Në Shqipëri, bar-kafeneja është kthyer prej kohësh në një model biznesi thuajse unik në Europë: hapet relativisht lehtë, gjendet në çdo lagje dhe zë një pjesë shumë të lartë të të sipërmarrjes private, në raport me vendet e tjera të Europës.
Baret, restorantet dhe shërbimet ushqimore përbëjnë 12.28% të numrit të përgjithshëm të ndërmarrjeve në Shqipëri, pesha më e lartë ndër vendet europiane të krahasuara dhe rreth 2.6 herë mbi mesataren e Bashkimit Europian prej 4.73%, sipas të dhënave të Eurostat për vitin 2023, të përpunuara nga “Monitor”.
Diferenca me vendet e tjera është e ndjeshme. Pas Shqipërisë renditet Serbia, ku aktivitetet e shërbimit të ushqimit dhe pijeve përbëjnë 8.43% të ndërmarrjeve, e ndjekur nga Greqia me 8.25%, Spanja me 7.51%, Kroacia me 7.28% dhe Turqia me 7.05%.
Në Maqedoninë e Veriut, ky sektor zë 6.57% të bizneseve, në Qipro 6.18%, ndërsa në Itali dhe Gjermani përkatësisht 5.83% dhe 5.81%.
Në fund të renditjes janë vendet ku strukturat e ekonomisë janë më të orientuara drejt industrisë, teknologjisë dhe shërbimeve të tjera. Në Lituani, baret, restorantet dhe aktivitetet e ushqimit përbëjnë vetëm 1.19% të ndërmarrjeve. Në Estoni dhe Letoni pesha është 1.97%, në Poloni 2.11%, ndërsa në Norvegji 2.26%.
Më shumë se 15 mijë bare, restorante dhe shërbime ushqimore
Në Shqipëri rezultojnë 15,445 ndërmarrje të regjistruara në kategorinë NACE 56, që përfshin restorantet, aktivitetet e lëvizshme të shërbimit ushqimor, kateringun, baret, kafenetë dhe shërbime të tjera të pijeve.
Numri i përgjithshëm i ndërmarrjeve shqiptare në aktivitetet ekonomike të mbuluara nga statistikat e Eurostat ishte 125,737. Në këtë raport, më shumë se një në çdo tetë biznese shqiptare operon në sektorin e ushqimit dhe pijeve.
Nëse përfshihen edhe 2,517 ndërmarrjet e akomodimit, numri i përgjithshëm i bizneseve në sektorin e akomodimit dhe shërbimeve ushqimore arrin në 17,962, ose 14.3% të totalit, sërish më e larta në Europë. E dyta pas nesh, duke përfshirë dhe strukturat akomoduese, kalon Greqia, me 11.6%, e ndjekur nga Serbia (9.2%) dhe Portugalia (8.9%).
Shqipëria e treta në Europë për numrin e bareve në raport me popullsinë
Pesha e lartë e sektorit nuk lidhet vetëm me faktin që Shqipëria ka një numër relativisht të vogël ndërmarrjesh në total. Edhe kur bizneset krahasohen me popullsinë, vendi renditet ndër të parët në Europë.
Shqipëria ka 6.63 bare, restorante dhe shërbime ushqimore për çdo 1,000 banorë, duke u renditur e treta ndër vendet e analizuara.
Greqia kryeson me 7.4 ndërmarrje për 1,000 banorë, e ndjekur nga Portugalia me 6.95. Pas Shqipërisë renditen Qipro me 6.02, Spanja me 5.41, Italia me 4.57 dhe Kroacia me 4.54.
Mesatarja e Bashkimit Europian është vetëm 3.5 ndërmarrje për 1,000 banorë. Shqipëria ka kështu pothuajse dyfishin e bareve dhe restoranteve për banor krahasuar me mesataren europiane.
Diferenca është e madhe edhe me rajonin. Serbia ka 2.69 biznese për 1,000 banorë, ndërsa Maqedonia e Veriut 2.43. Shqipëria ka rreth 2.5 herë më shumë ndërmarrje të këtij lloji për banor se
Serbia dhe rreth 2.7 herë më shumë se Maqedonia e Veriut.
Në vendet me treguesit më të ulët renditen Lituania me 1.48, Letonia me 1.54, Polonia me 1.58 dhe Rumania me 1.61 ndërmarrje për 1,000 banorë.
Një model i hershëm biznesi, që tani po mbështetet edhe nga turizmi
Dominimi i bar-kafeneve nuk është një fenomen i krijuar nga bumi i fundit turistik. Prej dekadash, ato kanë qenë ndër aktivitetet më të zakonshme në Shqipëri, për shkak të kapitalit relativisht të ulët fillestar, hyrjes më të lehtë në treg dhe kulturës së fortë të konsumit të kafesë dhe socializimit jashtë shtëpisë.
Në mungesë të një industrie të zhvilluar dhe të mundësive më të gjera për investime prodhuese, një pjesë e kapitalit të vogël familjar është orientuar tradicionalisht drejt tregtisë dhe shërbimeve, veçanërisht bareve dhe restoranteve.
Vitet e fundit, këtij modeli ekzistues po i shtohet edhe kërkesa e krijuar nga rritja e turizmit. Flukset e vizitorëve të huaj kanë zgjeruar tregun për restorantet, baret, kafenetë dhe shërbimet e tjera ushqimore, veçanërisht në Tiranë, në bregdet dhe në destinacionet turistike.
Megjithatë, efekti mbetet i pabarabartë gjatë vitit. Një pjesë e madhe e kërkesës turistike përqendrohet në sezonin veror, duke i bërë bizneset në zonat turistike të varura nga pak muaj aktivitet intensiv.
Shumë biznese, por treg i fragmentuar
Numri i lartë i ndërmarrjeve nuk nënkupton domosdoshmërisht se sektori ka të njëjtën peshë në prodhimin ekonomik apo në vlerën e shtuar.
Shumica e bareve dhe restoranteve janë biznese të vogla, shpesh familjare, me numër të kufizuar punonjësish dhe me qarkullim relativisht të ulët. Një treg me shumë operatorë të vegjël krijon konkurrencë të fortë, por edhe shkallë të lartë fragmentimi.
Bizneset përballen me rritjen e kostove të ushqimeve, energjisë, qirave dhe pagave. Mungesa e fuqisë punëtore është kthyer gjithashtu në një nga problemet kryesore, duke i detyruar operatorët të rrisin pagat, të punësojnë shtetas të huaj ose të kufizojnë aktivitetin.
Sektori karakterizohet edhe nga një normë e lartë hyrjesh dhe daljesh nga tregu. Lehtësia relative e hapjes së një lokali nuk garanton jetëgjatësinë e tij, sidomos në zonat ku oferta është shumë më e madhe se kërkesa lokale. /Monitor
Artikuj te sugjeruar
SOCIALE
22 Korrik09:10
Shqipëria “jeton për t’u ushqyer”, shpenzimet për ushqime sa 20.4% e ekonomisë, rekord në Europë
Pavarësisht rritjes ekonomike dhe të ardhurave në vitet e fundit, Shqipëria mbetet një ekonomi ku një pjesë shumë e madh...
SOCIALE
21 Korrik12:35
Një në tre shqiptarë me veturë/ Numri i makinave në Shqipëri arrin në 1.05 milionë
Në fund të vitit 2025, numri i mjeteve rrugore të regjistruara (me status aktiv ose të çregjistruara përkohësisht) arriti n...
SOCIALE
21 Korrik10:05
Shqipëria nuk ka punëtorë! Rekord punësimi i të huajve, arrin 22 mijë shtetas. 50% e tyre nga Filipinet, India dhe Egjipti
Shqipëria ka arritur rekord për punësimin e shtetasve të huaj që arrijnë mbi 22 mijë shtetas deri në qershor 2026 nga 18...
SOCIALE
20 Korrik14:32
Elbasani bëhet qendra e diskutimit europian për Alzheimerin, ekspertë nga mbi 20 vende në konferencën “Ethics in Dementia”
Universiteti i Elbasanit “Aleksandër Xhuvani” do të presë një nga aktivitetet më të rëndësishme shkencore nd...
SOCIALE
19 Korrik13:29
Plazhet pa vrojtues/ Pushuesit të shqetësuar në Durrës, apel prindërve: Mos i lini fëmijët vetëm
Në kulmin e sezonit turistik, një nga problematikat më shqetësuese në vijën bregdetare të Vlorës mbetet mungesa e vrojtu...
SOCIALE
19 Korrik12:10
Vetëm 20% e buxheteve të bashkive shkon për investime, pjesa më e madhe për paga dhe shpenzime operative
Megjithëse burimet financiare janë rritur në tërësi për të gjitha bashkitë në vend, struktura e shpenzimeve sipas b...
SOCIALE
19 Korrik10:27
80 -vjeçari që ka votuar PS, kujdeset për djalin e sëmurë e rrit dy jetimë: Kjo qeveri duhet të ikë
Historia prekëse e 80-vjeçarit nga Ruzhdija që mban i vetëm familjen, kujdeset për djalin me aftësi të kufizuara dhe rrit d...
SOCIALE
19 Korrik09:54
Fundi i ‘turizmi patriotik’/ Shqiptarët e Kosovës braktisin Durrësin këtë sezon
Në rrugën “Pavarësia”, që përshkon për gati 4 kilometra plazhin e Durrësit, shqiptarët e Kosovës nuk ja...
SOCIALE
19 Korrik09:14
Euro dhe mungesa e rezervimeve godasin turizmin, hotelet në Golem nisin ofertat
Në pamje të parë, sezoni veror në Durrës dhe Golem, rajoni më i rëndësishëm i turizmit masiv në vend, nuk duke...
SOCIALE
18 Korrik12:29
OBSH ngre alarmin për inteligjencën artificiale në spitale/ Mungesa e rregullave mund të rrezikojë pacientët
Përdorimi i inteligjencës artificiale në shëndetësi po rritet me shpejtësi në Evropë, por mungesa e rregullave dhe mbi...