Bujqësia drejt kolapsit: Çmimet e naftës dhe plehrave kimike "gozhdojnë" fermerët shqiptarë

Sektori jetik i ekonomisë shqiptare, bujqësia, po përballet me një stuhi kostosh që kërcënojnë ta nxjerrin atë plotësisht jashtë loje. Rritja e menjëhershme e çmimit të karburantit, e kombinuar me shtrenjtimin galopant të plehrave kimike në tregjet ndërkombëtare, ka vënë në litar fermerët e vegjël, të cilët tashmë e shohin punën e tyre si një mision të pamundur ekonomik.

Në zonat prodhuese si Divjaka dhe Fieri, situata është alarmante. Çmimi i naftës ka arritur në 214 lekë për litër, duke rritur automatikisht kostot e shërbimeve bazë. Plugimi i tokës tashmë kushton rreth 20 mijë lekë për dynym, ndërsa procesi i frezimit ka shkuar në 18 mijë lekë. Për shumë prodhues, këto shifra janë të papërballueshme, duke i detyruar ata të lënë tokat djerrë ose të shohin produktet e tyre, si lakra e kuqe, të kalben pa u vjelë pasi kostoja e transportit dhe prodhimit kalon çmimin e shitjes.

Edhe pse shteti ofron naftë pa akcizë, skema e subvencionit po rezulton e pamjaftueshme dhe përjashtuese. Rregullat aktuale favorizojnë vetëm ata që kanë mbi 1 hektar tokë me certifikatë pronësie. Kjo lë jashtë mijëra fermerë që punojnë me sipërfaqe të vogla ose ata që kanë marrë toka me qira pa dokumentacion të rregullt. Ka raste kur fermerët punojnë dhjetëra hektarë me qira, por përfitojnë ndihmë vetëm për një pjesë minimale të tyre, duke dalë me humbje drastike në fund të sezonit.

Përveç naftës, një tjetër kërcënim vjen nga tensionet gjeopolitike. Bllokimi i rrugëve tregtare në Ngushticën e Hormuzit ka goditur furnizimin global me amoniak dhe ure, elemente bazë për plehrat kimike.

Ndryshe nga karburantet, plehrat nuk kanë rezerva strategjike, duke e bërë bujqësinë shqiptare jashtëzakonisht të brishtë ndaj luhatjeve të tregut të huaj. Pa një ndërhyrje emergjente apo rishikim të skemave të mbështetjes, prodhimi vendas rrezikon të rrënohet përfundimisht, duke u zëvendësuar plotësisht nga importi.