, planifikon të investojë 1.4 miliardë euro në projekt. Projektet turistike në Lagunën e Nartës pranë Zvërnecit janë planifikuar të marrin 4.7 miliardë euro. Të dyja zonat janë të mbrojtura. Planet përfshijnë ndërtimin e hoteleve, apartamenteve, vilave dhe një marine.
Në fund të majit, buldozerët hynë në zonën e mbrojtur bregdetare të Vjosa - Nartës dhe u ngritën gardhe ndërtimi. Popullsia vendase filloi të protestonte kundër kësaj.
"Përmes figurës kontraverse të Kushnerit, protestat lokale kanë marrë një dimension global", - shpjegoi për ORF.at Oliver Schmitt, ekspert i Evropës Juglindore në Universitetin e Vjenës. Protestat shpejt u përhapën si brenda vendit ashtu edhe në diasporë, përfshirë Austrinë fundjavën e kaluar. Të premten, mijëra njerëz dolën në rrugë në Tiranë. Deri më tani, kanë nisur procedura penale kundër dhjetëra demonstruesve.
Protesta “të papara”
Deri më tani, shoqëria civile në Shqipëri ishte e dobët. Njerëzit kishin menduar se zgjedhjet nuk mund të sillnin ndryshime, shpjegon Schmitt: "Ata u dorëzuan me situatën ose emigruan". Tani, Schmitt vëren një “Gjeneratë Z” shqiptare, "të arsimuar mirë dhe të lidhur ndërkombëtarisht", që po nxit këto protesta. Është një lëvizje e gjerë proteste, vëren ekspertja e Shqipërisë Gresa Hasa: "Njerëzit po organizohen vetë pa udhëheqje". Në një intervistë me ORF.at, ajo i përshkroi protestat si "të pashembullta" për Shqipërinë.
Protestat motivohen nga shqetësimet mjedisore, por mbi të gjitha nga mungesa e transparencës në sistemin politik, sipas Hasës. Si pasojë, jo vetëm që thirrjet për dorëheqjen e Ramës po bëhen gjithnjë e më të forta, por lëvizja e protestës po distancohet edhe nga partia më e madhe opozitare, Partia Demokratike (PD) e Sali Berishës. Berisha u rreshtua me qeverinë në lidhje me projektet Kushner.
Rama nuk mund ta kuptojë kritikën ndaj projektit Kushner. Ai i portretizoi demonstratat si të manipuluara nga agjentë të huaj, por nuk dha prova. Sipas Schmitt "Rama nuk i merr seriozisht demonstruesit." Për më tepër, ai i akuzoi ata se gënjenin.
Po sfidohet “Miti i Edi Ramës”
Hasa tha se Rama ishte nervoz për shkak të protestave. Ai sapo kishte ndërtuar një imazh në Bruksel si një politikan socialist i besueshëm. Protestat tani zbuluan një pamje tjetër. Rama e kishte shndërruar Shqipërinë në një shtet "ku institucionet publike u shërbejnë gjithnjë e më shumë interesave private". Ai e paraqet veten si një udhëheqës gjysmë-autoritar që po i shtyn përpara këto projekte.
Eksperti për Shqipërinë, Fron Nahzi, vëren gjithashtu se Rama ia ka dalë mbanë ta reklamojë veten para elitave perëndimore. Ai nuk beson se Rama do të japë dorëheqjen si rezultat i protestave. Megjithatë, ai komentoi për Euractiv se protestat kanë "sfiduar mitin që rrethon Edi Ramën për herë të parë në vite dhe kanë zbuluar se pas imazhit të burrështetasit artistik, të preferuarit të konferencave perëndimore (...) qëndron një politikan i cili akuzohet gjithnjë e më shumë për përqendrimin e pushtetit dhe paraqitjen e tij si progres".
“Flamingo proteston” kundër projektit të pasurive të paluajtshme në Shqipëri
Protestat masive në Shqipëri kanë kërkuar prej javësh dorëheqjen e kryeministrit socialist Edi Rama. "Protestat e Flamingove" u nxitën nga planet për vendpushime luksoze turistike në rezervatet natyrore, në të cilat edhe dhëndri i Presidentit të SHBA-së Donald Trump, Jared Kushner, synon të investojë.
Projektet e Kushner nuk bëjnë përjashtim
Konkretisht, demonstruesit po kërkojnë anulimin e lehtësimeve në Aktin e Zonave të Mbrojtura, të cilat u miratuan në vitin 2024 menjëherë pas publikimit të planeve të Kushner. Ata po bëjnë gjithashtu thirrje për shfuqizimin e Aktit të Investimeve Strategjike, i cili lejon përpunimin dhe miratimin më të shpejtë të projekteve të preferuara.
Ligji është zgjatur deri në vitin 2027. Projekti Kushner do të përfitojë gjithashtu nga ky ligj. Atlantic Incubation Partners LLC tashmë i është dhënë statusi i investitorit strategjik.
Projekti Kushner është me shumë mundësi vetëm maja e ajsbergut. Sipas Hasës, ka projekte në të gjithë vendin në të cilat toka që përmban vende historike dhe kulturore, si dhe zona të mbrojtura ekologjikisht, po transferohen në duar private, përfshirë ato të investitorëve të huaj, në një mënyrë jashtëzakonisht të errët.
Rama i sheh këto projekte luksoze si një mënyrë për ta zhvilluar Shqipërinë në një destinacion të madh turistik: "Për sa kohë që jam këtu, nuk ka asnjë shans që ky investim të ndalet." Vitet e fundit, Rama ka nxitur zgjerimin e turizmit. Ndërsa rreth 2.6 milionë turistë vizituan vendin në vitin 2020, sipas shifrave nga Ministria e Turizmit e Shqipërisë, ky numër kishte arritur tashmë në 12.5 milionë vitin e kaluar. Kjo kryesisht për shkak të bumit përgjatë bregdetit, i cili është shumë i zhvilluar, sipas Schmitt.
Standardet mjedisore janë shpërfillur edhe në projekte të tjera që synojnë të nxisin turizmin. Ndërtimi i Aeroportit të Vlorës në zonën e mbrojtur të Vjosës, Nartës, është veçanërisht i diskutueshëm. Qeveria e hoqi zonën nga zona e mbrojtur. Ambientalistët e kritikuan vlerësimin e ndikimit në mjedis si të anshëm.
Hetimet mbi projektet e Kushnerit
Kritikat ndaj projekteve të Kushnerit nuk mbetën pa u dëgjuar. Agjencia antikorrupsion SPAK nisi një hetim në qershor. Pikërisht të mërkurën e kaluar, Parlamenti Europian miratoi një rezolutë që i bënte jehonë kërkesave të protestuesve dhe bënte thirrje për një moratorium mbi lejet e reja të ndërtimit në zonat e mbrojtura.
Por Komisioni i BE-së vazhdon të qëndrojë pas Ramës dhe premtimeve të tij për të përmbushur ligjet e BE-së. Hasa i vë në dyshim këto siguri. Në letër, Shqipëria po bën një punë të mirë; është, së bashku me Malin e Zi, një pioniere në anëtarësimin në BE: "Por kjo është vetëm formale. Praktikisht nuk ka pasur reforma të vërteta."
Rama aktualisht po kultivonte një imazh si një partner i besueshëm, veçanërisht përmes kontakteve të tij me Brukselin.
Schmitt argumenton në mënyrë të ngjashme: "Shfaqja pro-BE është një shfaqje e inskenuar për të huajt." Rama dëshiron ta çojë Shqipërinë në BE deri në vitin 2030. Ai luan me mjeshtëri me stereotipet shqiptare, siç është ai i të qenit vendi më ekzotik në Evropë. Schmitt gjithashtu kritikoi rolin e BE-së.
"Ajo nuk e mbështet shoqërinë civile, por përkundrazi bashkëpunon me aktorë shumë problematikë." Hasa shpreson gjithashtu që BE nuk do ta "mbështesë verbërisht" Ramën dhe do t'u drejtohet partnerëve të tjerë.
Edhe pse Andreas Schieder (SPÖ), raportuesi i përhershëm i Parlamentit të BE-së për Shqipërinë, pranoi se Shqipëria ishte vendi i parë i Ballkanit Perëndimor "që u përball drejtpërdrejt me problemin e korrupsionit nën qeverinë Rama", ekspertët thonë se vendi ende përballet me çështje të shumta: korrupsionin, krimin e organizuar dhe mangësitë në sundimin e ligjit, lirinë e medias dhe zbatimin e standardeve mjedisore.
"Raportet e BE-së janë pjesërisht të shkëputura nga realiteti", kritikoi Schmitt.
Nga Berat Buzhala
Tehran 1979. Perndryshe edhe ne Tehran ne protestat e vitit 1979 nje numer i madh i protestueseve kane dale ne rruge per arsye legjitime...
